استفاده‌هاى غیر صحیح از زبان‌
ساعت ۱٠:۱٥ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢ آذر ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: دروغ، غیبت، تهمت، دشنام و فحش، ،استفاده‌هاى غیر صحیح از زبان‌ ،زخم زبان، ،إذٰا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْکَلامُ

دروغ، غیبت، تهمت، دشنام و فحش، سخن‌چینى، افشاگرى و ریختن آبروى افراد.

تحقیر و مسخره کردن دیگران، نفرین بیجا، سرزنش بى‌مورد، پرحرفى و لغوگوئى، افشاى راز خود و دیگران.

تقویت افراد ستمکار، شهادت ناحق، منحرف کردن دیگران، بهانه‌جوئى، توجیه کارهاى ناپسند خود و دیگران، زخم زبان، نفاق و چند گونه سخن گفتن.

ملاحظه مى‌شود که اگر کنترل این عضو در اختیار انسان قرار نگیرد، آدمى با چه مسائلى روبرو شده و دچار چه گناهان بزرگى مى‌گردد. یکى از راههاى کنترل زبان خاموشى و سکوت است و در این راستا یکى از نشانه‌هاى انسانهاى عاقل کم حرفى است. حضرت على علیه السلام مى‌فرمایند:

«إذٰا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْکَلامُ»‌

«وقتى عقل انسان کامل گردد سخن گفتنش کم مى‌گردد».

زمانى که شد عقل انسان تمام

 

شود بى‌سخن، اندک او را کلام

به هرزه مَیالاى  هرگز دهان

 

که شد آدمى را زیان از زبان

یکى از بزرگان صدر اسلام براى این که مواظب باشد هر سخنى را نگوید، سنگریزه‌اى تیز در دهان خود مى‌گذاشت تا هنگام سخن گفتن اول به عاقبت و اثر آن کلام فکر کند و بعد حرفش را بزند. این که امام على علیه السلام مى‌فرمایند: «سکوت به مانند طلا و سخن گفتن چون نقره است» نشان‌دهندۀ اهمیت خوددارى از سخنان بى‌فایده است. و هم ایشان مى‌فرمایند: «کلام و سخن در بند تو اسیر است تا وقتى که آن را براى دیگران بیان ننموده‌اى، اما همین که لب به سخن گشودى تو اسیر و در بند او خواهى شد، پس زبان خود را حفظ کن آن گونه که طلا و اشیاء قیمتى خود را حفظ مى‌نمائى، چه بسا سخنى نابجا که نعمتى را از انسان گرفته و شرّى را دچار انسان گرداند».

گوش تو دو دادند و زبان تو یکى

 

یعنى که دو بشنو و یکى بیش مگوى

معارف و احکام نوجوانان، ص: 108‌