< «سؤال 1»> در صورتى که زن در ازدواج دائم بدون اجازۀ شوهر از خانه بیرون رود یا بدون عذر شرعى از آمیزش شوهر با وى امتناع نماید یا خود را براى لذتهاى جنسى مشروع او تسلیم نکند آیا مرد مىتواند او را از حقوقش محروم سازد؟
<جواب:> زن در صورت اطاعت نکردن شوهر در کارهاى گفته شده علاوه بر این که گناهکار است حق همخوابگى و حق مخارج زندگى را ندارد؛ ولى مهریۀ او از بین نمىرود.
< «سؤال 2»> آیا مرد مىتواند زن را به کارهاى ناشایست و غیر شرعى وادار نماید؟
<جواب:> مرد نمىتواند همسر خود را به کارهاى خلاف شرع یا کارهایى که انجام آنها بر زن واجب نیست مجبور نماید؛ و زن مىتواند در این گونه امور از شوهر اطاعت نکند، بلکه در امور خلاف شرع نباید از او اطاعت نماید.
< «سؤال 3»> آیا هزینۀ سفر زن دائمى به عهدۀ شوهر است؟
<جواب:> مخارج سفر زن اگر بیشتر از مخارج وطن- یعنى محل سکونت- باشد به عهدۀ شوهر نیست؛ ولى چنانچه شوهر مایل باشد همسر خود را به مسافرت ببرد باید خرج سفر او را بدهد؛ همچنین اگر زن براى معالجه نیاز به سفر پیدا کند بنابر احتیاط شوهر باید مخارج آن را تأمین نماید.
< «سؤال 4»> اگر مرد وظایف واجب خود در قبال زن را انجام ندهد آیا زن مىتواند از اداى حقوق شوهر امتناع نماید؟
<جواب:> بعید نیست گفته شود حقوق زن و شوهر در برابر یکدیگر است، بنابراین زمانى که یکى از آنان بدون عذر موجّه از اداى حق دیگرى امتناع مىنماید دیگرى نیز مىتواند از اداى حقوق او امتناع نماید.
< «سؤال 5»> زنى که مطیع شوهر است ولى شوهر از دادن مخارج وى امتناع مىنماید وظیفهاش چیست؟
<جواب:> زنى که از شوهر اطاعت مىکند اگر مخارج خود را مطالبه نماید و شوهر آن را نپردازد، مىتواند مخارج هر روز خود را بدون اجازه از مال او بردارد؛ ولى احوط آن است که براى این کار از حاکم شرع اجازه بگیرد. و اگر براى او ممکن نیست که از مال شوهر بردارد، چنانچه براى گذران زندگى ناچار باشد معاش خود را تهیه کند، در موقعى که مشغول تهیۀ معاش است اطاعت شوهر بر او واجب نیست.
< «سؤال 6»> آیا زن در انجام کارهایى مثل وصیت کردن و مانند آن که باعث پایمال شدن حقوق شوهر نمىشود احتیاج به اجازۀ او دارد؟
<جواب:> خیر.
< «سؤال 7»> مالکیت زن نسبت به اموالى که در زمان زناشویى به دست آورده چگونه است؟
<جواب:> اموالى که زن در مدت زناشویى از راه تلاش و فعالیت به دست آورده جزو دارایى او مىباشد؛ و آنچه شوهر به او بخشیده بنابر احتیاط واجب جزو دارایى زن شمرده مىشود؛ و زن در مالکیت اموال خویش استقلال دارد؛ یعنى آنچه شرعاً به دست مىآورد مال خود اوست، و شوهر بدون رضایت وى حق تصرف در اموال او را ندارد؛ اگر چه زن در پارهاى از مصارف احتیاج به اجازۀ شوهر دارد، بلکه خوب است زن در مقام تصرف در اموال خویش رضایت شوهر خود را تحصیل نموده و از او اجازه بگیرد.
