از اشارههایى که در آیات قرآن وجود دارد و تعبیرهاى گوناگون که در روایات وارد شده است برمىآید افرادى که از طرف خداوند مأموریت داشتهاند داراى مقامات مختلفى بودهاند بدین قرار:
1- مقام نبوت:
یعنى دریافت احکام الهى از جانب خداوند به وسیلۀ وحى، و «نبى» بر کسى گفته مىشود که وحى بر او نازل شده است.
2- مقام رسالت:
یعنى مقام رساندن وحى به مردم و تبلیغ و نشر احکام خداوند و آگاهى بخشیدن به جامعه، و «رسول» به فردى گویند که با تلاش گسترده براى دعوت مردم به سوى خدا حرکت مىکند و براى یک انقلاب فرهنگى کوشش مىنماید.
3- مقام امامت:
یعنى رهبرى و پیشوائى مردم، و «امام» کسى است که با تشکیل
حکومت الهى و به دست آوردن قدرتهاى لازم در جهت پیاده نمودن احکام خداوند سعى و تلاش مىنماید، و به عبارت دیگر وظیفۀ امام اجراى دستورات خداست در حالى که وظیفۀ رسول ابلاغ و رسانیدن این احکام است.
برخى از پیامبران مانند پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله و سلم عهدهدار هر سه مقام بودند، و عدهاى از آنها یا فقط نبى بودند و یا مقام رسالت را هم به دوش داشتند.
از میان پیامبران عدهاى چون : 1- حضرت نوح علیه السلام، 2- حضرت ابراهیم علیه السلام، 3- حضرت موسى علیه السلام که «تورات» کتاب اوست 4- حضرت عیسى علیه السلام که «انجیل» کتاب اوست 5- حضرت محمد صلى الله علیه و آله و سلم که «قرآن» کتاب اوست.
«اولو العزم» بودهاند؛ «عزم» به معنى ارادۀ محکم است، و به پیامبرانى که صاحب شریعت و آئین جدید بودند پیامبران اولو العزم مىگویند؛ زیرا آنها با مشکلات و گرفتاریهاى زیادى روبرو بودند و براى مقابله با این سختىها احتیاج به عزم و ارادۀ محکمترى داشتند.
پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله و سلم مىفرماید: آنها صد و بیست و چهار هزار نفر بودند؛ بعد ابو ذر از رسولان آنها یعنى کسانى که مأمور ابلاغ تکالیف الهى بودند مىپرسد، حضرت مىفرماید: سیصد و سیزده نفر آنها رسول بودند.
26 نفر هستند اسمشان در قرآن آمده و آنها عبارتند از: آدم، نوح، ادریس، صالح، هود، ابراهیم، اسماعیل، اسحاق، یوسف، لوط، یعقوب، موسى، هارون، شعیب، زکریا، یحیى، عیسى، داود، سلیمان، الیاس، الیسع، ذو الکفل، ایّوب، یونس، عُزیر و محمد علیهم السلام.
البته باید در نظر داشت که در قرآن به پیامبران دیگرى چون حضرت شموئیل، ارمیا، خضر و یوشع نیز اشاره شده ولى صریحاً نام آنها برده نشده است. «1»
______________________________
(1)- مراجعه شود به: سورۀ بقره (2): آیات 247 و 259، سورۀ کهف (18): آیات 60 و 65.
معارف و احکام نوجوانان، ص: 51 - 52
