گناه و معصیت اثرات زیانباری بر روح و روان و زندگی دنیوی و اخروی انسان دارد که به نمونههایی از آن اشاره میشود.
1. تباهی دل: گناه، دل را ویران میکند، دلی که حرم و خانة خداست. دلی که تنها مجرای ارتباط مستقیم با حضرت حق است. دلی که کانون معنویت و پایگاه رشد و تقویت ایمان انسان است. گناه آن را نابود و قوای معنوی را تضعیف و ریشههای درخت ایمان را میسوزاند.
امام باقر ـ علیه السّلام ـ میفرمایند: هیچ بندة مؤمنی نیست مگر این که در قلبش نقطة سفیدی است. پس هر گاه گناهی را مرتکب شود، نقطة سیاهی در قلبش نمودار میگردد و باعث تباهی دل میشود».(1)
2. زایل کننده ایمان: گناه اعمال انسان را نابود میکند و عاقبت او را گرفتار قهر آتش میسازد. ملا احمد نراقی میفرماید: «معاصی و گناهان منجر به سلب ایمان و سوء خاتمه و آن نیز سبب خلود در آتش میگردد. نسبت معاصی و گناهان به ایمان، مثل نسبت غذاهای مسموم و مضر و یا طعامهای زهر آلود است به بدن انسان... آثار معاصی اندک اندک در نفس بر روی هم مینشیند، تا مزاج نفس را فاسد گردانند و اهل ایمان را زایل سازند و روح را به هلاکت اندازند».(2)
3. سلب لذت عبادت: یکی از زیانهای گناه، این است که انسان از لذت مناجات با خداوند، محروم میشود. محروم شدن از مناجات خداوند، بلایی است که به واسطة گناهان دامنگیر انسان میشود. امام سجاد ـ علیه السّلام ـ در مناجاتش میفرماید: «اللهم احملنا فی سفن نجاتک و متعنا بلذیذ مناجاتک. خداوندا ما را در کشتیهای نجاتت حمل کن و از لذّت مناجاتت ما را بهرهمند فرما».
امام صادق ـ علیه السّلام ـ میفرمایند: «انّ ادنی ما اصنع بالعبد اذا آثر شهوته علی طاعتی ان احرمه لذیذ مناجاتی. هر بندهای که خواهش نفس خود را بر طاعت من اختیار نمود کمترین کاری که دربارة او انجام دهم این است که او را از لذّت مناجاتم محروم میسازم.»(3)
پاورقی:
1. اصول کافی، ج 2، ص 273. 2. معراج السعادة، ص 677 ـ 678. 3. معراج السعادة، ص 673.