راهکارهای مبنایی و اصولیکنترل شهوات از دیدگاه اسلام :
ساعت ٤:٠٦ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٧ آذر ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: راهکارهای مبنایی و اصولیکنترل شهوات از دیدگاه اسلا ،موانع مهم تهذیب نفس ،قُل للمؤمنین یغضّوا مِن ابصارِهم ،ز دست دیده و دل هر دو فریاد

1. تفکر و اندیشهیکی از موانع مهم تهذیب نفس و یکی از علل انجام گناه غفلت و بی‌خبری است. اگر ما در شبانه روز سرگرم زندگی دنیا باشیم و یاد خدا و مرگ را فراموش کنیم و اگر ساعتی در کارهای خود و عواقب آن اندیشه نداشته باشیم، به احتمال قوی گرفتار گناه و معصیت می‌شویم و اگر به فرمان های الهی توجه داشته باشیم و حساب و کتاب قیامت را همواره در نظر داشته باشیم، مسلماً خود را آلوده به گناه و معصیت نخواهیم کرد. حضرت علی ـ علیه السّلام ـ فرمود: هر کس که قلبش را با تداوم فکر و اندیشه، آباد سازد، افعالش در باطن و ظاهر خوب خواهد شد.(1)

2. تأدیب و مجازاتبرای اینکه در تهذیب نفس و ترک گناه پیروز شویم می‌توانیم از تنبیه و مجازات استفاده کنیم. در آغاز نفس خودمان را مورد خطاب و تهدید قرار دهیم که من تصمیم گرفته‌ام که فلان گناه را ترک کنم، اگر در این کار با من همکاری نکنی و مرتکب گناه شوی فلان مجازات را درباره‌ات اجرا می‌کنم، مثلاً اگر به نامحرم نگاه کنی، 3 روز روزه می‌گیرم.
اگر مدتی انسان به این برنامه ادامه دهد و مقید به انجام آن باشد راه شیطان را می‌تواند محدود کند و نفس امّاره را مهار کند، یعنی اینکه راه ورود شیطان بسته می‌شود. علی ـ علیه السّلام ـ فرمودند: «گرسنگی برای به اسارت در آوردن نفس و شکستن عادت‌های بد، کمک خوبی است.»(2)

3. توجه به کرامت ذات و تقویت ارزش‌های انسانیاگر انسان توجه کند که موجود گرانبهایی است و از علم و کمال و جمال الهی برخوردار است و مقامی بس بلند و رفیع دارد، اخلاق رذیله و ارتکاب گناه را دون شأن خویش می‌داند و طبعاً از آنها بیزار خواهد بود. وقتی فهمید روح انسان، موجودیت حقیقی انسان الهی است و از عالم بالا آمده، شهوت‌ها و خواسته‌های حیوانی در نظرش بی‌ارزش و تمایل به فضایل اخلاقی در وجودش احیاء خواهد شد.
علی ـ علیه السّلام ـ فرمودند: هر کس که نفس خودش را گرامی بدارد، شهوت‌های برایش کوچک و بی‌ارزش خواهد بود.(3)

4. ترک معاشرت با دوستان بدانسان موجودی است اثر پذیر و مقلّد، بسیاری از صفات و آداب و رفتارش را از انسان های دیگر که با آنها در ارتباط است فرا می‌گیرد، مخصوصاً دوستان نزدیک تأثیری شگرف بر رفتار انسان می‌گذارند و دوستی با افراد فاسد باعث یادگیری رفتارهای زشت آنان و افتادن در دام گناه و معصیت خواهد شد.
حضرت علی ـ علیه السّلام ـ فرمودند: از همنشینی با دوست بد جداً اجتناب کن که همنشین خود را به هلاکت می‌رساند و به آبرویش لطمه می‌زند.(4)

5. دوری از جاها و مکانهای لغزش انگیزبرای کسانی که در صدد ترک گناه و شهوات هستند ضرورت دارد که چشم و گوششان را از مناظر شهوت انگیز و فساد و انحراف ممنوع سازند، و در مجالسی که احتمال قوی می‌دهند گناه انجام می‌شود شرکت نکنند و لذا در اسلام توصیه شده که انسان در مجالس حرام از قبیل مجلس قمار، شراب، و غیره، شرکت نکند. نگاه به نامحرم و خلوت با زن اجنبی نداشته باشد و با نامحرم خنده و شوخی نکند.
حضرت علی ـ علیه السّلام ـ فرمودند: «اذا ابصرت العین الشهوة عمی القلب عن العاقبة». وقتی چشم، شهوت را ببیند، قلب از عاقبت اندیشی نابینا می‌گردد.(5)

6. پیشگیریجلو مقدمة تحریک شهوت را بگیریم و یکی از مقدمات تحریک شهوت نگاه به نامحرم و جنس مخالف است و قرآن کریم می‌فرماید: قُل للمؤمنین یغضّوا مِن ابصارِهم.  (نور:29. )به مؤمنان بگو چشم‌ها و دیدگان خود را از نگاه به نامحرم فرو بندند
از این آیه استفاده می‌شود که نگاه به نامحرم باعث تحریک شهوت می‌شود و لذا باید چشم‌ها را محافظت نمود.
شاعر می‌گوید:
ز دست دیده و دل هر دو فریاد
هر آنچه دیده بیند دل کند یاد
بسازم خنجری نیشش ز فولاد
زنم بر دیده تا دل گردد آزاد
7. توجه به آثار منفی شهوت رانی
میل و کشش به سوی خواسته های نفسانی آثار نامطلوب متعددی در زندگی ایجاد می کند آثار و فردی روحی و روانی آثار اجتماعی مسائل و مشکلاتی در زندگی خصوصی انسان شکل می گیرد که در دنیا و آخرت او را رها نمی کنند و آثار زیانبار اجتماعی که اولین ضررش به خود شخص باز می گردد.
اختلال های فکری، روانی مثل افسردگی و اضطراب، ضعف حافظه، گوشه گیری، پر خاش گری، بد اخلاقی، بی نشاطی، یأس، هوس بازی، اعتیاد به مسائل جنسی، دل مردگی، ضعف اراده و... از جمله آثار فردی انحرافات جنسی و میل به شهوات است و مشکالت خانوادگی، به خاطر افتادن اعتبار اجتماعی، بی آبرویی، مشکل پیدا کردن در یافتن دوستان خوب، بی غیرتی، به خاطر افتادن ناموسی خود و... از جمله آثار اجتماعی رو آوردن به شهوت رانی است.

امینی، ابراهیم، خودسازی، قم، انتشارات شفق، چاپ دهم، 1380، ص 101.