امام صادق علیه السلام می فرمایند : فکر کن اى مفضّل چرا مغز نازک را در میان لولههاى استخوان مضبوط گردانیده تا آن را حفظ نماید که ضایع نشود؟ چرا خون سائل را در رگها محسور گردانیده است مانند آب که در ظرفها جاى دهند مگر از براى آن که ضبط نماید آن را که از بدن بیرون نرود و یا به جاها که نباید جارى نشود؟
چرا ناخنها را در اطراف انگشتان قرار داده است؟ مگر براى آن که نگاه دارنده آنها و یاور آنها مىباشد در کارها.
چرا میان گوش را پیچیده قرار داده مانند زندانها و دخمهها؟ مگر براى آن که آواز از در آن جارى شود، تا به پرده گوش که محل قوه سامعه است برسد و سورت آن شکسته باشد که به آن پرده جراحتى و ضررى به هم نرسد.
چرا خداوند این گوشت را بر رانها و نشستگاهش قرار داده؟ مگر براى آن که در نشستن آزار به وى نرسد چنانچه کسى که بدنش در بیمارى یا غیر آن کاهیده شده باشد اگر چیز نرمى حایل نباشد میان او و زمین که صلابت زمین به او نرساند آزار مىکشد.
کى گردانیده است آدمى را نر و ماده، و مگر کسى که او را براى تناسل آفریده؟
و کى او را نسل آورنده آفرید؟ مگر آن کسى که او را صاحب امل و آرزو قرار داده که براى آن آرزوها تحصیل نسل نماید.
و کى داده است به او آلات عمل، مگر آن که او را کار کن آفریده.
و کى او را کار کن آفریده مگر آن که او را محتاج گردانیده؟
و کى او را محتاج گردانیده مگر آن که اسباب رفع حاجت او را مهیّا گردانیده و کى او را به فهمانیدن میان سایر حیوانات مخصوص گردانیده؟
مگر آن که مکلف گردانیده و پاداش عمل نیک و بد براى او مقرر گردانیده.
و کى به او چاره بخشیده مگر آن که او را قوت چاره عطا کرده است.
و کى قوت چاره او را عطا کرده است. مگر آن که حجت را بر او تمام کرده.
و کى متکفّل امرى چند شده که چارهاش به آنها نمىرسد مگر آن خداوندى که به نهایت شکر نعمتهاى او نمىتواند رسید.
فکر کن: و تدبیر نما در آنچه از براى تو وصف کردم آیا بىصانعى چنین او را حاصل مىتواند شد و چنین کارخانه منظم مىتواند بود؟
تبارک اللَّهِ عَمَّا یَصِفُونَ.
ترجمه توحید المفضل، ص:87 - 82
