اگر باور کنیم سفارشات و احکام قرآن قاعده تغییر ناپذیر و همیشگى عالم هستى است و هرگز ممکن نیست خلاف آن حتى براى یک لحظه درست باشد به یقین از اجراى آنها سرپیچى نخواهیم کرد. پس نخستین وظیفه انسان اندیشیدن در آیات خدا و تفکر در باره آنها و سپس عمل به آنهاست زیرا بعد از اندیشیدن، آدمى به این نتیجه خواهد رسید که عمل خود را با علم خویش هماهنگ سازد و در چنین صورتى است که از نیت پاک و خالص او جز عمل شایسته سر نخواهد زد. اکنون به آیات زیر بیندیشید و نتیجهگیرى خود را بیازمایید.
1- مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَیْها وَ ما رَبُّکَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِیدِ (فصلت- 46)
هر که کار نیک کند به سود خود اوست و هر که کار بد کند به زیان خودش مىباشد و پروردگار توبه بندگانش ستم نمىکند.
2- إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِکُمْ وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها (اسراء- 7)
اگر نیکى کنید به خود نیکى کردهاید و اگر بدى کنید به زیان خود مرتکب شدهاید.
3- فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ عَمِیَ فَعَلَیْها (انعام- 104)
هر که چشم گشاید و بینا شود به سود خود اوست و هر که چشم فرو بندد و کور شود به زیان او مىباشد.
راستى آیا کسى هست که آیات بالا را منکر شود؟ و آیا کسى هست که کور دلى را بهتر از بینایى بداند؟
درست است که زیان دیده از عمل بد دیگران به رنج مىافتد و آسیب مىبیند ولى آیا ستمدیده و مظلوم همواره بىیاور است؟
براى اینکه پاسخ درست پرسشهاى بالا را دریابید، به اطراف خود که ظالم و مظلومى را در بر دارد بنگرید و یا به تاریخ که سرنوشت نیکوکاران و بدکاران را بر صفحه اوراقش ثبت کرده مراجعه کنید تا به این نتیجه برسید که، هر که کار نیک کند به سود خود اوست و هر که کار بد کند به زیان خودش مىباشد.
پس براى بردن سود بیشتر و پرهیز از ضرر و زیان باید کار نیک کرد و وقتى نیکوکارى عادت مردم شد جامعهاى به وجود خواهد آمد که همه افرادش در مصیبت و شادى هم شریک و با همه کثرت و تعداد فراوانشان یک تن و یا «ید واحده» خواهند بود. که المسلمون ید واحدة.
اگر کسانى نفع خود را در زیان دیگران بدانند و با حیله و نیرنگ یا با اعمال زور مقصد و مقصود خود را بر همنوعان خویش تحمیل کنند از کیفرى که در طبیعت براى آنان مقرر شده نجات نخواهند یافت و همچنین آنان که سود خویش را در نفع دیگران مىدانند و با کارهاى نیک پیکر جامعه را زینت و زیور مىبخشند از پاداش الهى بىنصیب نخواهند .
محاسبه نفس یا روش پیشگیرى از وقوع جرم، ص:92 - 93
