سیمای حضرت فاطمۀ معصومه (س)
ساعت ۱۱:٥٦ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٠ شهریور ۱۳٩٢   کلمات کلیدی: سیمای حضرت فاطمۀ معصومه (س) ،زندگانی حضرت فاطمۀ معصومه (س) ،پاداش زیارت عمّة سادات

نام مبارک: فاطمه (س)

القاب معروف: معصومه، کریمة اهل‌بیت

پدر: حضرت موسی‌بن جعفر (ع)

مادر: نجمه خاتون (س) (مادر امام رضا «ع»)

ولادت: روز اوّل ماه ذیقعدة سال 173 هجری

محلّ ولادت: مدینة منوّره

تاریخ رحلت:10یا12ربیع‌الثانی سال201هجری

سنّ مبارک: در حدود 28 سال

مرقد مطهّر: شهر مقدّس قمحرم حضرت معصومه؛ قم؛ عکس از مصطفی معراجی

زندگانی

سال‌ها پس از رحلت پیامبر،‌ در سال 173 هجری قمری، از میان دودمان پاک آن‌حضرت، ‌دختری در مدینه متولّد شد. او را هم‌نام بهترین زنان عالم، ‌فاطمه نهادند. فاطمه بعدها معصومه و کریمة اهل‌بیت لقب گرفت. پدرش هفتمین امام شیعیان، حضرت موسی کاظم (ع) و مادرش نجمه خاتون (س) یکی از بانوان بزرگ و باشخصیّت بود. در خاندان بزرگ پیامبر، بانوان بزرگ و باشخصیّتی وجود دارند که دارای صفات اخلاقی والا بوده و در عبادت، تقوا، علم و عفّت شهره‌اند. حضرت معصومه (س) یکی از آن‌هاست. ایشان بانویی پاک‌دامن و عفیف بودند، به‌گونه‌ای که امام رضا (ع) او را معصومه لقب دادند. در زمان حیات پدر، گرچه دختری 8-9 ساله بود، امّا پاسخ‌گوی سؤالات علمی مردم بود. افراد جهت سؤالات دینی و فقهی به او مراجعه می‌کردند و پاسخ‌های خود را دریافت می‌نمودند. حضرت معصومه (س) از چنان عظمتی برخوردار بود که سال‌ها قبل از تولّدش امام صادق (ع) از مقام و منزلت او خبر داد و فرمود: «خدا را حرمی است که آن مکّه است؛ و رسول خدا (ص) را حرمی‌است که آن مدینه است؛ و حضرت امیرالمؤمنین (ع) را حرمی است و آن کوفه است؛ و ما را حرمی است و آن قم است. به‌زودی فرزندی از من به نام فاطمه آن‌جا دفن می‌شود که هرکس به زیارت او رود، بهشت بر وی واجب گردد».

اوضاع سیاسی

هنوز بیش از شش بهار از عمر فاطمة معصومه (س) نگذشته بود که هارون الرّشید، خلیفة‌عبّاسی، پدرش را به زندان افکند. فاطمه در این سال‌ها از پدر دور بود و تنها با یاد او زندگی می‌کرد. تا این‌که در سال 183 هجری دست ستم، او را در سوگ پدر داغ‌دار کرد. فاطمه (س)، سال‌ها در مدینه همراه با برادرش حضرت رضا (ع) زندگی کرد تا این‌که امام رضا (ع) در سال 200 هجری قمری از سوی مأمون خلیفة عبّاسی با انگیزة مزوّرانة سیاسی به خراسان دعوت شد. در سال بعد، حضرت معصومه (س) به قصد دیدار برادر و یا حمایت از او در جهت افشای چهرة پلید عبّاسیان به‌ویژه مأمون، همراه عدّه‌ای از برادران و برادرزادگان خود از مدینه عازم ایران شد. ایشان مسیری طولانی طی کرد تا این‌که در نزدیکی ساوه مأموران حکومتی، کاروان آنان را مورد حمله قرار دادند و همراهان حضرت را به شهادت رساندند. این مصیبت جان‌کاه، غمی سنگین بر قلب حضرت معصومه (س) نهاد، چنان‌که او در ساوه بیمار شد و شاید ایشان را مسموم نیز کرده بودند. پس از بیماری، امکان ادامة مسیر به سوی خراسان برای ایشان وجود نداشت. درآن‌هنگام حضرت درخواست کرد او را به قم ببرند و پس از 17 روز اقامت در قم،‌ در ربیع‌الثّانی 201 هجری،‌ روح ملکوتی‌اش به جوار حق شتافت و پیکر مطهّرش در میان حزن مردم دفن گردید.

