ترانه‏ها و اشعار محلى‏
ساعت ۱٠:۱٠ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٠ آبان ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: ترانه‏ها و اشعار محلى‏ ،فرهنگ عامه ،ببوسم گنبد زرد ،به مشهد مى‏روى

ترانه یکى از ژانرهاى مهم فرهنگ عامه مى‏باشد که در آن خصوصیات روحى، اخلاقى، فردى و غیره مردم تبلور یافته، به عینیّت مى‏رسد. در ترانه‏هاى محلى مفهوم زیارت و فحواى آن بازتاب وسیعى یافته است. همچنین در اشعار محلى شعراى گمنام، به ویژه در چاوشى‏ها نیز بسیار آمده است. در زیر به برخى از این ترانه‏ها و اشعار اشاره مى‏شود:

    دوبیتى‏ها

          شتر ره بار کردن بار قالى             زیارت مى‏روم جاى تو خالى‏

         زیارت مى‏روم حضرت رضا ره             ببوسم گنبد زرد طلا ره‏

***

          این راه زیارت است، قدرش دریاب             از شدت سرما رخ از راه متاب‏

          شک نیست که با عینک ارباب نظر             برفش پرقو باشد و خارش سنجاب‏

***

          تو که چُپق‏کشى دود از هوا کن             به مشهد مى‏روى ما را دعا کن‏

          به مشهد مى‏روى با قرضِ بسیار             مرا بفروش و قرض خود را ادا کن‏

***

          تو که سیگارکشى دود از هوا کن             به مشهد مى‏روى ما را دعا کن‏

          به مشهد مى‏روى پاى پیاده             بیا پا در رکاب اسب ما کن‏

***

          شتر بار کرده‏ام با بار قالى             زیارت مى‏روم جاى تو خالى‏

           زیارت مى‏کنم شاه خراسو             ببوسم گنبد زرد آقا رو

***

          دلم مى‏خواد از این‏جا پر بگیرُم             زمین کربلا لنگر بگیرُم‏

           زمین کربلا خاک شهیدان             سراغى از على‏اکبر بگیرُم‏

در پیشواز رفتن زایر مشهد این اشعار را مى‏خواندند:

      من ز مشهد از رضاى تو سلام آوردم             من پیام از جانب هشتم امام آورده‏ام‏

     گرچه من خود لایق اکرام و حرمت نیستم             هدیه‏اى دارم کز آن والامقام آورده‏ام‏

                        مجموعه مقالات هم‏اندیشى زیارت، ج‏2، ص: 1091

چهره را ساییده‏ام بر درگه شمس الشموس             من سلام از صاحب دارالسلام آورده‏ام‏

نیست جاى حرف دیگر در حریم پاک تو             من که از سلطان دین خیرالکلام آورده‏ام‏

بیت‏الاحزان تو را دارم پیام دیگرى             یعنى از معصومه قم این سلام آورده‏ام‏

 (محمود احمدى، همدان، گنجینه فرهنگ مردم)

خواهى اگر اى دل که شود مشکلت آسان             در برزخ و در حشر نشوى هراسان‏

بگشاى به درگاه رضا دست گدایى             بنشین به درِ خانه سلطان خراسان‏

                                               مجموعه مقالات هم‏اندیشى زیارت، ج‏2، ص: 1090