چه کسانی محرم انسان هستند؟
ساعت ۱:۳٦ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٥ امرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی: چه کسانی محرم انسان هستند؟ ،محارم سببی و نسبی ،محارم رضاعی

چه کسانی محرم انسان هستندوموجبات محرمیت چیست؟

 قرابتی که موجب محرمیت می‏شود بر سه گونه است؛ نَسَبی، رضاعی و سببی. [۱]

محارم نَسَبی  

هفت دسته از مردان و زنان فامیل به شرح زیر با یکدیگر محرمند:

۱.مادر، مادربزرگ پدری و مادری به بالا پدر، پدر بزرگ پدری و مادری به‏بالا

۲.دختر و نوه‏های دختری و پسری تا آخر.پسر و نوادگان پسری و دختری تا آخر

۳.خواهروبرادر

 ۴.دختر خواهر و نوادگان او تا آخر پسر برادر و نوادگان او تا آخر

۵.دختر برادر و نوادگان او تا آخرپسر خواهر و نوادگان او تا آخر

۶.عمّه و عمّه‏های پدران و مادران به‏ بالا عمو و عموهای پدران و مادران به‏بالا

۷.خاله و خاله‏های پدران و مادران به‏بالادایی‏و دایی‏های پدران و مادران به‏بالا. [۲]

محارم نسبی از طریق پدر یا مادر

 در دسته‏های یادشده تفاوتی نیست بین این که افراد از طریق پدر و مادر یا از طریق یکی از آن‏ها با یکدیگر خویشاوند باشند. [۳]

حرمت ازدواج و نسب شرعی 

در حرمت ازدواج، تفاوتی میان نسب شرعی و غیرشرعی نیست؛ یعنی هریک از افراد یادشده در جدول، اگرچه از راه نامشروع نیز به‏دنیا آمده باشد، نمی‏تواند با نامبردگان ازدواج کند. [۴]

محارم رَضاعی‏ 

اگر کودکی، شیر غیر مادر خود را با شرایط خاصّی بنوشد، به آن زن (دایه) و بستگان او محرم می‏شود که به آن، محرم رَضاعی یا شیری گفته می‏شود.

شرایط شیرخوارگی محرمیت‏  

۱- شیر دایه، محصول زایمان و آمیزش شرعی و حلال باشد. بنابراین اگر زنی بدون زایمان کودک را شیر بدهد یا از راه زنا زایمان کند، به کودک محرم نمی‏شود.

۲- کودک، شیر را به‏طور مستقیم از پستان بمکد. اگر شیر را در دهانش بدوشند یا در ظرفی بدوشند و به او بدهند، محرم نمی‏شود.

۳- دایه هنگام شیر دادن، زنده باشد؛ بنابراین اگر کودک، همه یا برخی از نصاب شیرخوارگی را از زن مرده تغذیه کند، سبب محرمیت نمی‏شود.

۴- سنّ شیرخوار از ۲۴ ماه قمری، تجاوز نکرده باشد.

کمیّت و کیفیت شیر خوردن به سه شکل زیر باشد 

الف- آن‏قدر شیر بخورد که گوشتش بروید و استخوانش محکم شود.

ب- یک شبانه‏روز، غذایش منحصر در شیر دایه باشد.

ج- یا ۱۵ مرتبه به‏طور مکفی و متوالی شیر دایه را بنوشد. [۵]

احکام شیرخوارگی 

 - کودک باید ۱۵ مرتبه از یک زن شیر بنوشد و اگر چند مرتبه از یک زن و چند مرتبه از زن دیگر شیر بنوشد، گرچه شوهر آن‏دو، یک‏نفر باشد، سبب محرمیت نمی‏شود.

- همچنین، دایه باید ۱۵ مرتبه شیر را از یک شوهر به کودک بدهد؛ بنابراین اگر مثلًا ۸ مرتبه را از زایمان برای یک شوهر و ۷ مرتبه را از زایمان برای شوهر دوم به یک کودک شیر دهد، محرم نمی‏شود. [۶]

