اشاره اجمالیة به علم عقود أنامل
* فائدة
در بیان اشاره اجمالیه بعلم عقود أنامل: بدانکه علماء متقدّمین از هیئت انگشتان از واحد تا ده هزار ضبط نمودهاند باین طریق که هیجده صورت وضع نمودهاند از انگشتان دست راست بجهت ضبط یکى تا نود و نُه. و هیجده از دست چپ تا نُه هزار، ویک صورت بجهت ضبط ده هزار، امّاهجده صورت اولى:
1- خوابانیدن خنصر به تنهائى علامت یکى است.
2- خوابانیدن خنصر و بنصر با هم بجهت دو.
3- خوابانیدن خنصر و بنصر و وسطى نشانه سه و باید در این سه سرهاى انگشتان بر گودال کف دست گذارده شود.
4- بلند کردن خنصر و خوابانیدن بنصر و وسطى علامت چهار.
5- بلند کردن خنصر و بنصر و خوابانیدن وسطى است بجهت پنج.
6- خوابانیدن بنصر بتنهائى است بجهت نشانه شش.
7- خوابانیدن خنصر بتنهائیست نشانه هفت.
8- خوابانیدن خنصر و بنصر است با هم بجهت هشت.
9- خوابانیدن خنصر و بنصر و وسطى است نشانه نه، و درین سه صورت باید سرهاى انگشتان بر برآمدگى که متّصل بزند است گذارده شود.
10- گذاردن سر ناخن سبّابه است بر بند اول ابهام بنحویکه حلقه حاصل شو و این علامت ده است.
11- گذاردن ناخن ابهام است بر بند آخر سبّابه لیکن باید ناخن ابهام را بر طرفى ازین بند بگذارد که جانب وسطى است و این علامت بیست است.
12- گذاشتن سر انگشت سبّابه است- نه ناخن آن- بسر ناخن انگشت ابهام از طرفى که بجانب سبّابه است و آن نشانه سى است.
13- گذاشتن باطن سر انگشت ابهام یعنى باطن بند اوّل بر پشت بند تحتانى سبّابه بجهت چهل.
14- بلند کردن سبّابه یا گذاشتن ابهام بر کف نشانه پنجاه است.
15- گرفتن ناخن ابهام است بباطن بند دوم سبّابه علامت شصت.
16- بلند کردن ابهام است و گذاشتن باطن سر انگشت سبّابه بر باطن سر آن علامت هفتاد.
17- بلند کردن ابهام است و گذاشتن طرف سر انگشت سبّابه بر مفصل اوّل بجهت هشتاد.
18- گذاشتن سر ناخن سبّابه است بر مفصل دوم ابهام بجهت نود و مخفى نماند که آنچه مذکور شد بجهت ضبط مفردات است و به جهت ضبط مرکّبات باین صورت مفردات آنرا بعمل آورد با هم.
و امّا هیجده صورت ثانیه که در دست چپ است به جهت صد تا نُه هزار است و آنها بعینه مثل هیجده صورتى است که در دست راست است.
امّا صورتهائى که در دست راست به جهت ضبط آحاد بود در اینجا علامت آحاد الوفست و صورتهائى که در آنجا به جهت عشرات بود در اینجا علامت مئات است و کیفیّت ضبط مرکّبات که در مابین صد و ده هزار است به نحویست که اشاره به آن شد یعنى باید هر مرکّبى ضبط آن باجتماع اوضاع مفردات او بشود.
و امّا یک صورتى که علامت ده هزار است گذاشتن طرف سر ابهام است بر طرف سبّابه بنحویکه ناخنهاى آنها محاذى یکدیگر شوند بهر یک از دست راست و چپ که خواهد و اگر زیاده بر این توضیح و تفصیل کسى خواهد باید رجوع کند به رسالهاى که والد ماجد حقیر طاب ثراه در این علم نوشتهاند.
خزائن، ص: 97
