چرا صبح ها 2 و ظهر 4 و عصر4، و مغرب 3 و عشا4 رکعت نماز می خوانیم؟
ساعت ٦:٥٢ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٤ بهمن ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: سند و مدرک خواندن نمازهای روزانه ،چرا صبح ها 2 و ظهر 4 و عصر4، و مغرب 3 و عشا4 رکعت

ما مسلمانان با چه سند و مدرکی صبح ها 2 و ظهر 4 و عصرو مغرب 3 و عشا4 رکعت نماز می خوانیم؟ در حالی که در قرآن ذکر نگردیده است؟

پاسخ:

درباره این پرسش باید گفت:
اولاً: سند و مدرک دستورات دینی اختصاص به قرآن مجید ندارد و گذشته از قرآن، کلام پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ و به تبع آن سخنان ائمه معصوم ـ علیهم السلام ـ که از آن اصطلاحاً به (سنّت) یاد می شود جزء منابع به دست آوردن احکام دین است. به علاوه علما و مجتهدین که تخصص در احکام دینی دارند از عقل و اجماع نیز برای به دست آوردن احکام دین استفاده می‌کنند.(1)
ثانیاً: گرچه اصل وجوب نمازهای پنج گانه در قرآن آمده است: اما نحوة خواندن و عدد رکعت ها و زمان خواندن نمازهای پنج گانه توسط پیامبر اسلام بیان شده و در این جهت فرقی بین قرآن و سنت پیامبر که بیانگر حکم خدا است نمی باشد. چون پیامبر هر چه درباره دستورات دینی گفته است در واقع دستور خداوند را بیان کرده و از خود چیزی نگفته است، لذا در قرآن کریم در این باره که سخن پیامبر وحی الهی است و در بیان احکام دینی تفاوتی با قرآن ندارد آمده است: وَ ما یَنْطِقُ عَنِ الْهَوی إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْیٌ یُوحی(2) یعنی پیامبر هرگز از روی هوا و هوس سخن نمی گوید و آنچه گفته است وحی الهی است که به او وحی شده است. طبق این آیه قرآن، چون سخن پیامبر از وحی سرچشمه می گیرد، پس هر چند در قرآن عدد رکعت های نماز بیان نشده اما توسط پیامبر بازگو شده است و خود پیامبر و ائمه ـ علیهم السلام ـ هم نماز را به همین صورت که ما مسلمانان می خوانیم می خوانده اند لذا از این جهت مشکلی وجود ندارد و مدرک و سند کار ما مسلمانان در نحوة خواندن نماز دستور خدا و سخن پیامبر خدا و اوصیاء الهی است و از این نظر تفاوتی میان قرآن و کلام پیامبر نیست و هر دو حجّت شرعی است. لذا در قرآن کریم دستور داده شده که از پیامبر و ائمه ـ علیهم السلام ـ پیروی و اطاعت شود از جمله فرمود: (ای کسانی که ایمان آورده اید خدا را اطاعت کنید و پیامبر و اولیاء امر خود را نیز اطاعت کنید. پس هرگاه در امری دینی اختلاف نظر یافتید آن را به کتاب خدا و سنت پیامبر عرضه دارید.(3) یکی از مصادیق پیروی از پیامبر و امام همان است که وقتی عدد رکعت و کیفیت خواندن نماز را بیان کرده است باید همان گونه که گفته اند ما عمل کنیم.
و در آیه دیگر فرمود: فَأَقِیمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاةَ وَ أَطِیعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ(4) یعنی نماز را به پا دارید و زکات را بدهید و از خدا و پیامبر او پیروی کنید. از این گونه آیات در قرآن فراوان است که دستور داده از سنت پیامبر پیروی شود. بنابراین سند و مدرک کار ما در نماز خواندن عمل و کلام پیامبر اسلام و ائمه معصوم ـ علیهم السلام ـ است.
که در این جا به چند نمونه از کلمات آنها اشاره می شود:
1. پیامبر اکرم نماز خواندن را به مردم یاد دادند و فرمودند: «صلوا کما رأیتمونی اصلی» نماز را آن گونه که من می خوانم بجای آورید.
2. امام صادق فرمود: نمازهای واجب ظهر چهار رکعت، عصر چهار رکعت، مغرب سه رکعت، عشاء چهار رکعت و صبح دو رکعت است که مجموع رکعت های نماز واجب 17 رکعت است.(5)

 


پاورقی:

1. صدر، محمدباقر، حلقات، قم، نشر مؤسسة اسماعیلیان، 1412 ق، ج 2، ص 58.
2. نجم: 2 ـ 3.
3. نساء: 59.
4. مجادله: 13.
5. حر عاملی، وسایل الشیعه، قم، نشر مؤسسه اهل البیت 1416، ج 4، باب 13، حدیث 25، ص 57.