پدر و مادر رضاعی

هرگاه شیرخوارگی با همه شرایط، تحقّق یافت، دایه و شوهرش، پدر و مادر رضاعی کودک شیرخوار می‏شوند و پدران و مادران آن‏ها اجداد کودک محسوب می‏شوند و فرزندان‏شان برادران و خواهران رضاعی کودک شمرده می‏شوند- چه آن‏ها که پیشتر به‏دنیا آمده‏اند و چه آن‏ها که بعداً به‏دنیا می‏آیند- و در واقع، کودک شیرخوار، یکی از فرزندان این خانواده به‏حساب می‏آید و کلیه کسانی که در جدول گذشته برشمردیم از راه شیرخوارگی بر این کودک محرم می‏شوند. [۷]

عدم ازدواج پدر کودک

 - پدر اصلی کودک رضاعی، نمی‏تواند با هیچ‏یک از فرزندان پدر رضاعی او ازدواج کند؛ چنان‏که نمی‏تواند با فرزندان نسبی مادر رضاعی کودک، ازدواج کند. [۸]

اگر مادربزرگی، نوه دختری خود را با شرایط یادشده شیر بدهد، مادر کودک بر همسرش حرام می‏شود و عقد ازدواج آن‏ها باطل می‏گردد. [۹]

تردید در تحقق شیر خوارگی

اگر کسی در تحقّق شیرخوارگی یا برخی از شرایط آن از نظر کمّی و کیفی تردید داشته باشد باید بنا را بر عدم محرمیت بگذارد. [۱۰]

محارم سببی‏ 

 پیمان زناشویی نیز، سبب محرمیت میان برخی از افراد دو فامیل می‏شود که در جدول زیر آمده است:

کسانی که به داماد، محرم می‏شوندکسانی که به عروس، محرم می‏شوندمادر و مادربزرگ‏های عروس به‏بالاپدر و پدربزرگ‏های داماد به‏بالادختر زن (نادختری) و نوه‏های او تا آخرپسر شوهر (ناپسری) و نوه‏های او تا آخرزن پدر (نامادری) شوهر مادر (ناپدری) زن پسر (عروس) شوهر دختر (داماد) نواده‏های پسری زن تا آخرنواده‏های دختری شوهر تا آخر [۱۱] [۱۲]

← احکام محرمیت سببی‏

- مرد نمی‏تواند بدون اجازه همسر خود با دختر برادر یا دختر خواهر او ازدواج کند. [۱۳] [۱۴]

- ازدواج با دو خواهر در یک زمان جایز نیست؛ خواه خواهران نَسَبی باشند یا رضاعی و خواه ازدواج دائم باشد یا موقّت. پس اگر با یکی از خواهران ازدواج کند، عقد دومی باطل است و اگر هردو را با یک عقد بخواهد به ازدواج خود درآورد یا صیغه عقد آن‏ها را همزمان اجرا کنند، عقد هردو باطل است. [۱۵]

- اگر زن و مردی از یکدیگر جدا شوند و با افراد دیگری ازدواج کنند، دختر و نوه‏های پسری و دختری زن بر شوهر اوّل و پسر و نوادگان پسری و دختری مرد بر همسر اول او محرم هستند. [۱۶]

اگر زنی را به عقد خود درآورد ولی با او آمیزش نکند و او را طلاق بدهد، یا این که پیش از آمیزش بمیرد، می‏تواند با دختر آن زن ازدواج کند. [۱۷] [۱۸]

- اگر کسی با زن شوهرداری زنا کند، خواه مسلمان باشد یا نا مسلمان، پس از جدا شدن از شوهرش به هیچ عنوان نمی‏تواند با او ازدواج کند [۱۹]

پانویس 

۱.      ↑ تحریرالوسیلة ج۲، ص۲۶۲.   

۲.      ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۶۳-۲۶۴.   

۳.      ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۶۴.   

۴.      ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۶۵.   

۵.      ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۶۵-۲۶۷.   

۶.      ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۶۷.   

۷.      ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۶۸.   

۸.      ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۷۱.   

۹.      ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۷۲.   

۱۰.    ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۷۵.   

۱۱.    ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۷۷.   

۱۲.    ↑ توضیح‏المسائل، مسأله ۲۳۸۹.

۱۳.    ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۷۸.   

۱۴.    ↑ توضیح‏المسائل، مسأله ۲۳۸۹

۱۵.    ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۸۰.   

۱۶.    ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۷۸.   

۱۷.    ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۷۷.   

۱۸.    ↑ توضیح‏المسائل، مسأله ۲۳۸۹.

۱۹.    ↑ تحریر الوسیلة ج۲، ص۲۷۸.   

منبع :

http://h2011-50.persianblog.ir/post/47/  :داودرمضانخانی