منکر چیست؟
ساعت ٧:٥٩ ‎ب.ظ روز شنبه ٥ آذر ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: منکر چیست؟ ،بزرگترین منکرات ،بیت‏المال در دست افراد غیرامین، ،طول دادن نماز جماعت

هرکارى را که عقل و دین بد مى‏دانند منکر است. منکرات را نمى‏توان محدود کرد. در قرآن نمونه‏هایى از منکرات بیان شده است؛ ولى شماره کردن و شناسایى همه منکرات، کار ساده‏اى نیست. گاهى انسان گرفتار منکرى مى‏شود، ولى خودش نمى‏داند که منکر انجام مى‏دهد. اسراف در: شستشو و وضو و غسل، مصرف بى‏رویه نان و میوه و لباس و کاغذ، پرخورى، پارک نابجاى اتومبیل، ریختن آشغال در خیابان، سد معبر، بوق زدن و گازدادن نابجا که سبب ترس و وحشت مردم شود، حتى لباس مهمانى را در خانه پوشیدن، سیگار و هر دود دیگرى که علاوه بر اسراف و ضرر به سلامتى و دستگاه تنفس، نوعى تجاوز به حریم هوایى هم‏نشینان و آلوده‏کردن هواى مطلوب و تبدیل آن به هواى دودآلود از منکراتى است که بسیارى از مردم آن را منکر نمى‏دانند.

برنامه‏ریزیهاى غلط از بزرگترین منکرات است. اگر دانش‏آموزان در هواى صبح که تازه نفس هستند و صبحانه‏خورده به مدرسه مى‏روند، برنامه‏هاى ساده و سطحى داشته باشند، ولى نزدیک ظهر که هواى گرم و مغز خسته و شکم گرسنه است، برنامه‏هاى سنگین ریاضى، زبان و درسهاى سخت داشته باشند، در امتحانات شکست مى‏خورند و این برنامه‏ریزى باعث تحقیر شخصیت و اتلاف عمر آنان مى‏شود. آرى! این‏گونه برنامه‏ریزیها بزرگترین منکرات است.

رها کردن بیت‏المال در دست افراد غیرامین، بازرسى نکردن، تأخیر استاد در کلاس، گفتن سخنان غیر مفید روى منبر، طول دادن نماز جماعت که سبب خلوت‏ شدن مساجد مى‏شود، باز کردن پنجره‏هاى ساختمان به خانه همسایه، دیگران را با نام بد صدا زدن، سوءظن و ریختن برف در کوچه و خیابان، خالى کردن زیرکوچه و خیابان و جزء منزل آوردن، ریختن آب پنیر پاى درختان خیابان، مزاحمتهاى تلفنى و بیدارکردن دیگران از خواب، غیر از اذان صدا را بلند کردن، در گزارشها آمار دروغ دادن، تملق و چاپلوسى کردن، بدون کار اضافه دستمزد اضافى از دولت به دیگران دادن، خارج از نوبت چیزى گرفتن، بى وقت تلفن زدن، ترساندن همسر و فرزند، تبعیض میان فرزندان، بکار گیرى کارگر براى غیر کارى که با او قرارداد بسته‏ایم، ندادن وام و بدهى به کسانى که حقشان است، گرفتن و دادن ربا، سوگند ناحق خوردن و صدها و صدها نمونه دیگر که شبانه روز خواسته و یا ناخواسته مرتکب آنها مى‏شویم؛ ولى متأسفانه آنها را منکر و گناه نمى‏دانیم و لذا در صدد عذرخواهى و تسویه و جبران هم برنمى‏آئیم.

همه منکرات در یک سطح نیستند. بعضى جنبه زیربنایى و کلیدى دارند؛ مثل منکرات عقیدتى که نسبت به منکرات اخلاقى، حقوقى، اجتماعى، سیاسى و اقتصادى جنبه زیربنایى دارد.

قرآن به کم‏فروشان مى‏گوید:" چرا کم فروشى مى‏کنید؟ مگر به قیامت عقیده ندارید؟" «1»

و یا براى امر به نماز مى‏فرماید:" نماز به‏پا دار که قیامت در پیش است!" «2»

بیشترین کار انبیا مبارزه با انحرافات عقیدتى مردم بوده است. در بحث شیوه‏ها و اهرمها در این باره سخن گفته‏ایم.

______________________________
(1)- الا یَظُنُّ اولئِکَ انَّهُمْ مَبْعُوثُونَ* لِیَوْمٍ عَظِیمٍ. (مطففین/ 4 و 5)

(2)- اقِمِ الْصَّلوةَ لِذِکْرِى‏* انَّ الْسّاعَةَ آتِیَة .... (طه/ 15 و 14)

امر به معروف و نهى از منکر، ص:279 -  280