پرسش: آیا زیارت قبور ائمه و سایر افراد بدعت نیست؟ این زیارتها چه فایدهاى دارد؟
پاسخ: بدعت به عمل و دستورى اطلاق مىشود که از جانب خدا یا رسولش و اهلبیت چیزى درباره آن نیامده باشد. لیکن رفتن به زیارت قبور، مخصوصاً زیارت حسین علیه السلام را در کتب معتبر اهل سنت نیز مىتوان یافت. براى مثال در کتب اهل سنت آمده است که: «روزى رسولاللَّه صلى الله علیه و آله در خانه عایشه تشریف داشتند که حسین علیه السلام وارد شد. پیغمبر او را در آغوش کشید و بسیار بوسید و بویید. عایشه سؤال کرد: چقدر حسین را دوست مىدارى؟ حضرت فرمود: مگر نمىدانى او پاره جگر من و ریحانه من است.
سپس حضرت گریست و فرمود: جاى نیزهها و شمشیرها را مىبوسم که بنىامیه بر حسینم خواهند زد. سپس ادامه داد: او را با لب تشنه مىکشند و شفاعت من هرگز به آنها نمىرسد. خوشا به حال کسى که بعد از شهادت حسینم، او را زیارت کند. عایشه پرسید:
اجر زائر حسین چقدر است؟ حضرت فرمود: یک حج من. عایشه تعجب کرد و این سؤال را چندین بار پرسید و هر بار رسولاللَّه صلى الله علیه و آله ثواب زیارت حسین را زیادتر گفت. تا این که فرمود: ثواب زیارت حسین علیه السلام برابر نود حج و نود عمره من است که در نامه عمل زائر نوشته مىشود.» «1»
البته این کار در اهل سنت و سایر فرق هم وجود دارد، مثلًا زیارت قبر شیخ عبدالقادر گیلانى و امام ابوحنیفه در بغداد، یا خواجه نظام الدین در هند، یا شیخ اکبر مقبل الدین در مصر، از نظر آنها جائز و ثواب دارد و جماعتى از اهل سنت مىروند و زیارت مىکنند و هیچ روایتى هم از پیامبر در شأن آنها نرسیده است.
از طرفى قبور اولیاء خدا و ائمه معصومین محل تقرب به خداست، محل عبادت
______________________________
(1). کامل الزیارات، باب 22، ص 67؛ بحارالانوار، ج 44، ص 260، امالى شیخ 66
خداوند است. در حرم پیامبر صلى الله علیه و آله خداوند را عبادت مىکنیم. پیامبر را عبادت نمىکنیم، بلکه پیامبر را زیارت مىکنیم و با زیارت پیامبر از ایشان مىخواهیم نزد خداوند براى ما شفاعت و طلب آمرزش کند؛ طبق آیه شریفه: وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِیماً. «1» لذا این کار مورد تأیید خداوند است. امیرالمؤمنین که در آیه شریفه مباهله نفس پیامبر محسوب مىشود و اهلبیت معصومین از این قاعده مستثنى نیستند. دختر گرامى پیامبر حضرت زهرا علیهما السلام به زیارت حمزه و بعد به زیارت پیامبر مىرفتند. حضرت امیرالمؤمنین به زیارت قبر حضرت زهرا مىرفتند. پیامبر خدا به زیارت قبور بقیع مىرفتند و در اول هر سال به زیارت شهداى احد مىرفتند.
