1- ایراد گرفتن به قانون خدا و ولىّ او. قرآن مىفرماید: «افَکُلَّما جاءَکم رسولٌ بما لا تهوى انفسکم استکبرتم» «1» آنها قانونى را مىخواستند که مطابق میل آنان باشد و این نفسپرستى است. اعتراض مىکردند که مثلًا: «لِمَ کتبتَ علینا القِتال» «2» چرا به ما دستور جنگ و جهاد دادى! و در برابر غذاى آسمانى مىگفتند: «لن نصبر على طعام
واحد» «3» ما با یک غذا نمىسازیم. و هنگامى که خدا مثَلى مىزد، اعتراض مىکردند این چه مثالى است که خداوند مىزند وسؤال مىکردند: «ماذا اراد اللّه بهذا مثلا» «4» خداوند چه ارادهاى از این مثال زدنها دارد.
2- طاغوت زدگى. طاغوت، کسى است که در برابر خداوند ایستاده است.
فرمانبردارى از طاغوت شرک است.
3- برترى دادن غیر خدا. قرآن مىفرماید: «قل ان کان اباؤکم و ابناؤکم احب الیکم من اللّه ...» «5» اگر انسان پدر و مادر، همسر و فرزند و خویشان خود را بیشتر از خدا دوست بدارد، این شرک است.
حزب پرستى، خط پرستى و باند پرستى شرک است. بعضى از تعصّبات، وطرفدارىها که جنبه غیر منطقى دارد ریشه در شرک دارد. البتّه صلابت، قاطعیّت و استوارى در راه حقّ و دفاع از آن با تعصّب جاهلى و ناآگاهانه تفاوت دارد.
اصول عقاید، ص: 90
______________________________
(1). سوره بقره، آیه 87 (2). سوره نساء، آیه 77 (3). سوره بقره، آیه 61
(4). سوره بقره، آیه 26 (5). سوره توبه، آیه 24
