[مسائل مهمّه محارم نسبى و سببى و رضاعى]
ساعت ٢:٠٧ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٦ آبان ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: محارم سببی ،نسبی و رضاعی ،مادر زن و دایی و خاله ،همسر دوم ،عمو و عمه

مسألۀ 1‌

پدر و مادر و هرچه بالا روند، مانند پدربزرگ و مادربزرگ به انسان محرم هستند.

مسألۀ 2‌

اولاد و هرچه پایین روند، مانند نوه و نتیجه به انسان محرم هستند.

مسألۀ 3‌

خواهر و برادر به هم محرمند، و همچنین اولاد برادر به خواهر و اولاد خواهر به برادر محرمند.

توضیح: خواهر و برادرى که به هم محرمند سه قسمند:

اول خواهر و برادر پدرى و مادرى که پدر و مادرشان یکى باشد.

دوم خواهر و برادر پدرى که فقط پدرشان یکى باشد.

سوم خواهر و برادر مادرى که فقط مادرشان یکى باشد.

اما اگر مردى از همسر خود اولاد پسر و دختر دارد و همسر جدیدى مى‌گیرد که او هم از شوهر قبلى خود پسر و دختر دارد، این دختر و پسرهاى همسر اول، به دختر و پسرهاى همسر دوم، باهم محرم نیستند چون نه پدرشان یکى است و نه مادرشان.

بله اگر همسر دوم از این شوهر جدید اولاددار شود، اولاد او به اولاد قبلى شوهرش محرمند، زیرا پدرشان یکى است.

مسأله 4‌

عمّه و عمو به انسان محرمند چه عمّه و عموى خود انسان‌ باشند چه عمه و عموى پدر انسان و چه عمه و عموى مادر انسان.

توضیح عمّه و عمو که به انسان محرمند بر سه قسمند:

اول عمو و عمه پدر و مادرى که پدر و مادرشان با پدر و مادر پدر انسان یکى است.

دوم عمو و عمه پدرى که فقط پدرشان با پدر پدر انسان یکى است.

سوم عمو و عمه مادرى که فقط مادرشان با مادر پدر انسان یکى است.

امّا عمو و عمّه برادر و خواهر مادرى انسان به انسان محرم نیستند زیرا عمو و عمه آنها عمو و عمه انسان نیستند یعنى برادر و خواهر پدر انسان نیستند.

توضیح: زنى که دو شوهر کرده و از هرکدام اولاد دارد عمو و عمّه اولاد شوهر اول با عمو و عمّه اولاد شوهر دوم یکى نیستند پس عمو و عمّه اولاد شوهر اوّل به اولاد شوهر دوم و به عکس محرم نیستند.

مسألۀ 5‌

دائى و خاله به انسان محرمند چه دائى و خاله خود انسان باشند و چه دائى و خاله پدر انسان و چه دائى و خاله مادر انسان.

توضیح دائى و خاله که به انسان محرمند سه قسمند:

دائى و خاله پدر و مادرى که پدر و مادرشان با پدر و مادر مادر انسان یکى است.

دائى و خاله پدرى که فقط پدرشان با پدر مادر انسان یکى‌ است.

دائى و خاله مادرى که فقط مادرشان با مادر مادر انسان یکى است.

اما دائى و خاله برادر و خواهر پدرى انسان به انسان محرم نیستند، زیرا دائى و خاله آنها دائى و خاله انسان نیستند یعنى برادر و خواهر مادر انسان نیستند.

توضیح: مردى که دو زن گرفته و از هر کدام اولاد دارد دائى و خاله اولاد زن اول با دائى و خاله اولاد زن دوم یکى نیستند، پس دائى و خاله اولاد زن اوّل به اولاد زن دوّم و به عکس محرم نیستند.

مسأله 6‌

مسأله‌هایى که در مورد پدر و مادر، اولاد، خواهر و برادر، عمو و عمه، دائى و خاله گفته شد هم نسبى را شامل مى‌شود و هم رضاعى را.

یعنى همانطور که مادر و خواهر و عمّه و خاله نسبى به انسان محرم هستند، مادر و دختر و خواهر و عمّه و خاله رضاعى هم به انسان محرم هستند، و همانطور که پدر و پسر و برادر و عمو و دائى نسبى به انسان محرم هستند، پدر و پسر و برادر و عمو و دائى رضاعى هم به انسان محرمند.

توضیح: براى تحقق رضاع شرائطى لازم است که در رساله‌هاى عملیه نوشته شده باید مراجعه شود.

مسأله 7‌

دختر عمو و دختر عمّه و دختر دائى و دختر خاله انسان به انسان محرم نیستند و همینطور پسر عمو و پسر عمّه و پسر دائى و پسر خاله انسان به انسان محرم نیستند.

