بعد از جنگ خیبر، پیامبر اسلام (ص) شخصى را همراه با گروهى بهسوى یهودیانى که در روستاهاى فدک زندگى مىکردند فرستاد تا آنان را براى پذیرفتن اسلام یا قبولکردن مالیات مخصوص دعوت کند. یکى از یهودیان بهنام مرداس همینکه از آمدن سپاه اسلام آگاه شد، اموال و فرزندان خود را در پناه کوهى قرار داد و با شعار:" لا اله الّا اللّه، محمّداً رسول اللّه" به استقبال مسلمانان آمد. آن شخص خیال کرد که او از ترس مصادره اموال تظاهر به اسلام مىکند. لذا به شعار او اعتنا نکرد و او را کشت. رسول خدا (ص) ناراحت شد و فرمود:" تو بهخاطر روحیه غنیمتگرائى، مسلمانى را کشتى."
و آیه 94 سوره نساء نازل شد:
" اى رزمندگان اسلام! دقت و تحقیق کنید و به کسى که اظهار اسلام مىکند، نگوئید:" تو ایمان ندارى و شعار تو از ترس است" تا بىدلیل او را بکشید و غنائمى زودگذر بهدست آورید. مگر نمىدانید که غنائم واقعى به دست خداست؟ مگر مىتوان مسلمان را عمداً کشت؟ مگر ما از قلب او خبر داریم؟ مگر خود شما قبلًا ایمان عمیق داشتید که از کفار در لحظه اول انتظار ایمان عمیق دارید؟" «1»
درسها
ما از این ماجرا درسهاى زیادى مىتوانیم بگیریم؛ از جمله:
- به نام جنگ، هرج و مرج ممنوع!
- کسانى را که باشعار اسلام به سوى ما مىآیند، با آغوش باز بپذیریم!
- برچسب بىدینى به افراد نزنیم!
- نسبت به افراد مشکوک، زود تصمیم نگیریم!
- از قدرت خود سوءاستفاده نکنیم!
- انگیزههاى مادى ما را به گناه نکشاند!
- قداست جنگ را با کسب غنائم نشکنید!
- جاذبههاى مادى، رزمندگان را نیز رها نمىکند!
- فردى به مسلمانان افزوده شود بهتر است تا اموالى به سرمایهها اضافه شود.
- خطر مسلمانکشى مهمتر از خطر نفوذ مسلمانان منافق است.
- کسى که خودش سابقه دنیاگرایى و ایمان سطحى دارد، نباید از مردم توقع ایمان عمیق داشته باشد.
- با عقل و حوصله وتحقیق برخورد کنید و نه با احساسات.
به کفار فرصت تحقیق دهید!
قرآن مىفرماید:" هرگاه یکى از مشرکین به تو پناه آورد، پناهش بده تا کلام خدا را بشنود! سپس او را به محل امن برسان!" «2»
______________________________
(1)- یَا ایُّهَا الَّذِینَ امَنُوا اذَا ضَرَبْتُمْ فِى اْلَارْضِ فى سَبِیلِ اللَّهِ فَتَبَیَّنُوا وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ الْقى الَیْکُمُ الْسَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِنَاً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَیوةِ الْدُّنْیَا فَعِنْدَ اللَّهِ مَغَانِمُ کَثِیرَةٌ کَذَالِکَ کُنْتُمْ مِنْ قَبْل .../ نساء/ 94
(2)- وَ انْ احَدٌ مِنَ الْمُشْرِکِینَ اسْتجَارَکَ فَاجِرهُ حَتّى یَسْمَعَ کَلامَ اللَّهِ ثُمَّ ابْلِغْهُ مَأْمَنَه/ توبه/ 6
امر به معروف و نهى از منکر، ص: 320
