از دو نفر از فضلا نقل شد که داشتیم قم درس مىخواندیم. کسى به ما گفت: شیخ مرتضى اینجا درس نهج البلاغه مىگوید. (مراد شیخ مرتضى مطهرى بود، و زمان حدوداً سى سال پیش است.) گفتند: برویم پاى درس نهج البلاغه مطهرى بنشینیم. مىگفت: تصادفاً آن روزى که ما رفتیم ایشان خطبه جهاد در نهج البلاغه را درس مىداد که امیرالمومنین مىفرماید: جهاد راهى است که خدا قسمت هر کس نمىکند و فقط خدا قسمت اولیا خود مىکند. «بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّهِ فَتَحَهُ اللَّهُ لِخَاصَّهِ أَوْلِیَائِهِ» (نهجالبلاغه، خطبه 27) یعنى این راه را فقط براى کسانى قرار مىدهد که دوستشان دارد. آنهایى را که خاطرشان را خیلى مىخواهد. مىگوید: خوب شما از این در بروید. بعد مىگوید شهید مطهرى همین طور که نهج البلاغه در دستش بود، فرمود: نهج البلاغهها را ببندید. نمىدانم شما نماز شب مىخوانید یا نمىخوانید، ولى تقاضا مىکنم امشب همه شما نماز شب بخوانید. و من هم نماز شب مىخوانم. من همه شما را دعا مىکنم. شما هم مرا دعا کنید. منتهى من دلم مىخواهد مرا اینطور دعا کنید. گفت: «دعا کنید من در رختخواب نمیرم. من مىخواهم شهید شوم.» سى سال پیش چنین مىگوید. این توفیقى بسیار عالى است.
مرحوم اشرفى شصت سال نمازشبش تعطیل نمىشود و آرزویش شهادت است. حالا مهم هم نیست انسان شهید شود. اینها هم که به جبهه مىروند، خدا از آنها تعریف مىکند ولو شهید نشوند. مهم روحیه شهادت طلبى است. قرآن مىفرماید: «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّهَ یُقاتِلُونَ فى سَبیلِ اللَّهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُون» (توبه/ 111) یعنى خدا جان و مال از کسانى که رزمنده هستند مىخرد. چه شهید شوند. چه در عملیاتها شرکت کرده اما شهید نشده باشند. خداوند به او هم مقام شهادت مىدهد چون قرآن نمىگوید: اگر شهید شدى جانت را مىخرم. چه «یُقْتَلُون» یعنى شهید بشوند و چه «یَقْتُلُونَ» یعنى دشمن را بکشند. اگر هم دشمن را بکشى گرچه شهید نشوى همین شرکت تو در جبهه ارزش است «یَقْتُلُونَ» یعنى به جبهه برو گرچه شهید نشوى و در عملیات شرکت کن. شهید هم نشوى ارزش دارد چون «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى» از کسانى که «فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُون». خون بدهى و خون کفر را بریزى، هردو ارزش است. پیغمبر فرمود: «مَنْ طَلَبَ الشَّهَادَهَ صَادِقاً أُعْطِیَهَا وَ لَوْ لَمْ تُصِبْهُ» (عوالىاللآلى، ج 1، ص 101) مرحوم مطهرى سى سال پیش گفت امشب بیایید دعا کنید که شهید شویم. نمىخواهم بگویم همه شما شهید مىشوید اما همه شما آرزوى شهادت داشته باشید. نمىخواهم بگویم همه شما مسجد بسازید. ولى دل همه شما براى مسجد بتپد. نمىگویم همه افطارى بدهید. همه در خط دادن افطارى باشید. لازم نیست همه طلبه شوند وهمه عالم شوند، مهم این است که در آن راه باشند. شما مىتوانید در ایمان تمام کفارى که در آینده به وعده قرآن زیر پرچم اسلام مىآیند، شریک شوید. چون قرآن وعده داده است که همه دنیا زیر پرچم اسلام در خواهند آمد و همه کفار مسلمان خواهند شد. شما امشب دعا کن و بگو خدا شما را در ایمان کفار روى کره زمین شریک کند. مهم نیست موفق شوى به فلان کشور که همه کافر هستند بروى و همه را مسلمان کنى، اما این در فکرت باشد. ما همه ثوابها را نمىتوانیم با عمل بدست بیاوریم. اما باید دید و نیت ما همه باشد.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): «نِیَّهُ الْمُؤْمِنِ خَیْرٌ مِنْ عَمَلِهِ» (کافى، ج 2، ص 84) معنایش اینست که آدم هرچه هم دست و پا بزند... خانه شما چقدر جا دارد؟ خانه شما بیست نفر بیشتر نمىگیرد و به بیست نفر بیشتر نمىتوانى افطارى بدهى! اما اگر بگویىاى کاش قدرت داشتم و به همه روزه داران افطارى مىدادم، گویى که تمام روزه داران را افطار دادهاى، یعنى
مهم این است که در خط افطار دادن باشیم. گرچه اصلًا پول نداشته باشیم تا افطارى بدهیم. اصلًا خانواده مریض بود. پول نداشتیم. مشکلاتى داشتیم. اصلًا ممکن است به یک نفر هم افطارى ندهى. اما ثواب افطارى دادن همه روزه دارها را داشته باشى. آدم همینکه در فکرش باشد، کافى است. قرآن مىفرماید: اگر شما یک نفر را هدایت کنید، مثل این است که همه مردم کره زمین را هدایت کرده باشید. آدم که نمىتواند همه مردم کره زمین را هدایت کند. اما دلش اگر بسوزد. الان درسها تعطیل مىشود. بعضى از جوانهاى عزیز بخاطر اینکه در جبهه بودهاند، تجدید شدهاند، از درس عقب افتادهاند. شما که دبیر و فرهنگى هستى، شاگرد اول دبیرستان و دانشگاه هستى، روزى یک ساعت با آن جوانى که جبهه رفته و از درس عقب افتاده است کار کن. شما هم ثواب جبهه او را خواهى داشت. همه ما همه کار نمىتوانیم بکنیم، اما دل ما باید براى آن کار بتپد.
برنامه درسهایى از قرآن استاد قرائتی سال 65، شهیدوشهادت، ص: 5