علت حرام شدن شراب‏
ساعت ۱٢:٤٧ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٤ آبان ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: شراب ،خمر ،پارچه زنان ،میسر و قمار

یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَیْسِرِ قُلْ فِیهِمَآ إِثْمٌ کَبِیرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَکْبَرُ مِن نَفْعِهِما وَ یَسْئَلُونَکَ ماذا یُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ کَذلِکَ یُبَیّنُ اللَّهُ لَکُمُ الْآیَاتِ لَعَلَّکُم تَتَفَکَّرُونَ‏ (بقره، 219)

از تو درباره شراب و قمار مى‏پرسند، بگو: در آن دو گناهى بزرگ است و منافعى (مادّى) نیز براى مردم دارند. (ولى) گناه آن دو از سود آنها بزرگ‏تر است. (همچنین) از تو مى‏پرسند که چه انفاق کنند؟ بگو: افزون (بر نیاز خود را)، خداوند اینچنین آیات را براى شما روشن مى‏سازد تا شاید اندیشه کنید.

«خمر» به معناى پوشش است و لذا به پارچه‏اى که زنان سرِ خود را با آن پوشانده، مراعات حجاب مى‏کنند، «خِمار» مى‏گویند. از آنجا که شراب، قدرت تشخیص را از عقل‏

______________________________
(1). مسند احمد، ج 1، ص 348؛ تاریح طبرى، ج 2، ص 373؛ تاریخ یعقوبى، ج 2، ص 39؛ سیره ابن هشام، ج 2، ص 291.      (2). الغدیر، ج 2، ص 48        (3). تفسیر اطیب‏البیان،

(4). شرح نهج البلاغه، ج 4، ص 73، به نقل از تفسیر نمونه.       (5). تفسیر نمونه.

گرفته، در واقع آن را مى‏پوشاند، به آن «خمر» مى‏گویند.

همچنین‏ «مَیسر» از «یسر» به معناى آسان است. گویا در قمار، هر یک از دو طرف مى‏خواهند مال همدیگر را بدون زحمت و به آسانى بربایند.

سؤال اوّلِ مردم درباره‏ى حکم خمر و میسر است.

آیه در پاسخ پرسش آنها مى‏فرماید: شرابخوارى و قماربازى، گناهان بزرگى هستند، گرچه ممکن است منافعى داشته باشند. چنانکه عده‏اى از راه کشت انگور یا شراب فروشى و گروه‏هایى با دایر کردن قمارخانه، ثروتى به دست مى‏آورند. در کتاب‏هاى علمى و تربیتى، آثار و عوارض منفى و مفاسد فردى و اجتماعى شراب و قمار به تفصیل بازگو شده است.

در اینجا فهرستى از زیان‏هاى شراب و قمار را بیان مى‏کنیم: کوتاه شدن عمر، عوارض منفى در کودکان؛ مخصوصاً اگر آمیزشى در حال مستى صورت گیرد.

گسترش فساد اخلاقى و بالا رفتن آمار جنایات از قبیل: سرقت، ضرب و جرح، جرایم جنسى و افزایش خطرات و حوادث رانندگى.

از دانشمندانى نقل شده است: اگر دولت‏ها نیمى از شراب فروشى‏ها را ببندند، ما نیمى از بیمارستان‏ها و تیمارستان‏ها را مى‏بندیم.

هیجان منفى، بیمارى‏هاى عصبى، سکته‏هاى مغزى و قلبى، بالا رفتن ضربان قلب، بى اشتهایى، رنگ پریدگى و بیمارى‏هاى جسمى و روحى- روانى بررسى آمار نشان مى‏دهد که سى درصد از جنایات مرتبط با قمار است.

قمار، در شکوفایى اقتصادى نقش تخریبى داشته و نشاط کار مفید را از بین مى‏برد.

در بعضى از کشورهاى غیر اسلامى نیز در سال‏هایى قمار را ممنوع و غیر قانونى اعلام کرده‏اند. مثلًا انگلستان در سال 1853، شوروى در سال 1854 و آلمان در سال 1873 قمار را ممنوع اعلام کردند. «1»

______________________________
(1). تفسیر نمونه.

پرتوى از نور، ص: 53