1- امام باقر علیه السلام فرمود: تمامى چشمها در روز قیامت گریان است مگر سه چشم: چشمى که در راه خدا به بیدارى سحر کند، چشمى که از خوف خدا بگرید، و چشمى که خود را از حرامهاى الهى بپوشاند.
2- امام صادق علیه السلام فرمود: از سختترین چیزهائى که خداوند بر خلقش فرض و واجب کرده است زیاده یاد کردن خدا مىباشد، سپس فرمود: منظورم
سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر
نیست اگر چه این جملات ذکر حساب مىشود، ولى منظورم ذکر خداوند هنگام انجام کار حلال و حرام است، که اگر عملى طاعت باشد انجام دهد و اگر معصیت باشد ترک کند.
3- سلیمان بن خالد گوید: از امام صادق علیه السلام در باره این آیه پرسیدم:
«و توجه نمودیم به آنچه که عمل کردند (بىاعتقادان به حساب خدا) پس آن را ذرهاى پراکنده قرار دادیم. (فرقان/ 26) حضرت فرمود: آرى به خدا سوگند اگر اعمالشان از جامه سپید کتانى قبطى سفیدتر باشد ولى در معرض حرام قرار گیرند از آن صرف نظر نکنند.
4- رسول خدا (ص) فرمود: هر که معصیت خدا را بخاطر ترس از خدا ترک کند خداوند او را در روز قیامت خوشنود گرداند.
5- حضرت صادق علیه السلام در رسالهاى به اصحابش مىفرماید: بپرهیزید از اینکه نفستان را به چیزى وادار کنید که خداوند حرام کرده است، هر که در دنیا هتک کند آنچه را خداوند حرام کرده است خداوند جدائى مىاندازد میان او و بهشت و نعمتهاى آن و لذتهاى آن و کرامت آنکه دائم و پا بر جاست بر اهل بهشت براى همیشه، تا اینکه فرمود:
بپرهیزید از اینکه ادامه دهید و اصرار کنید بر آنچه خداوند در ظاهر و باطن قرآن حرام کرده است و مىگوید: «و (توبهکاران) اصرار نمىکنند بر آنچه انجام دادهاند در حالى که ایشان مىدانند. (آل عمران/ 36)»
6- رسول خدا (ص) فرمود: خداوند به بنى آدم مىگوید: اگر چشمت براى انجام آنچه حرام کردهام با تو ستیزه کند تو را یارى دادهام بدو پرده چشم که بهم بندى و گناه نکنى، و اگر زبانت در گفتار حرام با تو منازعه کند تو را یارى دادهام به دو لب که فرو بندى بهم و سخن نگوئى، و اگر فرجت (محل شهوت) در انجام حرامى با تو منازعه کند تو را یارى دادهام به دو پهلویش که بهم ببندى و حرام نکنى.
7- رسول اکرم (ص) در وصیت خود به على (ع) فرمود: اى على! سه چیز است که این امت طاقت آنها را ندارند: دریغ نداشتن شخص به برادر دینى در مال خود، و رعایت انصاف با مردم، و ذکر خداوند در همه حال، و آن
سبحان اللَّه و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر
تنها نیست بلکه عبارت است از اینکه هنگام برخورد به حرام، خدا را در نظر بیاورد و آن را ترک کند.
8- رسول خدا (ص) فرمود: امت من برخیز هستند مادامى که همدیگر را دوست بدارند، و همدیگر را هدیه دهند (یا هدایت کنند)، و امانت را ادا نمایند، و از حرامها اجتناب کنند، و مهمان را گرامى دارند، و نماز را بپا دارند، و زکات را پرداخت کنند، و اگر چنین نکنند به قحطى و خشکسالى گرفتار گردند.
9- زید شحام گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: آزمایش نشود مؤمن به چیزى شدیدتر از محروم ماندن از سه چیز: دریغ نکردن از آن چه در اختیار انسان است (نسبت به برادران دینى)، انصاف کردن به دیگران، و زیاده یاد کردن خدا، بدانید که منظورم از یاد کردن،
سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر
نیست بلکه یاد کردن خدا هنگام انجام حلال و حرام است.
10- حسین بزار گوید: امام صادق علیه السلام به من فرمود: آیا حدیث کنم بتو از سختترین و مهمترین چیزهائى که خداوند فرض و واجب کرده است؟ گفتم: بله! فرمود:
از خود نسبت به مردم انصاف روا دار، و دریغ ندار (در آنچه دارى) نسبت به برادرت، و یاد کن خدا را در همه جا، منظورم تنها
سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر
نیست اگر چه این نیز ذکر و یاد خداست و لکن ذکر خدا باید در همه جا باشد هنگامى که به طاعت یا معصیتى برخورد کنى.
11- امام صادق علیه السلام فرمود: مهمترین اعمال سه چیز است: نسبت مردم از خود انصاف روا دارى بطورى که هر چه براى خودت مىخواهى همان را نیز براى دیگران بخواهى، و دریغ نداشتن از مالت نسبت به برادر دینیت، و ذکر خداوند در همه حال، منظور از ذکر خدا تنها
سبحان اللَّه و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر
نمىباشد بلکه عبارت است از اینکه اگر در مقابل چیزى قرار گرفتى که به آن امرشدهاى انجام دهى و اگر در مقابل چیزى قرار گرفتى که از آن نهىشدهاى انجامش ندهى.
11- ابو بصیر از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: از شدیدترین اعمال بندگان، انصاف کردن، همیارى با برادران دینى، و ذکر خدا در همه حال است. ابو بصیر گوید به حضرت عرض کردم: ذکر خدا در همه حال چگونه است؟ فرمود: انسان هنگام گناه که قصد انجام آن را دارد خدا را بیاد آورده و یاد خدا میان او و گناه فاصله اندازد و این معنى قول خداوند است که مىفرماید: «همانا کسانى که پرهیز کردند زمانى که خیالى از شیطان آنان را فرا گیرد یاد آور شوند، در این هنگام بینایان باشند. (اعراف/ 200) 16- امام صادق علیه السلام فرمود: هر که واجبات خدا را بپا دارد و از حرامهاى خدا اجتناب کند و ولایت اهل بیت علیهم السلام را نیکو دارد و از دشمنان خدا بیزارى جوید مىتواند از هر یک از درهاى هشتگانه بهشت که بخواهد داخل شود.
12- امام سجاد علیه السلام فرمود: هر که عمل کند به آنچه خدا فرض کرده است از بهترین مردم باشد، و هر که اجتناب کند از آنچه خدا حرام کرده است از عابدترین مردم باشد، و هر که قناعت کند به آنچه خدا روزى کرده است از بىنیازترین مردم باشد.
جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، ص:119 - 124
________________________________________
شیخ حر عاملى، محمد بن حسن - صحت، على، جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، 1جلد، انتشارات ناس - تهران، چاپ: اول، 1364ش.