< «سؤال 8»> کادوهایى که به رسم هدیه به خانواده داده مىشود مال کیست؟
<جواب:> کادوهایى که براى زن آوردهاند جزو دارایى زن مىباشد، و کادوهایى که به طور مشترک براى زن و شوهر آوردهاند نصف آن جزو دارایى زن به شمار مىآید.
< «سؤال 9»> اختیار جهیزیهاى که زن به خانۀ شوهر مىبرد با کیست؟
<جواب:> جهیزیهاى که زن به خانۀ شوهر مىبرد جزو اموال او مىباشد و هنگام طلاق مىتواند همۀ آن را با خود ببرد؛ بلکه در هر صورت اختیار با اوست.
< «سؤال 10»> پول یا اشیایى که زن در خانواده در اثر صرفهجویى پسانداز نموده مال کیست؟
<جواب:> اگر شوهر پول یا چیز دیگرى به عنوان هزینۀ زن، خواه به طور روزانه یا به طور ماهانه، به خود زن داده باشد و زن در مصرف آن صرفهجویى کرده و از این راه وجوهى پسانداز نموده باشد، آنچه پسانداز کرده جزو اموال اوست؛ ولى اگر شوهر وجوهى را به عنوان مخارج زندگى در منزل بگذارد و زن مخارج روزانۀ منزل را از آن بردارد، چنانچه چیزى صرفهجویى شود و باقى بماند متعلق به شوهر است و زن نمىتواند براى خود بردارد.
< «سؤال 11»> آیا زن و شوهر مىتوانند در عقد دائم شرط کنند در صورت مرگ یکى دیگرى از او ارث نبرد؟
<جواب:> خیر، و نیز نمىتوانند با یکدیگر شرط نمایند که هر کدام حق داشته باشد دیگرى را به کارى که خلاف شرع است ملزم نماید و یا کارى را که موجب ضرر رساندن به یکى از آن دو است انجام دهد؛ ولى اگر چنین شرطهایى را هنگام عقد مطرح نمایند تنها شرط باطل است و لازم نیست به آن عمل شود و اصل عقد باطل نمىشود.
< «سؤال 12»> آیا زن مىتواند در عقد با مرد شرط کند که او را از شهرى بیرون نبرد و یا شرط کند انتخاب محل سکونت با او باشد؟
<جواب:> بلى، و در صورتى که مرد آن شرط را قبول کند باید به آن عمل نماید؛ مگر این که رضایت زن را فراهم سازد.
< «سؤال 13»> آیا زن مىتواند در ضمن عقد ازدواج با مرد شرط نماید که اختیار طلاق در برخى شرایط به دست زن باشد؛ مثلًا در صورتى که شوهر مسافرت طولانى نماید یا تا مدت مشخصى خرجى او را ندهد؟
<جواب:> خیر، بلکه این شرط باطل است؛ ولى اگر شرط کند که از آغاز خواندن عقد ازدواج مثلًا تا پنجاه سال زن وکیل باشد که اگر شوهرش مسافرت طولانى کند یا تا مدت معیّنى خرجى او را ندهد به وکالت از طرف شوهر خود را طلاق دهد و نیز شرط کند که شوهر او را از این وکالت برکنار نکند و شوهر هم وکالت او را به این نحو بپذیرد، در این صورت زن مىتواند پس از مسافرت طولانى مرد یا خرجى ندادن در آن مدت به وکالت از شوهر خود را طلاق دهد.
< «سؤال 14»> در صورتى که زن و مرد بدون تعیین مدت ازدواج به قصد ازدواج موقت عقد بخوانند آیا ازدواجشان صحیح است؟
<جواب:> این عقد بنا به نظر مشهور علما به عقد دائم تبدیل مىشود؛ ولى بنابر احتیاط در این گونه موارد اگر مرد و زن مایل به زناشویى دائمى هستند صیغۀ عقد دائم را تجدید نمایند و اگر هنوز قصد ازدواج موقت را دارند با طلاق از هم جدا شده و با تعیین مدت دوباره صیغۀ عقد موقت را بخوانند.
نرم افزار جامع فقه اهلبیت ( ع )
