قال الله تعالى: وَ هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ الرِّیاحَ بُشْراً بَیْنَ یَدَیْ رَحْمَتِهِ، وَ أَنْزَلْنا من السَّماءِ ماءً طَهُوراً (فرقان- 48).
یعنى: خداوند عالم آن چنان خداوندى است که، فرستاد بادها را از جهت بشارت دادن به باران رحمت. و نیز مىفرماید که: فرو فرستادیم ما از آسمان، یعنى: از مکان هوا یا از آسمان حقیقى، «چنانکه حدیث است»، آب پاک و پاک کننده.
و قال الله تعالى: وَ جَعَلْنا من الْماءِ کُلَّ شَیْءٍ حَیٍّ (انبیاء- 30).
یعنى: گردانیدیم ما از آب، حیات هر صاحب حیات را.
فکما احیا به کلّ شیء من نعیم الدّنیا، کذلک برحمته و فضله جعله حیوة القلوب.
یعنى: چنانکه خداوند عالم، گردانیده است حیات ظاهرى نعمتهاى دنیا را به آب، همچنین گردانیده است به فضل و کرم خود، حیات باطنى دلها و عبادات را نیز به آب، که بى تطهیر بدن و لباس از نجاسات، و بى وضو و غسل و یا بدل اینها، مثل تیمّم، هیچ عبادتى واقع نمىشود، یا کامل نیست، چنانکه معلوم است.
و اندیشه کن در خلقت آب که حکیم على الاطلاق، به حکمت کامله خود، او را خلق کرده، و به چند صفت او را موصوف کرده، که هر کدام از آن صفات از براى ترتّب فواید آب، دخل عظیم دارد:
یکى- صفاى آب است که اگر چرکن و کثیف خلق مىشد، باعث تنفّر طبع مىبود، و صلاحیت وساطت حیات قلب که جوهر لطیف است، نمىداشت. چه، تناسب میان سبب و مسبّب، شرط است.
دوم- رقّت و تنکی است، که اگر غلیظ القوام مىبود مثل عسل، تطهیر چیزها خصوص چیزهاى لزج، به او نمىشد و آب هم محتاج به آب دیگر مىشد، نیز غلظت، مانع مىشد از نفوذ کردن در عمق أجسام ثخینه. با وجود احتیاج به نفوذ. و نیز بردن او به جاهاى دور نیز متعسّر، بلکه متعذّر مىشد.
سوم- و فور و بسیارى او است که اگر «عیاذا باللّه» با عموم احتیاج خلایق به او، کم مىبود و به زحمت به دست مىآمد، فقرا و ارباب حاجت، در تحصیل او به زحمت مىافتادند، و رنج مىکشیدند.
چهارم- پاک بودن، که اگر در اصل خلقت طهارت نمىداشت، تطهیر نجاسات به او نمىشد و بر وجودش فایده تمام مترتّب نمىبود. و به این فواید عظیمه اشارت نمود و گفت: و تفکّر فی صفاء الماء و رقّته، و طهورته و برکته، و لطیف امتزاجه بکلّ شیء، و فی کلّ شیء.
یعنى: اندیشه کن در صفا و تنکی آب، و بسیارى و وفور او، پاک بودن او، و نفوذ کردن و ممزوج شدن او به هر چیزى و در هر چیزى.
مصباح الشریعة، شهید ثانی ، ص: 90
