حضرت امام صادق ( ع ) به مردی فرمود :
« قرار بده قلبت را همنشینی مهربان و نیکوکار و فرزندی مهربان و به وظیفه ی فرزندی نسبت به پدر آشنا . و قرار بده علمت را پدری که او را متابعت و پیروی می کنی . و همچنین قرار بده نفست را دشمنی که با او جهاد می کنی . و قرار بده مالت را عاریه ای که آن را ردَ خواهی کرد . »
در این روایت چند امر مهم بیان شده که بر همه کس دانستن و به کار بردن آنها واجب است :
1 - قلب را مانند همنشین مهربان و نیکوکار و فرزند صالحی قرار دهد همان طور که نسبت به همنشین مهربان و فرزند صالح واجب است مصلحتشان کاملا رعایت شود ، و دوست نسبت به همنشین مهربان و پدر نسبت به فرزند صالح از هر جهت خیر خواه باشد و در تربیت فرزند به هیچ وجه کوتاهی نداشته باشد . همچنین باید نسبت به قلب خود در دوستی با آن فروگذاری نکند و در تربیت قلب کمال سعی و کوشش را داشته باشد . حال اگر در تربیت قلب و محبت او کوتاهی کند ، همچون کسی است که به دوست مهربان و فرزند صالح خود خیانت کرده است و نتیجه سوء خیانت دامنگیر خودش خواهد شد و در حقیقت به خود خیانت کرده است .
2 - علم را پدری قرار دهد که متابعتش بر او واجب است . همان طور کهاطاعت پدر واجب و لازم است باید علمش را اطاعت کند و کسی که علمش را پیروی کند رستگار خواهد بود .
3 - نفسش را دشمن خود قرار دهد . یعنی نفس امَارهاش را که او را دعوت به سوء می کند . و همان طور که نباید از دشمن و مکر او غافل باشد و بایستی او را سرکوب کند ، با نفس امَاره نیز باید همین گونه معامله کند و با او به جهاد برخیزد .
4 - مالش را عاریه قرار دهد . یعنی بداند که از آن دیگری است در دست او ، پس باید آن را در وقت لازم به صاحبش بازگرداند . مقصود از رد مال به مالک ، همان صرف نمودن بر طبق رضای خداوند است که این مال را بدو سپرده است . با عمل به این دستورات به نهایت کمال انسانیت می توان رسید .
((((( خداوند ا ما را بر عمل به دستورات آسمانی موفق نما .)))))
جهاد با نفس ، آیت الله ابو ترابی