مسأله 8‌

زن عمو اگر خاله انسان باشد به انسان محرم است و زن دائى اگر عمّه انسان باشد به انسان محرم است وگرنه زن عمو و زن دائى و همینطور شوهر عمه و شوهر خاله به انسان محرم نیستند.

مسأله 9‌

زن عمو و زن دائى اگر مادر زن انسان باشند (یعنى انسان با دختر عمو یا دختر دائى خود ازدواج کرده باشد) به انسان محرمند.

مسأله 10‌

زن پدر خود انسان، و زن پدر پدر انسان، و زن پدر مادر انسان به انسان محرمند و ازدواج با آنها تا آخر عمر حرام است.

اما زن پدر زن انسان به انسان محرم نیست و حکم مادر زن را ندارد.

مسأله 11‌

عروس خود انسان یعنى همسر پسر انسان و عروس پسر انسان یعنى همسر نوه انسان و عروس دختر انسان یعنى همسر نوه دخترى انسان به انسان محرمند.

اما عروس زن انسان یعنى همسر پسر زن انسان به انسان محرم نیست.

مسأله 12‌

از مسأله قبل حکم عکس آن هم معلوم شد یعنى پدر پدر شوهر انسان به انسان محرم است و همچنین پدر مادر شوهر انسان به انسان محرم است.

مسأله 13‌

داماد خود انسان یعنى شوهر دختر انسان و داماد پسر انسان یعنى شوهر دختر پسر انسان و داماد دختر انسان یعنى شوهر دختر دختر انسان به انسان محرمند.

اما داماد شوهر انسان یعنى شوهر دختر شوهر انسان به انسان‌ محرم نیست.

مسأله 14‌

مادر زن انسان به انسان محرم است چه مادر نسبى زن باشد چه مادر رضاعى او، و همچنین است مادر مادر زن و هرچه بالا رود.

مسأله 15‌

اولاد شوهر انسان و نوه‌هاى پسرى و دخترى او به انسان محرم هستند.

مسأله 16‌

اولاد زن انسان (در صورتى که به او دخول کرده باشد) و نوه‌هاى پسرى و دخترى او به انسان محرمند، چه این اولاد از شوهر قبل باشد و چه از شوهر بعد.

اما قبل از اینکه به او دخول کرده باشد اولادش به او محرم نیستند.

مسأله 17‌

خواهر زن انسان به انسان محرم نیست اما در عین حال نمى‌تواند با او ازدواج کند مگر اینکه زن انسان فوت کند یا طلاق بگیرد در این صورت پس از تمام شدن عده او مى‌تواند با خواهرش ازدواج کند.

مسأله 18‌

برادرزاده زن انسان و خواهرزاده او که زن انسان عمّه یا خاله او مى‌شود به انسان محرم نیست اما ازدواج با این دو بدون اجازه زن انسان یعنى عمّه و خاله آنها جائز نیست.

مسأله 19‌

مادر پدر زن انسان به انسان محرم است زیرا انسان داماد پسر او مى‌شود، و داماد پسر مانند داماد دختر و داماد خود انسان به انسان محرم هستند.

مسأله 20‌

همانطور که عروس خود انسان به انسان محرم است‌

عروس پسر و دختر و نوه‌هاى پسرى و دخترى همه به انسان محرم هستند.

بله عروس زن انسان به انسان محرم نیست، یعنى اگر زنى از شوهر دیگر پسرى دارد و آن پسر عروسى مى‌کند زنش به شوهر مادرش محرم نیست.

مسأله 21‌

یکى از زن‌هایى که به مرد محرم است ربیبه یعنى دختر زن انسان است که از شوهر دیگر باشد، چه از شوهر قبل باشد چه از شوهر بعد، یعنى اگر زن انسان طلاق بگیرد و شوهر جدید اختیار کند و از او دختردار شود، آن دختر هم ربیبه شوهر قبل حساب مى‌شود و به او محرم است و همچنین اگر پسر زن انسان دختردار شود آن دختر هم ربیبه انسان حساب مى‌شود و محرم است.

البته محرمیت ربیبه مشروط بر این است که انسان به مادر او دخول کرده باشد و قبل از دخول، ربیبه محرم نیست.

مسأله 22‌

خویشان زن انسان غیر مادرش و مادر مادرش و مادر پدرش و دخترى که از شوهر دیگر است به انسان محرم نیستند، بنابراین خواهر زن، عمه زن، خاله زن، زن برادر زن، برادرزاده زن، خواهرزاده زن، و عمه‌زاده زن و عموزاده زن به انسان محرم نیستند. و زن پدر زن انسان به انسان محرم نیست یعنى زن پدر زن به جاى مادر زن حساب نمى‌شود و زن پدر نمى‌تواند بگوید این شخص داماد من است زیرا داماد او نیست بلکه داماد شوهر او است.

و مسأله دیگر اینکه: مادر زن پدر انسان به انسان محرم نیست یعنى مادر زن جدید پدرمان به ما محرم نیست، اما زن پدر محرم است.

