در این که فرشتگان خداوند متعال را تسبیح و تقدیس مىکنند جاى هیچ تردید نیست؛ برخى آیاتى که به تسبیح فرشتگان اشاره فرموده، عبارت است:
1. «وَ إِذْ قَالَ رَبُّکَ لِلْمَلئِکَةِ ... وَ نَحْنُ نُسَبّحُ بِحَمْدِکَ وَ نُقَدّسُ لَکَ ...» «2»
؛ [به خاطر بیاور] هنگامى که پروردگارت به فرشتگان گفت: ... ما تسبیح و حمد تو را به جا مىآوریم و تو را تقدیس مىکنیم.
2. «لَایَسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَلَا یَسْتَحْسِرُونَ* یُسَبّحُونَ الَّیْلَ وَ النَّهَارَ لَا یَفْتُرُونَ»؛ «3»
[فرشتگان] هیچ گاه از عبادتش استکبار نمىورزند و هرگز خسته نمىشوند [تمام] شب و روز را تسبیح مىگویند و سست نمىگردند.
3. «وَالْمَلئِکَةُ یُسَبّحُونَ بِحَمْدِ رَبّهِمْ و ...» «4»؛ فرشتگان، پیوسته تسبیح و حمد پروردگارشان را به جا مىآورند.
از ابن عباس و ابن مسعود نقل شده است که «تسبیح» فرشتگان، به معناى نماز خواندن آنهاست.
رسولاکرم صلى الله علیه و آله به ابوذر فرمود: اى ابوذر، هر گاه بندهاى در بیابانى تنها باشد و وضو بسازد یا تیمم کند، سپس اذان و اقامه بگوید و نماز بخواند، خدا فرشتگان را امر مىکند که پشت سر او صفى تشکیل دهند که دو طرف آن دیده نشود و به نماز او اقتدا نمایند و به دعاى او آمین گویند. «1»
نماز پیامبر پیش از اسلام
آیا پیامبر صلى الله علیه و آله پیش از بعثت و نزول قرآن نماز مىخواندند؟ اگر نماز مىخواندند نماز ایشان چگونه بود؟
خداوند متعال مىفرماید: «وَ کَذَ لِکَ أَوْحَیْنَآ إِلَیْکَ رُوحًا مّنْ أَمْرِنَا مَا کُنتَ تَدْرِى مَا الْکِتبُ وَ لَاالْإِیمنُ وَ لکِن جَعَلْنهُ نُورًا نَّهْدِى بِهِ مَن نَّشَآءُ مِنْ عِبَادِنَا وَ إِنَّکَ لَتَهْدِى إِلَى صِرَ طٍ مُّسْتَقِیمٍ» «2»
؛ و همین گونه، روحى از امر خودمان به سوى تو وحى کردیم. تو نمىدانستى کتاب چیست و نه ایمان [کدام است؟] ولى آن را نورى گردانیدیم که هر که از بندگان خود را بخواهیم به وسیله آن راه مىنماییم و به راستى که تو به خوبى به راه راست هدایت مىکنى.
ازآیه شریفه بهدست مىآید: 5. آن چه رسول خدا صلى الله علیه و آله دارد و مردم را
__________________________________________________
(1). علامه طباطبایى، المیزان، ج 20، ص 97
(2). بقره، آیه 30
(3). انبیاء، آیه 19- 20
(4). شورى، آیه 5
(5). ر. ک: شیخ حر عاملى، وسائل الشیعه، ج 5، باب استحباب الاذان و الاقامة لکلّ صلاة فریضة، ص 381؛ نصراللهى زاده، سیماى ملائکه در قرآن کریم، پایان نامه، ص 169
پرسمان قرآنى نماز، ص: 36
