قرآن مجید
التوبه (آیه 83) باید کم بخندید و پر گریه کنید بسزاى آنچه مىکردید.
اخبار باب
1- امالى صدوق: بسندش تا رسول خدا (ص) که فرمود: شوخى بسیار آبرو را برد و خنده بسیار ایمان را برد، و دروغ بسیار ارزش را برد.
2- همان: تا امام ششم (ع) فرمود: شوخى مکن تا نورت رود و دروغ مگو تا ارزشت رود- الخبر.
3- قرب الاسناد: تا امام باقر (ع) که داود به سلیمان (ع) فرمود: پسر جانم از پر خندیدن بپرهیز که خندیدن بسیار بنده را روز قیامت نیازمند و مستمند وانهد.
4- خصال: تا امام ششم (ع) که فرمود: در سه تا دشمنى خدا عز و جل است: خواب فزون که از بیداریست، و خندهاى که نه از شگفتى است، و خوردن در سیرى.
5- همان: تا امام باقر (ع) که فرمود: سرگرمى مؤمن در سه چیز است، بهرهورى از زنان، و خوش و بش با برادران و نماز شب.
6- معانى الاخبار که پیغمبر در سفارش به ابى ذر فرمود: شگفتا از کسى که به دوزخ یقین دارد چرا بخندد، و فرمود: بپرهیز از خنده بسیار که دل را بمیراند.
7- عیون: تا امام صادق (ع) فرمود: چه بسیار پر خنده و بازیگر که روز قیامت پر گریه است، و چه بسیار پر گریه بر گناه خود و ترسان که روز قیامت در بهشت پر شاد است و خندان.
8- امالى طوسى: تا على (ع) که خندیدن پیغمبر (ص) همان تبسم بود و روزى به جوانان انصار گذر کرد که گفتگو میکردند و از پر دهان خود مىخندیدند و فرمود: اى شما حاضران هر که از شماها آرزویش او را فریب داده و در کار خیر کوتاهى کرده سرى بگورها کشد و از زنده شدن در قیامت عبرت گیرد، مرگ را یاد کنید که شکننده هر لذت و خوشى است.
9- محاسن: تا سلمان رضى که فرمود سه تا مرا بشگفت آرند و سه دیگر باندوه کشند، اما آنها که بشگفتم آرند: جویاى دنیا است با اینکه مرگ در دنبال او است، و آنکه غفلت ورزد و از او غفلت ندارند، و آنکه پر دهانش بخندد و دوزخ در پیش دارد و سند بیزارى از آن برایش نیامده.
گویم: آن را بدو سند در باب احوال سلمان و در باب حوف آوردیم.
10- تحف العقول: از امام هادى (ع) فرمود: ستیزه مکن تا ارزشت برود، و شوخى مکن تا بر تو گستاخ شوند و فرمود: از نادانى خندیدن بیجا و بىشگفتى است.
11- قصص الأنبیاء: بسندى تا امام رضا (ع) فرمود: عیسى (ع) هم مىخندید و هم مىگریست و حضرت یحیى (ع) مىگریست و نمىخندید و آنچه عیسى (ع) میکرد بهتر بود.
12- محاسن: تا امام باقر (ع) که میفرمود: راستى خدا دوست دارد شوخى کن در میان گروه را که بد نگوید و در فکر یگانگى باشد و شکیبائى پیشه کند و با نماز خواندن بیدار باشد.
13- سرائر: تا امام صادق (ع) که مؤمنى نباشد جز که در او دعا به است- راوى گوید گفتم: دعا به چیست؟ فرمود: شوخى.
14- همان: تا حمران بن اعین که نزد امام باقر (ع) رفتم و گفتم بمن سفارشى فرما، فرمود تو را سفارش کنم بتقوى از خدا و بپرهیز از شوخى که احترام را ببرد و آبرو را بریزد و بر تو باد که در پشت سر برادرانت دعاشان کنى، زیرا که روزى را فرو ریزد سه بار آن را فرموده.
آداب و سنن-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ص: 41
