مقام شهید در روایات‏
ساعت ۳:٥٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٦ آبان ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: مقام شهید در روایات‏ ،و تحت ظلّ السّیف ،تمام خیرها و خوبیها در شمشیر ،و السیوف مقالید الجنة

در روایات رسیده از پیغمبر اکرم و ائمه معصومین اخبار بسیارى در باره شهید و فضیلت‏ شهادت و مقام شهید وارد شده که به بخشى از آنها ذیلا اشاره مى‏شود:

«عن الصّادق (علیه السّلام) عن رسول اللَّه (صلّى اللَّه علیه و آله) قال‏: «الخیر کلّه فی السّیف و تحت ظلّ السّیف و لا یقیم النّاس الّا السّیف و السّیوف مقالید الجنّة»

«1». حضرت صادق (علیه السّلام) از پیغمبر اکرم نقل کرده که فرمود: «تمام خیرها و خوبیها در شمشیر و زیر سایه شمشیر است و مردم را به راستى و عدالت، چیزى جز شمشیر وادار نمى‏کند، و شمشیرها کلیدهاى بهشت‏اند».

مقصود از شمشیر نیروى دفاعى است. البته نه هر شمشیرى بلکه شمشیرى که به فرمان خدا و رسول به کار رود؛ چون براى اقامه عدل دو راه وجود دارد یکى آگاهى دادن به وسیله منطق و استدلال؛ و در صورت نپذیرفتن شمشیر و قدرت- چنانچه در آیه شریفه مى‏فرماید: «لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمِیزانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌ شَدِیدٌ». ( حدید / 25 )

روایت را باید با قرآن تطبیق کرد و الّا ممکن است افرادى از چنین روایاتى زور مدارى را استفاده کنند. تمام خیر در شمشیر است، اما آن شمشیرى که در اختیار انسان کامل خیر اندیش و عادل به تمام معنى باشد.

کما اینکه در مسأله جهاد ابتدائى یکى از شرایط آن اجازه امام یا نایب اوست- البته جهاد دفاعى، این شرایط را ندارد.- و آن شمشیر است که کلید بهشت است، لذا جباران و ستم پیشگانى که امروز دنیا را به خاک و خون مى‏کشند، حالشان معلوم است. و از این جمله‏

«و السیوف مقالید الجنة»

مقام شهید معلوم مى‏شود.

عن النبى (صلّى اللَّه علیه و آله): «للجنّة باب یقال له باب المجاهدین یمضون الیه فاذا هو مفتوح و هم متقلّدون بسیوفهم و الجمع فی الموقف و الملائکة ترحّب بهم قال فمن ترک الجهاد البسه اللَّه ذلّا و فقرا فی معیشته فی دینه انّ اللَّه اعزّ امّتى بسنابک خیلها و مراکز رماحها»

«3». پیغمبر گرامى اسلام فرمود: «براى بهشت درى است مخصوص مجاهدین در راه خدا که از آن در داخل بهشت مى‏شوند. هنگامى که بر در بهشت برسند آن در گشوده مى‏شود در حالى که مجاهدین شمشیرها به کمر بسته و هنوز مردم در موقف حساب سرگردانند».

توضیح آنکه: در روایات دارد بعضى از مردم در صحنه قیامت به قدرى سرگردان مى‏مانند که فریادشان بلند مى‏شود: ما را از این سرگردانى نجات دهید، و لو اینکه به جهنم ببرند ولى‏ مجاهدین در راه خدا هیچ معطلى ندارند. بعد مى‏فرماید: «وقتى مجاهدین داخل بهشت شوند ملائکه رحمت به ایشان خوش آمد مى‏گویند» سپس پیغمبر اکرم مى‏فرماید: «کسى که جهاد را بدون عذر شرعى ترک کند خداوند لباس ذلت را به او بپوشاند و در زندگى تنگدست و نیازمندش گرداند و دینش را از بین ببرد» یعنى به وسیله ترک یک حکم واجب، عمدا، از دین خارج مى‏شود.

و خداى تعالى عزت و عظمت امت مرا در نعل اسبان و سرنیزه‏هایشان قرار داده است». در این روایت مقام مجاهد در راه خدا و عقوبت تارک جهاد بیان شده است.

حضرت صادق (علیه السّلام) فرموده:

«الجهاد افضل الأشیاء بعد الفرائض»

«1» «جهاد برترین چیزها است بعد از واجبات» یعنى بعد از نماز و روزه و سایر واجبات.

قال الباقر (علیه السّلام): «اوّل حدود الجهاد الدّعاء الى اطاعة اللَّه من طاعة العباد و الى عبادة اللَّه من عبادة العباد و الى ولایة اللَّه من ولایة العباد»

«2». «اول حد جهاد در راه خدا، دعوت کردن مردم است، از پیروى بندگان به پیروى نمودن خداى تعالى که خالق بندگانست و از عبادت کردن بندگان به عبادت خدا و بیرون رفتن از حکومت خلق به حکومت خالق».

در این روایت این مطلب بیان شده است که هر چیزى حدودى دارد، اول حدود جهاد امر به معروف و نهى از منکر است. چنان که در روایت دارد امر به معروف سه مرحله دارد: اول با قدرت جلوگیرى از منکر کند و اگر نتوانست بزبان و گر نه بقلب از منکر بدش بیاید و الا در انجام کار زشت با او شریک است.

قال النبى (صلّى اللَّه علیه و آله): «ما من قطرة احبّ الى اللَّه عزّ و جلّ من قطرة دم فی سبیل اللَّه»

«3». پیغمبر اکرم فرمود: «هیچ قطره‏اى نزد خداى تعالى محبوبتر از قطره خونى که در راه خدا ریخته شود نیست.

ارمغان شهید، ص: 10