در میان صفات و ویژگىهاى پیامبر، قرآن بر اخلاق آن حضرت تکیه کرده و آن را «خلق عظیم» خوانده است. به همین مناسبت، سخنان برخى از پیشوایان دینى در این زمینه را از کتاب میزان الحکمه، باب خلق نقل و ترجمه مىکنیم.
حضرت على علیه السلام فرمود: «رُبّ عزیز اذلّه خلقه و ذلیل اعزّه خلقه» چه بسیارند عزیزانى که به خاطر بداخلاقى ذلیل مىشوند و ذلیلانى که بخاطر حُسن خلق عزیز مىشوند.
امام حسن علیه السلام فرمود: «حُسن الخلق رأس کلّ بِرّ» خوش اخلاقى سرآمد هر کار نیک است.
پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: «انّما تفسیر حسن الخلق ان اصاب الدنیا یرضى وان لم یصبه لم یسخط» حسن خلق این است که اگر کامیاب شدى راضى باشى واگر نشدى عصبانى نشوى.
حضرت على علیه السلام فرمود: «ان العبد المسلم یبلغ بحسن خلقه درجة الصائم القائم» انسان در اثر حسن خلق به درجه نمازگزاران روزه دار مىرسد.
امام صادق علیه السلام فرمود: مکارم اخلاق ده چیز است: یقین، قناعت، صبر، شکر، حلم، حسن خلق، سخاوت، غیرت، شجاعت، جوانمردى.
حضرت على علیه السلام فرمود: «من مکارم الاخلاق، ان تصل من قطعک و تعطى من حرمک و تعفوا من ظلمک» از مکارم اخلاق آن است که هرکس با تو قطع رابطه کرد، تو با او رابطه برقرار کنى و اگر تو را محروم کرد، تو به او عطا کنى و اگر به تو ظلم نمود، او را عفو نمایى.
امام صادق علیه السلام فرمود: «الخلق الحسن یمیت الخطیئة کما تمیت الشمس الخبیث» اخلاق نیکو سبب نابودى گناهان است همان گونه که خورشید خباثت ها را مىمیراند.
امام صادق علیه السلام فرمود: «حسن الخلق یثبت المودّة» اخلاق نیکو علاقهها را محکم واستوار
______________________________
(1). ذیل آیات 1- 4 سوره قلم
مىکند.
پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: «خصلتان لایجتمعان فى المؤمن، البخل و سوء الخلق» در افراد باایمان بخل و بداخلاقى جمع نمىشود.
به پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله گفته شد: فلان زن، اهل عبادت ولى بداخلاق است و همسایهاش را با زبان مىرنجاند. حضرت فرمود: «لا خیر فیها هى من اهل النار» او اهل دوزخ است.
در روایات آمده است، هنگامى که پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله سعدبن معاذ را دفن کرد. به خاطر بداخلاق او در منزل فشار قبرى بر او وارد شد.
چهار صد نکته از تفسیر نور، ص:268 - 269
