شرایط نامزدى ریاست جمهورى‏
ساعت ۱٠:٥۳ ‎ب.ظ روز شنبه ٤ خرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

از آن جا که ریاست جمهورى در نظام جمهورى اسلامى ایران داراى جایگاه حساس و مهمى است و از اختیارات اجرائى گسترده‏اى برخوردار است، قانون براى نامزدى این مقام، شرایط سختى در نظر گرفته است که در اصل 115 قانون اساسى به آن‏ها اشاره شده است. بر اساس این اصل رئیس جمهور باید:

1- از رجال مذهبى و سیاسى باشد: بر اساس این شرط، رئیس جمهور، یا کسى که مى‏خواهد نامزد این مقام شود، اوّلًا باید از رجال باشد؛ یعنى مرد بودن نخستین شرط داوطلبان ریاست جمهورى در ایران است. ثانیاً باید از رجال سیاسى برجسته و صاحب نظر و داراى سوابق و خدمات سیاسى یا اجرائى مهم بوده و شایستگى خود را براى چنین مقام برجسته‏اى نشان داده باشد. ثالثاً نامزد ریاست جمهورى باید از نظر مذهبى نیز شناخته شده و صاحب تشخیص و ایمان و اراده در اصول اعتقادى اسلام باشد.

2- ایرانى الاصل باشد: داوطلبان ریاست جمهورى باید از حیث نژاد و ریشه و اعقاب، ایرانى باشند؛ مثلًا بیگانه‏اى که پدرش از سرزمین دیگرى به ایران آمده و در ایران ساکن شده است، نمى‏تواند نامزد ریاست جمهورى اسلامى شود.

3- تابع ایران باشد: بر اساس این شرط کسانى مى‏توانند نامزد ریاست جمهورى شوند که نه تنها ایرانى، بلکه رابطه تابعیت خود را با ایران حفظ کرده باشند؛ زیرا ممکن است کسى ایرانى الاصل باشد، ولى تابعیت فعلى ایران را نداشته باشد. چنین کسى نمى‏تواند به مقام ریاست جمهورى اسلامى ایران نایل آید.

4- مدیر و مدبّر باشد: با توجه به این که رئیس جمهور باید پس از انتخاب از سوى مردم و امضاى حکم توسط رهبر مسؤول امور اجرائى کشور شود و با توجه به این که امور ادارى و اجرائى کشور بسیار گسترده‏اند، کسى مى‏تواند داوطلب انجام این کار شود که از توان مدیریتى بالایى برخوردار باشد. افزون بر این، او باید از حسن تدبیر و آینده نگرى نیز بهره بَرَد تا بتواند اوضاع و احوال آینده را در تصمیم هایش مد نظر قرار دهد.

5- داراى حُسن سابقه و امانتدار باشد: چون وظایف و اختیارات رئیس جمهور همانند امانتى است که مدّت چهار سال به یک شخص واگذارى شود، شخص داوطلب احزار این مقام باید از نظر حُسن سابقه و امانتدارى مشهور باشد تا بتوانند از امانت مهمى که به طور موقت به او سپرده مى‏شود، به گونه شایسته و بایسته نگهدارى و نگهبانى کند. از این رو، نباید هیچ موضوع مشکوکى از این دو جهت در پیشینه دواطلب موجود باشد.

6- مؤمن و معتقد به مبانى نظام جمهورى اسلامى ایران و مذهب رسمى کشور باشد: اصول و مبانى نظام جمهورى اسلامى ایران شامل اسلامى بودن نظام، مغایرت نداشتن قوانین و مقررات مصّوب با موازین اسلامى، جمهورى بودن نظام، ولایت امر و امامت امّت، داراه امور کشور با اتکا بر آراى عمومى و دین و مذهب رسمى کشور است که در بند آخر اصل 177 به آن‏ها اشاره شد است. این موضوعات تغییرناپذیرند پس با توجه به تغییرناپذیر بودنشان، کسى مى‏تواند داوطلب ریاست جمهورى در ایران شود که مؤمن و معتقد به آن‏ها از جنبه‏هاى نظرى و عملى باشد.

آشنایى با نظام سیاسى اسلام، ص:96 - 97