در صورت مراعات کردن امور زیر زن مىتواند در تمام فعالیتهاى سیاسى، مذهبى، اقتصادى، نظامى، بهداشتى و درمانى و مانند آن که از طرف شرع مقدس اسلام مرد بودن در آنها شرط نشده باشد شرکت نماید:
اوّل: رعایت وظایف و تعهدات و حقوقى که از ناحیۀ تشکیل خانواده بر عهدۀ او آمده است؛
پس اگر فعالیت زن در یکى از عرصههاى ذکر شده با حقوق خانواده در تعارض باشد، چه حقوق مادى و چه حقوق معنوى، او نمىتواند در آن زمینه فعالیت نماید.
به عنوان مثال اگر شاغل شدن زن به کارى باعث سرپیچى او از خواستههاى مشروع شوهر شود و یا نتواند در امر زناشویى تمکین لازم را بنماید و شوهرش از این امر ناراضى باشد و یا شغلى را انتخاب نماید که با حیثیت و شئون شوهرش منافات دارد و به آبروى او لطمه وارد مىسازد، زن نمىتواند به آن کار شاغل گردد و باید شغلى را انتخاب نماید که این موانع را نداشته باشد.
از پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله و سلم نقل شده: «زنى که بدون اجازۀ شوهر خود از خانه خارج شود تمام فرشتگان آسمان و هر چه و هر کس که زن در بیرون خانه با آن مواجه مىشود او را لعن و نفرین مىکنند تا به خانه بازگردد، و زنى که خود را براى مردى غیر از شوهرش زینت و زیور نماید حق است بر خداوند که او را به آتش بسوزاند». «2»
دوّم: رعایت عفت و پاکدامنى و دورى از هر گونه بىبندوبارى؛
پس اگر لازمۀ فعالیت زن و حضور او در صحنههاى مختلف اجتماع این است که به موازین شرعى
______________________________
(1)- براى اطلاع از مشروح این سخنرانى و ماجراى فدک به کتاب «خطبۀ حضرت فاطمۀ زهرا علیها السلام» که مجموعهاى از درسهاى فقیه عالیقدر حضرت آیت اللّه العظمى منتظرى است مراجعه شود.
(2)- وسائل الشیعة، باب 117 از ابواب مقدمات النکاح، ح 5، ج 20، صص 211- 212.
عمل ننماید و یا دامن او آلودۀ به گناه گردد، نباید وارد عرصۀ فعالیتهاى اجتماعى گردد.
خداوند متعال در مقام برشمارى زنانى که الگوى افراد با ایمان به حساب مىآیند از حضرت مریم علیها السلام یاد نموده و او را این گونه معرفى مىنماید: «الَّتِی أَحْصَنَتْ فَرْجَهٰا» «1»* یعنى: «او که دامان خود را پاک نگاه داشت». و نیز در مقام برشمارى کسانى که از مغفرت و پاداش عظیم الهى برخوردار مىشوند از زنهایى نام برده است که عفیف و پاک بوده و دامان خود را از آلودگى به بىعفتى حفظ مىنمایند. «2»
ناگفته نماند که در صحنۀ اجتماع انسان باید جنبههاى انسانى و آداب معاشرت را رعایت نموده و برخورد او با دیگران- خصوصاً مربیان و اساتید، پدر و مادر، همسایگان، بزرگان دین و دانش، و همۀ کسانى که به گونهاى بر گردن او حقى دارند- بر اساس دستورات دین باشد، و حقوق و شخصیت دیگر افراد را حفظ نموده، و امورى از قبیل: عدالت، احسان، صداقت، احترام متقابل، فداکارى، رازدارى، وفاى به وعده و مانند آن را رعایت نموده و از کارهایى چون: غیبت، تهمت، حسد، تکبر، ماجراجویى، تجسس در امور خصوصى اشخاص، دروغ، نیرنگ، چاپلوسى، خیانت، پایمال نمودن حق دیگران، مسخره نمودن افراد و مانند آن دورى گزیند.
معارف و احکام بانوان، ص: 210
______________________________
(1)- سورۀ تحریم (66): آیۀ 12. (2)- سورۀ احزاب (33): آیۀ 35.
