1- هشام بن سالم گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ رگى زده نشود و هیچ مصیبتى و درد سر و مرضى پیدا نشود مگر بواسطه گناهى که انجام شده است، و این است قول خداوند که: «و آنچه از مصیبت به شما مىرسد بواسطه چیزى است که بدست آوردهاید، و (خداوند) در مىگذرد از (لغزشهاى) بسیارى (شورى/ 30) سپس حضرت فرمود:
آنچه خدا مىآمرزد بیشتر از مقدارى است که مواخذه مىکند.
2- امام صادق علیه السلام در باره این آیه: «چه چیزى آنان را بر (تحمل) آتش شکیبا مىکند (بقره/ 175) فرمود: یعنى چگونه شکیبائى مىکنند بر انجام آنچه آنان را بسوى آتش مىراند (در حقیقت عمل کردن به گناه قرار دادن انسان خود را در آتش است).
3- امام باقر علیه السلام فرمود: گناهان همگى سخت و شدید است (چون نافرمانى حق به هر گونه که باشد عظیم است) ولى شدیدترین گناهان چیزى است که بواسطه آن گوشت و خون روئیده مىشود، زیرا گناهکار یا آمرزیده مىشود و یا عذاب مىگردد، و لکن داخل بهشت نمىشود مگر کسى که پاکیزه باشد (پس بدنى که با حرام و گناه گوشت و خونش روئیده و ناپاک شده است چگونه مىتواند داخل بهشت شود).
4- از امام صادق علیه السلام نقل شده است که: رسول خدا (ص) فرمود: همانا بندهاى بواسطه گناهى از گناهانى که انجام داده است صد سال محبوس مىشود (در عذاب الهى) ولى (در این مدت) نگاه مىکند که همسرانش در بهشت در ناز و نعمت قرار دارند (آنان بخاطر هدایت سرپرستشان از گناه اجتناب کرده به بهشت مىروند ولى خود انسان در اثر ارتکاب گناه در دوزخ قرار مىگیرد).
5- على علیه السلام فرمود: خندهاى مکن که دندانت نمایان شود در حالى که مرتکب اعمال ناشایسته شدهاى، و در حالى که مرتکب بدیها شدهاى ایمن از بلاى شبگیر مباش.
6- امام باقر علیه السلام فرمود: هیچ مصیبتى نیست که به بندهاى برسد مگر بواسطه گناهى که مرتکب شده است، و آنچه خدا در مىگذرد زیادتر است (از آنچه انسان را به آن اخذ کرده و مجازات مىکند).
7- امام صادق علیه السلام فرمود: پدرم علیه السلام مىفرمود: چیزى بیشتر از خطا قلب را فاسد نمىکند، همانا قلب با خطا در مىآمیزد و به همین منوال مىگذرد تا این که خطا و لغزش بر قلب غلبه پیدا مىکند و آن را زیر و رو مىکند.
8- امام باقر علیه السلام فرمود: چون بنده گناه کند روزى از او دور مىشود.
9- و نیز فرمود: چون بنده گناه کند روزیش از او دور مىشود، و سپس امام علیه السّلام این آیه را خواند: «و سوگند خوردند (اهل دوزخ) که صبحگاهان ببرند آن را- و استثناء نکنند- پس گردش کرد بر ایشان گردشکنندهاى- در حالى که ایشان به خواب بودند (قلم/ 19) رجوع شود به تفسیر.
10- ابو بصیر گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام مىفرمود: زمانى که مردى گناه کند نقطه سیاهى در قلبش پدیدار مىشود، اگر توبه کند (آن نقطه سیاه) ناپدید مى- گردد، و اگر باز (بدون توبه) گناه دیگرى کند آن سیاهى زیادتر مىشود تا جایى که بر قلبش غالب و فراگیر گردد و دیگر رستگار نگردد.
11- محمد بن مسلم گوید: امام باقر علیه السلام فرمود: بنده از خداوند حاجتى را مسألت مىکند و شان خداوند است که حاجت او را در مدت کم و یا زیاد روا کند، در این میان بنده مرتکب گناه مىشود (و از فیض خدا محروم مىگردد) و خداوند به فرشتهاى (که مامور این کار است) دستور مىدهد: حاجت او را بر نیاور و محرومش کن زیرا که او بر ناخشنودى من دامن زد و در نتیجه از فیض من محروم شد.
12- امام صادق علیه السلام فرمود: انسان در اثر گناهى که انجام مىدهد از نماز شب محروم مىشود. همانا کردار زشت در (دگرگون کردن) صاحبش کاریتر و سریعتر از اثر چاقو در گوشت است.