مسأله 23‌

اگر زنى شیر دهد پسرى یا دخترى را (شیر کامل با شرائطى که در رساله‌هاى عملیه بیان شده) آن زن مادر رضاعى آن طفل و شوهرش پدر رضاعى آن طفل و اولادش خواهر و برادر رضاعى آن طفل، و خواهر و برادر آن زن خاله و دائى رضاعى آن طفل و خواهر و برادر شوهر آن زن عمّه و عموى رضاعى آن طفل مى‌شوند و همه به او محرم هستند.

و خلاصه اینکه هرکه به انسان از راه نسب محرم است از راه رضاع محرم مى‌شود مثلا پدر رضاعى مانند پدر نسبى، مادر رضاعى مانند مادر نسبى، خواهر و برادر رضاعى مانند خواهر و برادر نسبى، و همینطور سائرین.

البته رضاع محرمیت به وجود مى‌آورد امّا موجب ارث بردن نمى‌شود یعنى مثلا اولاد رضاعى از پدر و مادر رضاعى ارث نمى‌برند و همچنین سائرین.

مسأله 24‌

گاهى شیر دادن سبب مى‌شود که زن و شوهرى به یکدیگر محرم و حرام ابد شوند و چاره‌اى ندارند جز اینکه از یکدیگر جدا شوند گرچه صاحب اولاد و عروس و داماد باشند، مثلا اگر کسى دختر کوچک شیرخوارى را به اذن پدرش براى خود عقد کند این طفل تا در عقد اوست زن او مى‌باشد حال اگر در این مدت زن بزرگ او به این زن کوچک شیر دهد (با شرائط آن) هردو زن‌ها به شوهر حرام ابد مى‌شوند زیرا زن بزرگ او مادر زن رضاعى شده و مادر زن بر انسان محرم و حرام است و زن کوچک او دختر زن و ربیبه شده و ربیبه به انسان محرم و حرام است.

مسأله 25‌

مورد دیگرى که شیر دادن موجب حرام ابدى شدن زن و شوهر به یکدیگر مى‌شود اینست که زنى بچه شیرخوار داماد خود را (چه آن بچه از دختر خودش باشد و یا از زن دیگر دامادش باشد) و یا بچه شیرخوار داماد شوهرش را (گرچه داماد خودش نباشد) شیر کامل دهد در این صورت دخترش به دامادش یا داماد شوهرش حرام ابد مى‌شود زیرا در روایت وارد شده: لا ینکح ابو المرتضع فى اولاد صاحب اللبن و لا فى اولاد المرضعة. یعنى پدر بچه شیرخوار نباید ازدواج کند با اولاد زن شیردهنده و نه با اولاد مردى که صاحب شیر زن شیردهنده است و در مسأله‌اى که ذکر شد زن داماد، یا از اولاد صاحب شیر است و یا از اولاد زن شیردهنده، و یا از اولاد هردو، پس ازدواجشان باطل مى‌شود.

مسأله 26‌

اگر مردى بخواهد دختر غیر را که بزرگ مى‌کند به او محرم باشد مى‌تواند او را به زن برادرش یا خواهرش بدهد تا او را شیر دهد (با شرائطش) تا عموى رضاعى یا دائى رضاعى آن دختر شود و به او محرم گردد و همینطور اگر زنى بخواهد پسر غیر را که بزرگ مى‌کند به او محرم باشد مى‌تواند او را به زن برادر خود و یا خواهر خود بدهد تا او را شیر بدهد (با شرائطش) تا عمّه رضاعى یا خاله رضاعى آن پسر شود و به او محرم گردد.

مسأله 27‌

اگر کسى (نعوذ بالله) با زنى زنا کند نمى‌تواند با مادر و دختر آن زن ازدواج کند امّا با خود آن زن اگر شوهر نداشته ازدواج مانعى ندارد.

اما اگر با زنى ازدواج کرده بود و پس از ازدواج (نعوذ بالله) با‌

مادر او یا دختر او زنا کرد آن زن به او حرام نمى‌شود.

مسأله 28‌

اگر کسى (نعوذ بالله) با زن شوهردارى زنا کند آن زن به او حرام ابد مى‌شود یعنى اگر شوهر او بمیرد یا او را طلاق دهد این شخص زنا کننده نمى‌تواند با او ازدواج کند.

مسأله 29‌

اگر کسى (نعوذ بالله) با پسرى لواط کند نمى‌تواند با مادر و خواهر و دختر آن پسر ازدواج کند یعنى این زن‌ها به او حرام ابد مى‌شوند امّا اگر با زنى ازدواج کرده باشد و پس از ازدواج با او با پسر او یا برادر او یا پدر او (نعوذ بالله) لواط کند آن زن به او حرام نمى‌شود.

سه رساله، ص:11 -  19‌