حرم بی بی

مرحوم آیت‌ا...‌العظمی نجفی مرعشی (ره) فرمود: پدرم که در نجف اشرف می‌زیست، بسیار علاقمند بود که به طریقی، محلّ قبر شریف جدّه‌اش حضرت زهرا (س) را بیابد، برای این مقصود، چهل شب به عبادت مخصوص و مجرّبی مداومت کرد. شب چهلم، بعد از انجام ختم و توسّل فراوان، به بستر خواب رفت؛ در عالم خواب به محضر امام باقر (ع) رسید،‌ امام به او فرمود: «علیک بکریمه أهل‌البیت» به دامن کریمة اهل‌بیت چنگ بزن.

ایشان تصوّر کرد منظور امام (ع) از این جمله،‌ حضرت زهرا (س) است، عرض کرد: «آری قربانت گردم، من نیز ختم را برای همین گرفتم که محل شریف قبر آن حضرت را دقیق‌تر بدانم و زیارتش کنم». امام فرمود: «منظور من قبر شریف حضرت معصومه (س) در قم است.» سپس افزود: «به‌خاطر مصالحی، ‌خداوند اراده نموده که قبر حضرت زهرا (س) برای همگان مخفی باشد،‌از این رو قبر حضرت معصومه (س) را تجلّی‌گاه قبر شریف حضرت زهرا (س) قرار داده است، اگر قرار بود قبر حضرت آشکار باشد، همان شکوه و عظمت مرقد حضرت زهرا (س) را خداوند برای قبر حضرت معصومه  (س) قرار داده است».

مرحوم پدرم وقتی از خواب برخاست، تصمیم گرفت به قم مهاجرت کند.

پاداش زیارت عمّة سادات

در مورد پاداش زیارت مرقد حضرت معصومه (س) روایات متعدّدی از امامان معصوم نقل شده، از جمله:

- امام صادق (ع) در ضمن گفتاری فرمودند:

«مَنْ زَارَها وَجَبَتْ لَهُ الْجَنّـه؛ کسی که او را زیارت کند،‌بهشت بر او واجب می‌گردد».بحارالأنوار، ج48،ص317

- و نیز فرمود: «إنّ زِیَارَتَهَا تَعْدِلُ الْجَنّـه؛ همانا زیارت او برابر کسب بهشت است». بحارالأنوار، ج60،ص219

- سعد بن سعد اشعری می‌گوید: در مورد پاداش زیارت قبر حضرت معصومه (س) از امام رضا (ع) پرسیدم، فرمود:

«مَنْ زَارَهَا فَلَهُ الْجَنّـه؛ کسی که او را زیارت کند، پاداش او بهشت است». عیون اخبارالرّضا، ج2، ص267

- در مورد دیگر فرمود: «مَنْ زَارَها عَارِفاً بِحَقّهَا فَلَهُ الْجَنّـه؛‌کسی که او را از روی معرفت به شأن و مقامش زیارت کند، پاداش او بهشت است».     بحارالأنوار، ج48،ص317

 - و نیز فرمود: «مَنْ زَارَ الْمَعْصُومَةَ بِقُمْ، کَمَنْ زَارَنی؛ کسی که معصومه (س) را در قم زیارت کند،‌ مانند آن است که مرا زیارت کرده است».                    ناسخ‌التّواریخ، ج3، ص317

- یکی از شیعیان به زیارت مرقد منوّر حضرت رضا (ع) رفت و پس از زیارت عازم کربلا شد و از مسیر همدان به سوی کربلا رفت. در بین راه در عالم خواب، حضرت رضا(ع) را دید. آن‌حضرت به او فرمود: «چه می‌شد که اگر از قم عبور می‌کردی و قبر خواهرم را زیارت می‌کردی؟»             

           منبع :  مجله میلغان  ، تهیه کننده: سید محمد میرعمادی