1- سلیمان بن خالد گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند شریک قائل شدن به خود را نمىآمرزد و غیر از آن را براى هر که بخواهد مىآمرزد (نساء/ 48) یعنى کبائر و غیر کبائر را مىآمرزد. عرض کردم: شما گناهان کبیره را هم داخل در استثناء کردید؟ (یعنى جزء گناهانى که مورد بخشش واقع مىشود و در آیه فوق بصورت غیر از شرک استعمال شده است قرار دادید؟) حضرت فرمود: بله! 2- اسحاق بن عمار گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: آیا استثناء در آیه (خداوند غیر از شرک گناهانى دیگر را مىآمرزد) شامل گناهان کبیره مىشود؟ امام فرمود: بله.
3- امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ مؤمنى نباشد که در شبانه روز چهل گناه کبیره انجام دهد و از کار خود پشیمان شده و بگوید: «طلب آمرزش مىکنم از خدائى که نیست الهى مگر او، زنده و قیم است، آفریدگار آسمانها و زمین و صاحب جلالت و کرامت است و مسألت مىکنم از او که درود فرستد بر محمد و آل محمد، و اینکه بیامرزد بر من» مگر که خداوند گناهانش را مىآمرزد، و خیرى نیست بر آنکه در شبانه روز بیش از چهل گناه کبیره انجام دهد (چون از چهل عدد بگذرد مشکل است خدا برایش بیامرزد).
4- رسول خدا (ص) فرمود: شفاعت من براى اهل گناهان کبیره از امت من است.
5- امام صادق علیه السلام فرمود: شفاعت ما براى انجام دهندگان گناهان کبیره از شیعیانمان است، ولى در باره توبهکنندگان خداوند مىگوید: و بر نیکوکاران راهى نیست (عتاب و گناهى نیست) و خداوند آمرزنده و مهربان است. (توبه/ 94) 6- امیر المؤمنین على علیه السلام فرمود: شفاعتکنندهاى پیروزتر از توبه نیست.
7- از امام صادق علیه السلام در باره این آیه: خداوند نمىآمرزد اینکه شرک ورزیده شود و مىآمرزد غیر از آن را بر هر که بخواهد (نساء/ 48) سؤال شد که آیا گناهان کبیره در این استثناء (و غیر از آن را مىآمرزد بر هر که بخواهد) داخل مىشود؟ حضرت فرمود: آرى! اگر بخواهد بر آن گناهان عذاب مىکند و اگر بخواهد در مىگذرد و مىآمرزد.
8- از امام صادق علیه السلام در باره این آیه: و هر که مؤمنى را از روى عمد بکشد پس جزایش دوزخ جاودانى است (نساء/ 94) سؤال شد. حضرت فرمود: جزایش دوزخ است اگر خدا بخواهد مجازاتش کند (ممکن است در اثر توبه و غیره او را مجازات نکند).
9- ابو بصیر گوید: امام باقر علیه السلام در بیان حدیث اسلام و ایمان فرمود:
... و ایمان عبارت است از شهادت به
لا اله الا الله
. تا اینکه فرمود: و ملاقات نکند خدا را با داشتن گناهى که خداوند وعده آتش به آن داده است. ابو بصیر گوید: به حضرت عرض کردم: کدامیک از ما است که بدون داشتن گناهى که خدا به آن وعده آتش داده است خدا را ملاقات کند؟ (یعنى همه ما یک چنین گناهى داریم، پس چگونه مىتوانیم مؤمن باشیم؟) حضرت فرمود: این طور نیست که فکر مىکنى بلکه منظورم این است: مؤمن نیست کسى که با چنین گناهى خدا را ملاقات کرده در حالى که توبه نکرده باشد (پس مؤمنین ممکن است چنین گناهى را مرتکب شوند اما توبه کنند).
