رشوه‏
ساعت ۱٢:٥۱ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٤ آبان ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: رشوه ،اموال باطل ،شیرینی از مفاسد اجتماعی ،پول چای

وَلَا تَأْکُلُواْ أَمْوَالَکُم بَیْنَکُم بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُواْ بِهَآ إِلَى الْحُکَّامِ لِتَأْکُلُواْ فَرِیْقاً مّن أَمْوَالِ النَّاسِ بِالإِثْمِ وَ أَنتُم تَعْلَمُون‏ (بقره، 188)

واموال یکدیگر را به باطل (و ناحقّ) در میان خودتان نخورید و اموال را به (عنوان رشوه، به کیسه) حاکمان وقاضى‏ها سرازیر نکنید تا بخشى از اموال مردم را به گناه بخورید، در حالى که خود مى‏دانید (که خلاف مى‏کنید).

رشوه، یکى از گناهان بزرگى است که مفاسد اجتماعى متعدّدى را به دنبال دارد، از جمله: ظلم و بى‏عدالتى، یأس و ناامیدى انسان‏هاى ضعیف و ناتوان، جرأت و جسارت توانمندان، فساد و تباهى حاکم و قاضى، از بین رفتن اعتماد عمومى.

با توجّه به آثار و عوارض منفى رشوه، در روایات به شدّت از آن انتقاد شده است.

رسول‏اکرم صلى الله علیه و آله خطاب به حضرت على علیه السلام فرمود: «یا على من السّحت ثمن المیتة و ثمن الکلب و ثمن الخمر و مهر الزّانیة و الرّشوة فى الحکم» «6» اى على! درآمد حاصل از فروش مردار، سگ، شراب، زنا و رشوه آتش و حرام است.

همچنین حضرت على علیه السلام در ذیل آیه‏ى شریفه‏ى‏ «أکّالون للسّحت» «7» فرمود:

______________________________
(1). انجیل لوقا، باب 19، جمله 27.   (2). انجیل لوقا، باب 22، جمله 36.     (3). بقره، 246.

(4). آل‏عمران، 147   (5). مائده، 24   (6). بحار، ج 77، ص 54.     (7). مائده، 42.

«رشوه‏خواران کسانى هستند که دعوا و مشکل مردم را حل کرده، در برابر آن، هدایاى آنان را مى‏پذیرند». «1» امام صادق علیه السلام رشوه را در حد کفر به خدا مى‏داند.

رسول‏اکرم صلى الله علیه و آله رشوه‏دهنده و رشوه‏گیرنده و واسطه را لعنت کرد و فرمود: «بوى بهشت به صاحب رشوه نمى‏رسد».

در حدیث دیگر مى‏خوانیم: «هر حاکمى که نسبت به گرفتارى‏هاى مردم بى تفاوت باشد، خداوند لطفش را نسبت به او مى‏پوشاند و اگر هدیه قبول کند تا کار مردم را انجام دهد، در زنجیر است و اگر رشوه بگیرد، مشرک مى‏باشد». «2»

حضرت على علیه السلام «رشوه‏گیرنده را از حقّ ولایت محروم مى‏داند». «3» و در جاى دیگر آن حضرت فرمودند: «هیچ گروهى گرفتار رشوه نشدند، مگر آنکه گرفتار ترس و اضطراب و نگرانى شدند!» «4»

براى توجیه خلاف، نام‏هاى مختلف بر رشوه مى‏گذارند، از جمله: هدیه، تحفه، حقّ‏الزّحمه، چشم‏روشنى، شیرینى، پول چاى، خرجى بچه‏ها و .... شخصى به نام «اشعث‏بن قیس»، حلوایى را به عنوان هدیه به منزل على علیه السلام برد تا شاید امام به نفع او حکم صادر کند. امام با ناراحتى فرمود: «به خدا سوگند! اگر هفت اقلیم را به من ببخشند تا پوست جوى را به ناحقّ از دهان مورچه‏اى بگیرم، چنین نخواهم کرد». «5»

شخصى به رسول‏اکرم صلى الله علیه و آله گفت: من متصدى و مسئول کارى هستم، مردم برایم هدایایى مى‏آورند، اینها چگونه است؟! حضرت فرمود: «چه شده است که کارگزاران ما از هدایا سخن مى‏گویند! آیا اگر در خانه مى‏نشستند کسى به آنان هدیه مى‏داد؟!» «6»

مشرکانِ مکّه، قرار گذاشتند از هر قبیله‏اى یک نفر براى کشتن پیامبر صلى الله علیه و آله انتخاب کنند و

______________________________
(1). بحار، ج 104، ص 273.     (2). وسائل‏الشیعه، ج 12، ص 63.   (3). نهج‏البلاغه، خطبه 131.

(4). نهج‏الفصاحه، ح 2693.     (5). نهج‏البلاغه، خطبه 224

 

پرتوى از نور، ص:49 -  50