نام ، کنیه ،القاب و وفات فرزند حضرت زهرا ( س )
ساعت ٧:۱٠ ‎ب.ظ روز شنبه ٤ خرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی: نام ، کنیه ،القاب و وفات فرزند حضرت زهرا ( س ) ،زینب کبری

آن حضرت سومین فرزند حضرت زهرا علیها السّلام است  هنگامى که زینب علیها السّلام متولّد شد، مادرش حضرت زهرا علیها السّلام او را نزد پدرش امیر المؤمنین علیه السّلام آورده گفت: این نوزاد را نامگذارى کنید! حضرت فرمود: من از رسول خدا جلو نمى‏افتم- در این ایّام حضرت رسول در مسافرت بودند- پس از مراجعت از سفر، امیر المؤمنین به حضرت عرض کرد: نامى براى نوزاد انتخاب کنید، رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله و سلّم فرمود: من بر پروردگارم سبقت نمى‏گیرم. در این هنگام جبرائیل فرود آمده سلام خداوند بزرگ را به پیامبر ابلاغ کرده گفت: نام این نوزاد را زینب بگذارید! خداوند این نام را براى او برگزیده است. بعد مصایب و مشکلاتى را که بر آن حضرت وارد خواهد شد، بازگو کرد. پیامبر اکرم گریست و فرمود: هرکس بر این دختر بگرید، همانند کسى است که بر برادرانش حسن و حسین گریسته باشد.


کنیه او امّ کلثوم و امّ الحسن است، بر صحّت و سقم آن آگاهى پیدا نکردیم.

به او زینب کبرى گفته مى‏شود تا بین او و دیگر خواهرش که به نام و کنیه او خوانده مى‏شود فرق باشد، همان گونه که به صدّیقه صغرى ملقب شده تا با مادرش صدّیقه کبرى فاطمه زهرا علیها السّلام اشتباه نشود.1

القاب حضرت زینب (س )

1- عالمه غیر معلّمه: داناى نیاموخته.

2- فهمة غیر مفهّمة: فهمیده بى‏آموزگار.

3- کعبة الرّزایا: قبله رنجه

4- نائبة الزهراء علیها السّلام: جانشین حضرت زهرا علیها السّلام، نماینده حضرت زهرا علیها السّلام 5- نائبة الحسین علیه السّلام: جانشین حضرت حسین علیه السّلام، نماینده حضرت حسین علیه السّلام 6- ملیکة الدنیا: ملکه جهان، شهبانوى گیتى.

7- عقیلة النساء: خردمند بانوان.

8- عدیلة الخامس من اهل الکساء: همتاى پنجمین نفر از اهل کساء 9- شریکة الشهید: انباز شهید 10- کفیلة السّجّاد: سرپرست حضرت سجّاد.

11- ناموس رواق العظمه: ناموس حریم عظمت و کبریایى.

12- سیّدة العقائل: بانوى زنان خردمند.

13- سرّ أبیها: راز پدرش على علیه السّلام.

14- سلالة الولایة: فشرده و خلاصه و چکیده ولایت.

15- ولیدة الفصاحة: زاده شیوا سخنى.

16- شقیقة الحسن: دلسوز و غمخوار حضرت حسن علیه السّلام.

17- عقیلة خدر الرسالة: خردمند پرده‏نشینان رسالت.

18- رضیعة ثدى الولایة: کسى که از پستان ولایت شیر خورده.

19- بلیغة: سخنور رسا.

20- فصیحة: سخنور گویا.

21- صدیقة الصغرى: راستگوى کوچک (در مقابل صدّیقه کبرى).

22- الموثّقة: بانوى مورد اطمینان.

23- عقیلة الطالبیین: زن خردمند از خاندان حضرت ابو طالب (و در بین طالبیان) 24- الفاضلة: بانوى با فضیلت.

25- الکاملة: بانوى تامّ و کامل.

 26- عابدة آل على: پارساى خاندان على.

27- عقیلة الوحى: بانوى خردمند وحى.