10- سهل بن یسع گوید: امام رضا علیه السلام شنید که بعضى از اصحاب مى- گویند: خدا لعنت کند آن را که با على علیه السلام جنگ کرد (که مسلما از گناهان کبیره بزرگتر است، زیرا بغى بر امام در ردیف شرک و بسیار گناه عظیم است) حضرت فرمود:
بگوئید: بغیر از کسى که توبه کرد و صالح شد، سپس فرمود: گناه کسى که از على (ع) کناره گرفت و توبه نکرد مهمتر از گناه کسى است که با آن حضرت مقاتله کرد و توبه نمود.
11- محمد بن ابى عمیر گوید: شنیدم امام موسى بن جعفر علیه السّلام مىفرمود: هر کس از مؤمنان از گناهان کبیره اجتناب کند گناهان کوچک آن مورد سؤال واقع نمىشود، و لذا خداوند مىگوید: اگر از گناهان کبیرهاى که نهى شدهاید اجتناب کنید بدىهاى شما را مىآمرزیم و شما را به جایگاه گرامى داخل مىگردانیم (نساء/ 35) گفتم: پس شفاعت براى کیست؟ فرمود: حدیث کرد مرا پدرم از پدرانش از على علیهم السّلام که رسول خدا (ص) فرمود: همانا شفاعت براى صاحبان گناهان از امت من است، اما نیکوکاران پس برایشان گناهى نیست! ابن ابى عمیر گوید: به امام عرض کردم: اى فرزند رسول خدا! چگونه مىتواند شفاعت شامل حال صاحبان گناهان کبیره باشد در حالى که خداوند مىگوید:
و شفاعت نمىکنند مگر براى کسى که راضى باشد. (انبیاء/ 30) چگونه کسى که مرتکب گناهان کبیره مىشود مىتواند مورد رضایت باشد؟ امام فرمود: اى ابا احمد! (ابن ابى عمیر) هیچ مؤمنى نیست که مرتکب گناه شود مگر که بدحال شده و پشیمان گردد (و همین حال باعث مىشود که مورد رضایت واقع گردد). رسول خدا (ص) فرمود: پشیمانى از گناه کافى از توبه است. و باز فرمود: هر که کار نیکویش خوشحالش کند و کار بدش بد حالش کند مؤمن است، و هر که بر گناهى که مرتکب شده است پشیمان نشود مؤمن نمىباشد و مشمول شفاعت نمى- شود، و باز رسول خدا (ص) فرمود: گناه، کبیره به حساب نمىآید در صورتى که از آن استغفار شود کبیرهاى وجود نخواهد داشت و اگر به گناه صغیره ادامه داده شود صغیره نخواهد بود بلکه بصورت کبیره در خواهد آمد).
12- ابراهیم بن عباس گوید: در خدمت امام رضا علیه السلام بودیم که از گناهان کبیره و نظر «معتزله» که مىگویند (گناه کبیره آمرزیده نمىشود) سخن به میان آمد، امام رضا علیه السلام فرمود: امام صادق علیه السلام فرمود: قرآن بر خلاف گفتار معتزله سخن مىگوید: همانا پروردگارت آمرزنده است بر مردم ستمشان را. (رعد/ 5) 13- ابو ذر غفارى گوید: رسول خدا (ص) فرمود: یک روز مردى گفت: به خدا سوگند که خداوند فلانى را نمىآمرزد، خداوند فرمود: کیست به من قسم خورد که من فلانى را نمىآمرزم، همانا من او را آمرزیدم و عمل این مرد را بخاطر این جملهاش (خداوند فلانى را نمىآمرزد) تباه گردانیدم.
14- هشام گوید: در باره این آیه: خداوند غیر از شرک گناهان دیگر را مىآمرزد (نساء/ 48) از امام صادق علیه السلام پرسیدم: آیا گناهان کبیره هم داخل در این استثناء هست؟ حضرت فرمود: آرى.
جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، ص:214 - 219
________________________________________
شیخ حر عاملى، محمد بن حسن - صحت، على، جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، 1جلد، انتشارات ناس - تهران، چاپ: اول، 1364ش.
