پاسخ:
در ابتدا باید گفت که در قرآن به دو دسته از صفات خوب اشاره شده است:
1. دسته اول خصوصیاتى که هر دو گروه زنان و مردان را شامل مىشود. در سوره احزاب خداوند مىفرماید: «انَّ المُسلِمینَ والمُسلِمتِ والمُؤمِنینَ والمُؤمِنتِ والقنِتینَ والقنِتتِ والصدِقینَ والصدِقتِ والصبِرینَ والصبِرتِ والخشِعینَ والخشِعتِ والمُتَصَدّقینَ والمُتَصَدّقتِ والصّمینَ والصّمتِ والحفِظینَ فُروجَهُم والحفِظتِ والذّاکِرینَ اللَّهَ کَثیرًا والذّاکِرتِ اعَدَّ اللَّهُ لَهُم مَغفِرَةً و اجرًا عَظیما زنان و مردان با ایمان تسلیم حق بوده و گرایش به خدا و آخرت دارند، مطیع و فروتن، راستگو، صابر، خاشع، صدقه دهنده، روزه دار، عفیف و ذاکرند، و خداوند براى آنها آمرزش و پاداشى بزرگ آماده کرده است. «احزاب، آیه 35»
در توضیح این آیه که صفات جامعى را براى هر مرد و زن با ایمان بیان کرده باید گفت:
اسلام با معرفت و شناخت آغاز مىشود و مسلم با محبت و گرایش به خداوند و آخرت به عمل روى مىآورد و با معرفت و محبت و اطاعت، منت نمىگذارد، بلکه فروتن است و با همه اینها استقامت هم دارد و خاشع است.
ارتباطش با فقرا و ضعیفان برقرار است و متوجه گرفتارى آنها بوده و صدقه مىدهد و در عین حال در همه حالات خویش یاد خداوند را فراموش نمىکند، براى این که عجب و غرور و کبر بر او وارد نشود و اعمال خود را بزرگ نبیند و یا به یاد داشته باشد که همه آنچه را که انجام داده با امکانات خداوند انجام داده و اگر همه امکانات را هم خرج کند تازه به اندازه خود اوست نه به اندازه قدر خداوند.
2. از سوى دیگر به دلیل برخى از ویژگیهاى جسمانى و مسئولیت و نقش خاصى که زنان در حفظ سلامت خانواده و تربیت صحیح فرزندان دارند، صفات و خصوصیات خوب ویژهاى نیز براى آنان بیان شده است.
قرآن در آیاتى نظیر آیات حجاب و آیاتى که در مورد زنان پیامبران است، ویژگىهاى یک زن مسلمان را ترسیم کرده است که در زیر به تعدادى از آنها اشاره مىکنیم:
1. فروتنى و حفظ عفت خویش و اموال و آبروى شوهر در غیاب وى در سوره نساء آیه 34 و آنجا که خداوند وظیفه همسران را در برابر هم بیان مىکند، مىفرماید: «فالصلِحتُ قنِتتٌ حفِظتٌ لِلغَیبِ بِما حَفِظَ اللَّهُ»؛ زنان صالح و فروتن هستند و آنچه را که خداوند مىخواهد حفظ شود، در پنهان حفظ مىکنند.
صالح به کسى مىگویند که به شناخت و معرفت رسیده و آنچه را که خدا فرموده تنها براى او انجام مىدهد.
اطاعت و فروتنى که ترجمه کلمه قانتات است هم به این معناست که بر آنچه انجام مىدهند منتى نمىگذارند. اینها در آشکار و پنهان آنچه را که خداوند مىخواهد حفظ شود حفظ مىکنند، اسرار همسر، اموال همسر، حیا و عفت از جمله مصادیق این عبارت است که در سوره نور هم به آن اشاره شده است که آنجا که مىفرماید: «ویَحفَظنَ فُروجَهُنَّ « نور، 31»
»؛ یعنى عورت خود را حفظ مىکنند.
2. رعایت پوشش و دورى از خودآرایى: حجاب دارند و خودنمایى نمىکنند. در سوره نور، بخشى از آیه 31 خداوند ىفرماید: «فلا یُبدینَ زینَتَهُنَّ الّا ما ظَهَرَ مِنها ولیَضرِبنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى جُیوبِهِنَّ. زینتهاى خود را آشکار نمىکنند مگر آن مقدار که ظاهر است و مقنعههاى خود را بر روى سینه مىافکنند (تا گردن و سینه آنها پوشیده باشد) و تنها بر آنها که برایشان محرمند زینت خود را آشکار مىکنند و در انتهاى همین آیه مىفرماید، هنگام راه رفتن پا بر زمین نمىکوبند تا زینتهاى پنهانى آنها آشکار شود.»
3. ترک نگاه به نامحرم: «وقُل لِلمُؤمِنتِ یَغضُضنَ مِن ابصرِهِنَّ. به زنان مؤمن بگو که نگاههاى خود را کوتاه کنند». «1» چشم به نامحرم نمىدوزند و به او خیره نمىشوند؛
4. عفاف در سخن گفتن: حدود و موازین الهى را رعایت مىکنند و مراقب مخاطب نامحرم خود هستند و او را مراعات مىکنند و مواظبند که هیچ مفسدهاى از رفتار و گفتارشان برپا نشود و هیچ دلى به آنها متمایل نگردد تا در او طمع کنند. در سوره احزاب آیه 32 آمده است: «فَلا تَخضَعنَ بِالقَولِ فَیَطمَعَ الَّذى فى قَلبِهِ مَرَضٌ. نباید در گفتار با نامحرم صداى خود را نازل کنند تا آنهایى که در دل هاشان مرض است در او طمع کنند و گفتارشان را مطابق حدود الهى انجام دهند. همه اینها به خاطر این است که هیچ زمینهاى از آلودگى از ناحیه آنها که زمینه ساز فساد هستند، مهیا نشود.
(2)- عبادت خداوند و توبه به درگاه او و روزه دارى براى خدا در سوره تحریم، آیه 5 آمده است. «عَسى رَبُّهُ ان طَلَّقَکُنَّ ان یُبدِلَهُ ازوجًا خَیرًا مِنکُنَّ مُسلِمتٍ مُؤمِنتٍ قنِتتٍ تئبتٍ عبِدتٍ سئحتٍ. امید است که اگر شما را طلاق دهد پروردگارش زنانى بهتر از شما براى او قرار دهد. زنانى که تسلیم خداوند، مومن، مطیع، توبه کننده، عبادت کننده و روزه دار هستند
پرسمان قرآنى زن، ص: 138
