اصل تأثیر
ساعت ۱:٤۱ ‎ب.ظ روز شنبه ٥ آذر ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: اصل تأثیر ،اگر با اشاره اثر دارد، اشاره ،اگر فریاد اثر دارد، فریاد ،اگر تهدید اثر دارد، تهدید

نکته مهمى که باید در اینجا بیان شود، این است که محور امر به معروف و نهى از منکر، تأثیر است؛ یعنى اصل این است که خلافکار از چه طریقى از کردار خود دست برمى‏دارد؛ براى مثال:

اگر با اشاره اثر دارد، اشاره واجب مى‏شود.

اگر فریاد اثر دارد، فریاد واجب است.

اگر تهدید اثر دارد، تهدید واجب است.

اگر تذکرهاى مکرر اثر دارد، تکرار واجب است.

اگر ناله و طومار و تقاضاى دسته جمعى اثر دارد، این قبیل کارها واجب است.

اگر سخن ما اثر ندارد، ولى تذکر شخص دیگرى اثر دارد، باید آن شخص را وادار به گفتن کنیم.

محور کار در این واجب آن است که خداوند معصیت نشود این کار مقدس منحصر و محدود به راه خاصى نیست؛ ولى:

اگر تذکر در زمان خاصى اثر دارد، باید هشدار ما در همان زمان باشد.

اگر تذکر در فضا و مکان خاصى اثر دارد- براى مثال در قالب تفریح، اردو و مهمانى آمادگى حرف شنوى بیشتر است- باید آن شرایط را فراهم کرد.

اگر تأثیر کلام و مبارزه با منکرات زمانى است که حکومت و قدرت داشته باشیم، باید سراغ به دست گرفتن قدرت و تشکیل حکومت رفت.

آنچه اسلام از ما خواسته، محو باطل و احقاق حق و منع از منکرات و سفارش به معروف‏هاست؛ ولى در شیوه و راه انجام آن تعبدى نیست؛ یعنى انحصارى در اینکه: به چه نحو باشد؛ در چه زمان باشد؟ با چه وسیله باشد؟ از طرف چه کسى باشد؟ به چه شکل باشد؟ و ... نیست.

اسلام پاسخ همه اینها را به عقل واگذار کرده و محور و راهنماى عقل را بهترین، بیشترین و سریعترین تأثیر دانسته است.

______________________________
(1)- و مَنْ احْسَنُ قَوَلًا مِمَّنْ دَعا الَى اللّهِ و عَمِلَ صالِحاً و قالَ انَّنى‏ مِنَ‏المُسْلِمین (فصلت/ 33)

 

امر به معروف و نهى از منکر، ص: 44