چون قرآن در همه جا نور و هدایت است، لازم است در شناخت معروف و منکر نیز پاى سخن آن بنشینیم و بدین منظور با مرور در قرآن نمونههائى از معروفها را بدست مىآوریم.
1- احیاى مراکز دینى و مساجد:
قرآن مىفرماید: در میان کسانى که پیشنهاد ساختمان و بنایى را به عنوان یادبود بر مزار جوانمردان خداپرست طرح کردند، بعضى گفتند چرا ساختمان یادبود بىهدف باشد اگر بنا باشد ما یادگارى بر مزار این غارنشینانى که بشر از طاغوت فرار کرده و عمرى را در راه حفظ عقیده خود به هجرت و زندگى در غار گذراندند، بنا کنیم بهتر است آن بنا را مسجد قرار دهیم «1» و لذا بر مزار این جوانمردان که به اصحاب کهف معروفند ساختمانى به نام مسجد ساخته شد. اى کاش طراحان شهرها و شهرکها از قرآن درس مىگرفتند «2» و در ساختمانهاى خود اول جایگاه مسجد را مشخص مىکردند و سپس خیابانها و طراحى خود را بر محوریت مسجد قرار مىدادند.
فرهنگ سراسرى مسلمانان باید همان مساجد آنان باشد و هر تزئینات و امکاناتى که در جاى دیگر هزینه مىشود باید در مسجد و اطراف آن هزینه شود زیرا که در غیر این صورت جاذبههاى غیر مسجد بیشتر و مساجد خلوت تر خواهد شد به
______________________________
(1)- لَنَتَّخذَنّ عَلَیْهِمْ مَسْجِداً. (کهف/ 21)
(2)- انَّ اوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنّاس. (ال عمران/ 96)
خصوص احیاى مساجدى که به قول قرآن از روز اول بر اساس تقوى بنیانش گذاشته شده است «1» باید محوریت بیشترى داشته باشد. احیاى مسجد توفیقى است که خداوند تنها به کسانى مىدهد که اهل ایمان و شجاعت و اخلاص باشند. «2» مسجد به قدرى ارزش دارد که انبیاء خدا نظیر ابراهیم و اسماعیل «3» و زکریا علیهمالسلام خادم آن بودهاند.
مسجد به قدرى ارزش دارد که مادر مریم در ایام حاملگى نذر مىکند که نوزادش را براى خادمى بیت المقدس از هر کار دیگر آزادش کند. «4»
قرآن مىفرماید تولیت مسجدالحرام مقامى است که جز افراد با تقوى لیاقت آن را ندارند «5» در قرآن هر کارى که از رونق مسجد بکاهد بزرگترین ظلم شمرده است «6» خواه کم رونقى مسجد بخاطر جلسات عزادارى یا مراسم سوگوارى این و آن باشد و یا بخاطر برگزارى مراسم دیگر و یا محبوب نبودن امام جماعت و یا نامنظم بودن او و یا بداخلاق بودن خادم و یا نااهل بودن هیئت امناء و متولیان و یا طرح مسائل غیر لازم در مساجد و سخنرانى هاى طولانى و یا نداشتن نظافت و زیبائى لازم و یا سوء استفاده کردن از نام و نان مسجد و یا هر عامل دیگرى که از تعداد شرکت کنندگان بکاهد بدترین ظلم است.
با کمال تأسف مساجد ما غمکده شده در حالى که عقد حضرت زهرا را در مسجد گرفتند ما با هر لباس به مسجد مىرویم در حالى که قرآن مىفرماید: به هر مسجدى مىروید خود را زینت کنید. «7» اسلامى که مىفرماید در میان چند نفر امام جماعتى
______________________________
(1)- لَمَسْجِدٌ اسِّسَ عَلىَ اْلتَّقْوَى مِنْ اوَّلِ یَوْم (توبه/ 108)
(2)- انَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ اْلاخِرِ ..... وَ لَمْیَخْشَ الَّا اللَّه. (توبه/ 18)
(3)- طَهِّرا بَیْتِىَ. (حج/ 26)
(4)- انِّى نَذَرْتُ لَکَ ما فِى بَطْنِى مُحَرَّرَاً. (ال عمران/ 35)
(5)- انْ اوْلِیائُهُ الَّا الْمُتَّقُون. (انفال/ 34)
(6)- وَمَنْ اظْلَمُ مِمَنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّه. (بقره/ 114)
(7)- خُذُوا زِینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِد. (اعراف/ 31)
که از نظر علم و تقوى و سابقه یکسان هستند زیباترین آنان امامت را بپذیرد.
اسلامى که مىفرماید: در میان چند مؤذن خوش صداترین افراد اذان بگویند.
اسلامى که مىگوید هنگام نماز از بهترین لباس و عطر استفاده کنید و زنان بهترین وسائل زینت خود را همراه داشته باشند.