13- و نیز فرمود: هر که قصد کار بدى را کرده است (بکوشد) آن را انجام ندهد، بسا مىشود که بندهاى مرتکب گناهى مىشود و خداوند آن را مىبیند و مىگوید: سوگند به عزت و جلالم از حالا به بعد تو را دیگر نمىآمرزم.
14- زرارة بن اعین گوید: امام باقر علیه السلام فرمود: هیچ بندهاى نیست مگر که در قلبش نقطه سفیدى وجود دارد (که شاید همان فطرت پاک و اولین باشد) زمانى که گناهى مرتکب شود روى آن سفیدى نقطه سیاهى بوجود مىآید، اگر توبه کرد آن سیاهى از میان مىرود ولى اگر به انجام گناهان ادامه دهد آن سیاهى زیادتر مىشود تا جایى که بطور کلى روى سفیدى را مىپوشاند، و چون سفیدى قلب پوشیده شد صاحب آن دیگر هرگز به نیکى بر نمىگردد، و این است سخن خداوند که: «بلکه چیره شد بر دلهایشان به آنچه که بودند بدست مىآوردند. (مطففین/ 14) 15- امام صادق علیه السلام فرمود: پدرم مىفرمود: خداوند به حتمیت مقدر کرده است نعمتى را که به بندهاش بخشیده است از او پس نگیرد مگر بنده گناهى را انجام دهد که مستحق این نعمت نشده و نعمت از او سلب شود.
16- سماعه گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام مىفرمود: خداوند نعمتى را که به بندهاش داده از او سلب و رفع نمىکند مگر بنده گناهى انجام دهد که سزاوار این سلب نعمت شود.
17- امام صادق علیه السلام فرمود: گاهى مىشود که یکى از شما خیلى از پادشاه مىترسد و این بخاطر سرپیچىهائى است که انجام داده است، پس شما نیز تا مىتوانید از گناهان (و نافرمانیهاى پادشاه واقعى جهان خداوند متعال) بپرهیزید و به آنها اصرار نورزید (در جمله ترس از پادشاه شاید اشاره به این باشد که تسلط سلطان نیز بر شما به خاطر گناهانى است چون در حدیث است که چون قومى گناه زیاد کنند خداوند بر آنان پادشاه ظالمى را مسلط کند).
18- امیر المؤمنین علیه السلام فرمود: دردى براى دلها بالاتر از درد گناهان نیست، و ترسى مهمتر از ترس مرگ نیست، تاریخ گذشته براى تفکر شما کفایت مىکند، و بس است که مرگ انسان را اندرز دهد.
19- عباس بن هلالى شامى گوید: شنیدم امام رضا علیه السلام مىفرمود: مردم هر گناه تازهاى را که سابقا از آن اطلاع نداشتند انجام دهند خداوند بلاى تازهاى را بر آنان نازل مىفرماید که به آن آشنائى نداشتند.
20- رسول خدا (ص) فرمود: هر که گناهى را مرتکب شود در حالى که خندان است داخل آتش خواهد شد در حالى که گریان باشد.
21- مفضل بن عمر گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: اى مفضل: از گناهان بپرهیز و شیعیان ما را از آنها بر حذر دار، به خدا سوگند که گناهان از همه بیشتر در شما شیعیان اثر کند. شما اگر خلاف نظر سلطان را انجام دهید فورا اذیت و آزار او به شما مىرسد، و این بخاطر گناهانى است که انجام دادهاید و لذا اگر به کسى مرضى مىرسد بخاطر گناهانى است که انجام داده است (عکس العمل نافرمانى خداست) و اگر کسى روزیش بریده مىشود بخاطر گناهانى است که انجام داده است، و اگر کسى مردن برایش سخت مىشود تا جایى که حاضران مىگویند: مرگ او را در بر گرفته و این مثال حکایت از شدت مرگ مىکند. بخاطر گناهانى است که انجام داده است. مفضل گوید: چون حضرت آنچه بر من ظاهر شد (از ناراحتى و اندوهى که از گفتار امام علیه السلام در باره اثر گناهان شنیدم) مشاهده کرد فرمود: آیا مىدانید این گرفتاریها براى چیست؟ عرض کردم: نه فرمود: مجازات شما به گناهان در دنیا بخاطر این است که در آخرت به آنها مواخذه نشوید و در دنیا مواخذه شوید.
جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، ص:171 - 178
________________________________________
شیخ حر عاملى، محمد بن حسن - صحت، على، جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، 1جلد، انتشارات ناس - تهران، چاپ: اول، 1364ش.