28- شمسة قلادة الجلالة: خورشید منظومه بزرگوارى و شکوه.

29- نجمة سماء النبالة: ستاره آسمان شرف و کرامت.

30- المعصومة الصغرى: پاک و مطهّره کوچک.

31- قرینة النوائب: همدم و همراه ناگواریها.

32- محبوبة المصطفى: مورد محبّت و محبوب حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله و سلّم.

33- قرّة عین المرتضى: نور چشم حضرت على علیه السّلام.

34- صابرة محتسبة: پایدارى‏کننده به حساب خداوند و براى خداوند.

35- عقیلة النبوّة: بانوى خردمند پیامبرى.

36- ربّة خدر القدس: پرورنده پرده‏نشینان پاکى و تقدیس.

37- قبلة البرایا: کعبه آفریدگان.

38- رضیعة الوحى: کسى که از پستان وحى شیر مکیده است.

39- باب حطّة الخطایا: دروازه آمرزش گناهان.

40- حفرة على و فاطمه: مرکز جمع‏آورى دوستى و محبّت على و فاطمه.

41- ربیبة الفضل: پیش زاده فضیلت و برترى.

42- بطلة کربلاء: قهرمان کربلا.

43- عظیمة بلواها: بانویى که امتحانش بس بزرگ بود.

44- عقیلة القریش: بانوى خردمند از قریش.

45- الباکیة: بانوى گریان.

46- سلیلة الزهراء: چکیده و خلاصه حضرت زهرا.

47- امینة اللّه: امانت‏دار الهى.

48- آیة من آیات اللّه: نشانى از نشانه‏هاى خداوند.

49- مظلومة وحیدة: ستمدیده بى‏کس. «2»

وفات

در تاریخ وفات و محلّ دفن آن حضرت اختلاف است، و این نخستین مورد اختلاف در اسلام نیست بلکه در تاریخ تولّد و وفات بیشتر امامان چنین اختلافى وجود دارد و شاید سبب و علّت این اختلاف بر پژوهشگران و اندیشمندان پوشیده نباشد. اکنون اقوالى را که در این باره وجود دارد، نقل مى‏کنیم:

1- گفته شده است که حضرت در مدینه منوّره وفات یافته و همانجا دفن گردیده است و این رویداد پس از بازگشتن از شام بوده است ....

2- گفته شده است که حضرت در اطراف شام وفات کرده است ....

3- گفته شده است که حضرت در خود شهر شام فوت کرده است ....

4- در یکى از روستاهاى شام از دنیا رفته است ... درباره دفن در آنجا بدین گونه سخن گفته‏اند که در سال قحطى مدینه آن حضرت به همراه همسرش جناب عبد اللّه به شام رفته در آنجا از دنیا رفت ....

5- از عبیدلى که از نسب‏شناسان مشهور است، در «اخبار الزینبیّات» پس از ذکر داستان تبعید آن حضرت از مدینه به دستور یزید، نقل شده که آن حضرت مصر را انتخاب کرده در بعد از ظهر روز یکشنبه پانزدهم ماه رجب سال 62 هجرى در آنجا دیده از جهان فرو بست و در خانه مسلمة بن مخلّد انصارى والى آنجا دفن شد. ناشر کتاب «الزینبیات» موافقت با این قول را از عدّه‏اى از تاریخ‏نویسان نقل کرده است. «3»

______________________________

1 -  نقدى، زینب کبرى، صص 123- 119؛ فاطمه زهرا علیها السلام شادمانى دل پیامبر ،ص:870

2 -  این القاب را از کتاب «زینب کبرى» تألیف نقدى و «الخصائص الزینبیّة» تألیف جزائرى و «الانوار القدسیة» دیوان آیة اللّه غروى اصفهانى: و «عقیلة الوحى» تألیف سیّد شرف الدّین مى‏توانید به دست آورید.

  3 -  فاطمه زهرا علیها السلام شادمانى دل پیامبر ،ص:857 ؛ زینب کبری ، ص 423 .