اسلامى که مسجد را مرکز مشورت و اعزام به جبهه و کمک رسانى به دیگران و دادرسى محرومان و شناسائى نیروهاى حزب اللهى قرار داده است نباید محل افراد بیکار و وارفته و ترسو و فقیر باشد. از بزرگترین معروف ها در زمان ما احیاى مساجد و بازسازى عمرانى و فرهنگى آن است.
خادم مسجد باید از افراد محبوب و سرشناس و از مقامات عالى باشد. در هر محله باید افراد خوش صدا براى اذان به مساجد جذب شوند تحصیل کرده هاى هر منطقه هر مقصد یک ساعتى در مسجد حضور شغلى و به مردم خدمات رایگان ارائه دهند، مریضى که راه به جائى ندارد با خود بگوید شب به مسجد مىروم و پزشک رایگان مرا مىبیند، بدهکار خود را با وام از صندوق مسجد دلگرم کند و برعکس هر فردى که بناى سفر دارد و مشکل خانواده و یا سرویس رفت و آمد مدرسه فرزند و یا نگرانى از سرقت دارد با خود بگوید بسیج و مردم مسجد ناظر بر خانه و زندگى من هستند اگر هر مشکلى داشتم مردم برادر من و نیروهاى حزب اللهى بازوى من هستند با این گونه برنامه ها بزرگترین معروف ها که احیاى مسجد است عملى خواهد شد.
انشاءالله
2- استقلال و دورى از خودباختگى:
یکى از معروفها استقلال است. استقلال در همه ابعاد و رهائى از وابستگیها قرآنمىفرماید: جامعه اسلامى مثل گیاهى است که هر روز رو به رشد و توسعه باشد تا بتواند روى پاى خود بایستد. «1»
فقهاى بزرگوار ما مىفرمایند تشبّه به کفار حرام است و در روایات از پوشیدن لباس کفار و عمل کردن به آداب کفار به شدت انتقاد شده است در تاریخ مىخوانیم:
پیامبر اکرم (ص) همینکه متوجه شد تکیه به دیوار کافرى داده حرکت کرد و به درختى تکیه داد و فرمود: مسلمان تکیه به دیوار بیگانه نمى دهد.
3- قصد قربت: «2»
یکى از معروف ها اخلاص و رنگ الهى دادن به کارها و انتخاب بهترین هدفها و نیتها حتى در خوراک و پوشاک و مسکن و در قهر و صلح و انتخاب رشته تحصیلى یا شغل یا دوست و همسر است نیت پاک و الهى کیمیائى است که با هر کار سادهاى همراه باشد آن را به یک گوهر گران بها تبدیل مىنماید.
4- تشویق:
بهترین اهرم براى گسترش معروف ستایش از اهل معروف و تشویق آنان است.
قرآن مىفرماید: راه بیرون آوردن مردم از ظلمات و هدایت آنان به سوى نور همراه با تشویق است. «3»
و در جاى دیگر به پیامبر اکرم (ص) دستور مىدهد از هر کس که زکوة مىگیرى او را تشویق کن و به او صلوات بفرست که این درود و صلوات تو براى او آرام بخش است. «4» خداوند بارها از زنان و مردان نمونه در قرآن ستایش کرده. «5»
______________________________
(1)- کَزَرْعٍ اخْرَجَ شَطْئَهُ فَازَرَه فَاْسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلى سُوقِه. (فتح/ 29)
(2)- وَمَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ ابْتِغآءَ مَرْضاتِ اللَّه. (نساء/ 114) و «ابْتِغَآءَ وَجْهِ اللَّه». (بقره/ 272)
(3)- هُوَ الَّذِى یُصَلِّى عَلَیْکُمْ وَ مَلائِکَتُهُ لِیُخْرِجَکُمْ مِنَ اْلظُّلُماتِ الىَ النُّور. (احزاب/ 43)
(4)- توبه/ 103
(5)- وَ اذْکُرْ فِى الْکِتَابِ ابْرَاهِیم. (مریم/ 41) وَ اذْکُرْ فِى الْکِتَابِ مَرَیم. (مریم/ 16)
5- تحصیل:
در هیچ مکتبى اولین فرمان آن آیه مبارکه اقرأ نیست. اسلام علم را شرط اول براى رهبرى و مرحمت قضاوت و زمان تحصیل را از گهواره تا گور و مکان را تا چین و ثریا دانسته و براى تحصیل علم تنها یک شرط قرار داده است و آن این است که باید علم مفید باشد و از علوم بى فایده و یا مضر به شدت انتقاد کرده است. «1» و براى شیوه تحصیل و یادداشت کردن و نشر آن و احترام استاد و وظائف متقابل استاد و شاگرد صدها سفارش کرده است.
امر به معروف و نهى از منکر، ص:263 - 267
