آزادگی از پیامهای عاشورا

 آزادیدرمقابلبردگی،اصطلاحیحقوقیواجتماعیاست،امّا«آزادگی»برترازآزادیاستونوعیحریّتانسانیورهاییانسانازقیدوبندهایذلّتآوروحقارتباراست. تعلّقاتوپایبندیهایانسانبهدنیا،ثروت،اقوام،مقام،فرزندو... درمسیرآزادیروحاو،مانعایجادمیکند. اسارتدربرابرتمنّیاتنفسانیوعلقههایمادّی،نشانةضعفارادةبشریاست.

وقتیکمالوارزشانسانبهروحبلندوهمّتعالیوخصالنیکوست،خودرابهدنیاوشهواتفروختن،نوعیپذیرشحقارتاستوخودراارزانفروختن.

علیـعلیهالسّلامـمیفرماید:  اَلاحُرُّیَدَعُهذِهِاللّماظَةَلِأهْلِها؟اِنَّهُلَیْسَلِأَنْفُسِکُمْثَمَنٌاِلاَّالْجَنَّةُفَلاتبیعُوهااِلاّبِها.»[1]  آیاهیچآزادهاینیستکهایننمیخورده (دنیا) رابرایاهلشواگذارد؟

یقیناًبهایوجودشماچیزیجزبهشتنیست،پسخودراجزبهبهشتنفروشید. آزادیدرآناستکهانسانکرامتوشرافتخویشرابشناسدوتنبهپستیوذلّتوحقارتنفسواسارتدنیاوزیرپانهادنارشهایانسانیندهد.

درپیچوخمهاوفرازونشیبهایزندگی،گاهیصحنههاییپیشمیآیدکهانسانهابهخاطررسیدنبهدنیایاحفظآنچهدارندیاتأمینتمنیّاتوخواستههایاچندروززندهماندن،هرگونهحقارتواسارترامیپذیرند. امّااحراروآزادگان،گاهیباایثارجانهم،بهای«آزادگی»رامیپردازندوتنبهذلّتنمیدهند.

امامحسینـعلیهالسّلامـفرمود:

«مَوْتٌفیعِزٍّخَیْرٌمنحیاةٍفیذُلٍّ»[2] مرگباعزتبهترازحیاتذلیلانهاست.

ایننگرشبهزندگی،ویژةآزادگاناست. نهضتعاشوراجلوةبارزیازآزادگیدرموردامامحسینـعلیهالسّلامـوخاندانویارانشهیداوستواگرآزادگینبود. امامتنبهبیعتمیدادوکشتهنمیشد. وقتیمیخواستندبهزورازآنحضرتبیعتبهنفعیزیدبگیرند،زیربارنرفت. منطقشاینبودکه:

«لاوَاللهِلااُعْطیهمبِیَدیاِعْطاءَالذّلیلِولااُقِرُّاِقرارَالعبید»[3]نهبهخداسوگند،نهدستذلّتبهآنانمیدهمونهچونبردگانتسلیمحکومتآنانمیشوم.

صحنةکربلانیزجلوةدیگریازاینآزادگیبودکهازمیاندوامرشمشیریاذلّت،مرگباافتخارراپذیرفتوبهاستقبالشمشیرهایدشمنرفتوفرمود:

اَلاوانَّالدَّعِیَّبْنَالدَّعِیَقَدْرَکَزَنیبَیْنَالثْنَتَیْنِ: بَیْنَالسِّلَّةِوَالذِّلَّةِوَهَیْهاتَمِنَّاالذِّلَّةُ»[4]  برماگمانبردگیزوربردهاند

  ایمرگ،همتی،! کهنخواهیماینقیود

درنبردروزعاشورانیز،هنگامحملهبهصفوفدشمناینرجزرامیخواند:

اَلْمَوْتُاَوْلیمِنرُکُوبِالُعار

  وَالْعارُاَوْویمِندُخُولِالنّارِ[5]

مرگ،بهترازننگوننگبهترازآتشدوزخاست.

روحآزادگیامام،سببشدحتیدرآنحالکهمجروحبرزمینافتادهبودنسبتبهتصمیمسپاهدشمنبرایحملهبهخیمههایزنانوفرزندان،برآشوبدوآنانرابهآزادگیدعوتکند: انلَمیَکُنلَکُمْدینٌوَکُنْتُمْلاتَخافُونَالُمَعادَفَکُونُوااَحْراراًفیدُنْیاکُمْ»[6]

گرشمارابهجهانبینشوآیینینیست

لااقلمردمآزادهبهدنیاباشید فرهنگآزادگیدریاراناماموشهدایکربلانیزبود. حتّیمسلمبنعقیلپیشاهنگنهضتحسینیدرکوفهنیز،هنگامرویاروییباسپاهابنزیادرجززیررامیخواندومیجنگید:

اَقْسَمْتُلااُقتَلُاِلاّحُرّاً

  وَاِنْرَأیتُالْمَوْتَشَیْئاَنُکراً[7]

هرچندکهمرگراچیزناخوشایندیمیبینم. ولیسوگندخوردهامکهجزباآزادگیکشتهنشوم. جالباینجاستکههمینشعارورجزراعبدالله،پسرمسلمبنعقیل،درروزعاشوراهنگامنبرددرمیدانکربلامیخواند.[8] ایننشاندهندةپیوندفکریومرامیاینخانوادهبراساسآزادگیاست.

دوشهیددیگرازطایفةغفار،بهنامهایعبداللهوعبدالرحمان،فرزندانعروه،دررجزیکهدرروزعاشورامیخواندند،مردمرابهدفاعاز«فرزندانآزادگان»میخواندند. وبااینعنوان،ازآلپیامبریادمیکردند: «یاقومذودواعَنبنیِالأحرار...»[9] مصداقبارزدیگریازاینحریّتوآزادگی. حرّبنیزیدریاحیبود. آزادگیاوسببشدکهبهخاطردنیاوریاستآن،خودراجهنمینکند. وبهشترادرسایةشهادتخریدارشود. توبهکردوازسپاهابنزیادجداشد. بهحسینـعلیهالسّلامـپیوستوصبحعاشورادرنبردیدلاورانهبهشهادترسید. وقتیحرّنزدامامحسینـعلیهالسّلامـآمد،یکیازاصحابحضرت،بااشعاریمقامآزادیوحریّتاوراستود:

لَنِعْمَالحُرُّبَنیرِیاحٍ

وَحُرٌّعِنْدِمُخْتَلَفِالرِّماحِ[10]

چونبهشهادترسید،سیّدالشهداـعلیهالسّلامـبربالیناوحضوریافتواوراحرّوآزادهخطابکردوفرمود: همانگونهکهمادرتنامتو

/ 0 نظر / 31 بازدید