اعراف و اعرافیان
ساعت ٦:٠٦ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٢ آبان ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: اعراف و اعرافیان ،گناهکاران ،ظالمان محشور ،ابن کواء

مام صادق جعفر بن محمد علیهما السّلام فرمود: اعراف مقام ارجمندى است میان بهشت و دوزخ بر آنها مى‏ایستند هر پیامبر و خلیفه آنها با گناهکاران از مردم زمان خود همچنان که سالار سپاه با ضعفائى از سپاه خود در حالى که نیکان از مردم پیروان خود بسوى بهشت روانه شده‏اند و این خلیفه به گروه پیروان خود مى‏گوید بنگرید به نیکان از برادران خودتان که بر شما سبقت نموده بسوى بهشت روانه‏اند آنگاه گناهکاران بر آنها سلام و درود مى‏فرستند این است مفاد آیه و نادوا اصحاب الجنة ان سلام علیکم و سپس پروردگار مى‏فرماید که آنها هنوز وارد بهشت نشده و در طمع آنند که پروردگار آنها را بوسیله شفاعت پیامبر و امام داخل بهشت فرماید و این مردم گناهکار بسوى اهل دوزخ نظاره کنند. گویند. بار پروردگارا ما را با ظالمان محشور نفرما و سپس اصحاب اعراف که پیامبران و اوصیاء آنها هستند به گروهى از مردم ساکن دوزخ به توبیخ و سرزنش گویند: ما أَغْنى‏ عَنْکُمْ جَمْعُکُمْ وَ ما کُنْتُمْ تَسْتَکْبِرُونَ آیا این گروه مستضعف بودند، که آنان سبک شمرده و در اثر فقر آنها و ثروت خود بر آنها تسلط داشتید و آنگاه امر پروردگار را به مردم مستضعف گویند وارد بهشت شوید و هرگز خوف و اندوه بر شما رخ نخواهد داد.

و نیز روایت به نحوى است که به على بن أبی طالب علیه السّلام خطاب نموده فرمود: تو را چنین مى‏بینم که روز قیامت در دست عصائى دارى گروهى از مردم را بسوى بهشت روانه کنى و گروه دیگرى را بسوى دوزخ.

 (11) تفسیر مجمع روایت نموده که أبو القاسم مکاتى به سندى از اصبغ بن نباته روایت نموده گفت حضور على بن أبی طالب علیه السّلام بودم ابن کواء وارد شده سؤال کرد از این آیه امام فرمود: اى ابن کواء واى بر تو ما روز قیامت میان بهشت و دوزخ خواهیم ایستاد هر که ما را یارى نموده باشد ما به سیماى وى او را مى‏شناسیم و او را وارد بهشت مى‏نمائیم و هر که ما را دشمن بدارد به سیماى وى او را کاملا مى‏شناسیم او را وارد دوزخ مى‏نمائیم.

 (12) در کتاب بصائر به سندى از ابى بصیر از امام جعفر صادق علیه السّلام روایت نموده در باره آیه وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ یَعْرِفُونَ کُلًّا بِسِیماهُمْ فرمود: ما اصحاب اعراف هستیم هر که ما را بشناسد اهل بهشت است و هر که ما را انکار کند اهل دوزخ است.

 (13) کتاب بصائر به سندى از اصبغ بن نباته روایت نموده حضور امیر المؤمنین على علیه السّلام بودم شخصى از امام سؤال نمود از مفاد آیه وَ عَلَی الْأَعْرافِ رِجالٌ یَعْرِفُونَ کُلًّا بِسِیماهُمْ‏

 على علیه السّلام فرمود: ما اعراف هستیم که یاران و پیروان خود را به سیماى آنها مى‏شناسیم ما اعراف هستیم هرگز پروردگار شناخته نمى‏شود جز از طریق معرفت ما و نیز ما اعراف هستیم روز قیامت میان بهشت و دوزخ مى‏ایستیم کسى وارد بهشت نخواهد شد جز اینکه ما را بشناسد و ما او را بشناسیم و کسى وارد دوزخ نمى‏شود جز آنکه ما را انکار کند و ما او را از پیروان خود ندانیم و انکار نماییم.

 (14) تفسیر عیاشى به سندى از امام باقر علیه السّلام روایت نموده راوى گفت سؤال نمودم از مفاد آیه وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ یَعْرِفُونَ کُلًّا بِسِیماهُمْ مراد از کلمه على الأعراف چیست امام فرمود: آیا گروهى از شما نیستند که عارف به افراد قبیله خود باشند که کاملا نیکان و تبهکاران آنها را بشناسند؟

عرض کردم: بلى. امام فرمود: ما همان رجال رادمردان هستیم که همه مردم را به سیماى آنها مى‏شناسیم.

                                             أنوار العرفان فی تفسیر القرآن، ج‏14، ص: 203