سیره صحابه و علماى اهل سنت نیز بر همین منوال بوده است که بعضى از موارد آن عبارتند از:
1. ابو على خلال، شیخ حنابله مىگوید: هر گاه به مشکلى برخورد مىکنم قبر موسى بن جعفر علیه السلام را زیارت مىکنم و به ایشان متوسل مىشوم و خداوند مشکل مرا آسان مىکند. «2»
2. قسطلانى مىگوید: شایسته است که زائر در کنار قبر پیامبر زیاد دعا و استغاثه کند، متوسل شود، طلب شفاعت کند و بىتابى کند و سزاوار است که خداوند شفاعت پیامبر را در حق او بپذیرد. «3»
3. ابن خزیمه، شیخ (استاد) بخارى و مسلم و باصطلاح شیخ الاسلام است، شاگردى دارد بنام محمد بن مومل که مىگوید به همراه استادم ابن خزیمه و جمعى به زیارت قبر على بن موسى الرضا علیه السلام در طوس رفتیم. استادم چنان در مقابل بقعه متبرکه
______________________________
(1). نسا (4): 64، اگر آنها (به گناه) به خود ستم کردند (آنگاه) نزد تو آمدند و درخواست استغفار و آمرزشاز درگاه خداوند کردند و پیامبر براى آنها طلب آمرزش کرد خدا را توبه پذیر و مهربان یافتند.
(2). تاریخ بغداد، ج 1، ص 120 (3). المواهب اللدنیه، ج 3، ص 417
تعظیم و تواضع کرد که همگى در شگفت ماندیم. «1»
4. محمد بن ادریس شافعى به قبر ابوحنیفه و احمد بن حنبل به قبر شافعى متوسل مىشدند. «2»
5. در سنن الکبرى، از پیامبر روایت کرده که فرموده: «من زار قبری وجبت له شفاعتی». هر که قبر مرا زیارت کند شفاعت من بر او واجب مىشود. «3»
6- أم سلمة از پیامبر نقل مىکند کسى که مرا بعد از وفات زیارت کند مانند کسى است که در حیات با من مصاحبت داشته و کسى که اهل بیت مرا زیارت کند مثل آن است که مرا زیارت کرده است.
7. انس بن مالک روایت مىکند پیامبر فرمود کسى که مرا بعد از وفات زیارت کند، مانند این است که در حال حیات زیارت کرده و هر کس بتواند مرا زیارت کند و نکند هیچ عذرى ندارد. «4»
8. علامه امینى در کتاب شریف «الغدیر» 22 حدیث متواتر مشابه حدیث مذکور از کتب معتبر اهل سنت نقل کرده است و 42 کلام از ائمه اهل سنت در تأکید استحباب زیارت قبر پیامبر مىآورد و متون زیارت را نقل مىفرماید. «5»
9. فاکهى در حسن الأدب و غزالى در احیاء علوم الدین براى ائمه بقیع زیارتنامههایى نقل کردهاند. «6»
10. براى شهداء احد زیاراتى را مستحب دانستهاند بویژه حضرت حمزه از طریق صحابه نقل کردهاند. رحله ابن جبیر 153؛ حسن الادب 83؛ وفاء الوفا؛ مراقى الفلاح 152.
و نظایر آنها که کتب زیادى در خصوص آن نوشته شده است.
به طور خلاصه مىتوان به بعضى از فوائد زیارت مشاهد مشرفه چنین اشاره کرد:
1. زائر با این کار از سنت الهى سلام و صلوات بر بندگان مقرب تبعیت مىکند، سلام و صلوات خدا بر انبیاء و صالحان در قرآن فراوان است.
2. تشکر از صاحب رسالت و عمل به آیه مودت ذى القربى است.
3. قدرشناسى از حاملان علوم نبوى است که آنها را بر مسلمانها رسانده اند
4. با اظهار ارادت به مقربان خداوند، به خداوند تقرب مىجوید.
______________________________
(1). تهذیب التهذیب، ج 7، ص 339 (2). مناقب ابىحنیفه، ج 2، ص 199
(3). سنن الکبرى، ج 5، ص 245 (4). وفاء الوفاء، 4، ص 1346
(5). الغدیر، ج 5، زیارت مشاهد مشرفه. (6). حسن الادب: 83؛ احیاء العلوم، ج 1، ص 232
پاسخ به شبهات در شبهاى پیشاور، ص:124 - 126
