چاوش خوانی جهت آماده کردن اسباب و لوازم سفر زیارت
در گذشتههاى نه چندان دور، چاوشىها علاوه بر خواندن اشعار در تهییج مردم به سفرهاى زیارتى، اشعارى را در مورد تهیه اسباب و لوازم سفر مىخواندند که در گنجینه فرهنگ مردم، اشعار زیبایى از آنها موجود است که نشاندهنده وسایل و اثاثیه سفر حجاج و مسافران حج در زمانهاى قدیم بوده است که باید یک زایر با خود همراه داشته باشد:
اى محب على و آل، همه خُرد و کِبار خواب تا کى، همه گردید به یک دم بیدار
هرکه شب راه رود، روز رسد بر منزل هرکه شب خواب کند، هست خجل آخر کارچشم بگشا و نما جمع ز اسباب سفر تا نمانى عقب از قافلههاى زوّار
پاکش خویش بیاور ز برش توبره فکن بر سر مال بزن، یا دهنه یا افسار
کوس زد بانگ رحیل به یاد از قُر و زنگ زود بر کَن ز دل خاک در این دم بسمار
آنچه دارى بُنه همراه فراموش نکن شمع و فانوس و فنر، سیخ فنر را یاد آر
کُپه را با دبه و تنگ و دیگر آفتابه چنته و چاپُق و قلیان، زچوب سیگار
قورى و کتر و سماور، سینى و نعلبکى استکان و دگر آن قندشکن را بردار
تنگ روى و دیگر آن قوطى چایى برگیر کیسه قند مکرر به کنارى مگذار
از کماجدان و دیگر دیگ بَر و از کفگیر بلکه بشقاب و دگر دورىخود را بشمار
کاسه و جام و دیگر قابلمه و طاسِ کباب بنما یاد که گم مىشود اندر شب تار
سفره نان و دیگر قاشق و از کیسه نمک با توجه همه را در نظرت یاد بیار
کیسهات گر ز توتون است یا تنباکو جعبه و قوطى گوگرد که شد مایه نار
آنچه اسباب ز جیب است بکن کم تو عبث ذرهبین و دیگر از آینه و قبله نما
مهر و تسبیح و ز انگشتر و قفل و منقاش «1» چاقو و قطب،ز زنجیر مسلسل رفتار
جعبه سوزن خود را تو به غیرى مسپار شال و پاتابه «3» به پا پیچ و به سر نِه دستار
موزه در پا، عصا در کف و بر دوش ردا رو به ره آر، به توفیق خداى غفّار
نِه بر خورجین همه اسباب و بزن قفل بر او بار بنما و به مرکب بشو این لحظه سوار
چتر بردار و نما هیکل خود قرآن را تا که محفوظ بمانى تو به هر لیل و نهار
کن نصیب از کرم خویش «رجا» را یارب کربلا و نجف و مشهد شاه ابرار
مجموعه مقالات هماندیشى زیارت، ج2، ص:1100 - 1102
