مقدسات در اسلام‏ «1»
ساعت ۱٠:۱۸ ‎ب.ظ روز شنبه ٧ آبان ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: مقدسات در اسلام ،عقائد تمام دنیا ،رهبران الهی ،فقیه عادل

 در تمام دنیا با وجود عقائد مختلف، به بزرگان خود احترام خاصّ مى‏گزارند. شهرها، خیابان‏ها، دانشگاه‏ها، فرودگاه‏ها، مدارس و مؤسسات را به نام آنان نام‏گذارى مى‏کنند. در اسلام نیز برخى افراد و حتّى برخى گیاهان و جمادات قداست دارند.

در اسلام ریشه‏ى قداست و کرامت هر چیزى، وابستگى آن به ذات مقدّس خداوند است و هر چه این وابستگى بیشتر باشد، قداست هم بیشتر است و ما باید احترام ویژه‏ى آن را حفظ کنیم. امّا مقدّسات:

1. خداوند سرچشمه قدس است و مشرکان که دیگران را با خدا یکسان مى‏پندارند، در قیامت به انحراف خود اقرار خواهند کرد و به معبودهاى خیالى خود خواهند گفت: رمز بدبختى ما این است که شما را با پروردگار جهانیان یکسان مى‏پنداشتیم. «اذ نُسوّیکم بِربّ العالَمین» «2»

در قرآن از تسبیح و تنزیه خداوند زیاد سخن به میان آمده است، یعنى ما باید براى خدا آن احترام وقداستى را بپذیریم که هیچ‏گونه عیب ونقصى براى او تصوّر نشود. نه تنها ذات او، بلکه نام او نیز باید منزّه باشد. «سَبّح اسم ربّک الاعلى»3»

______________________________
(1). ذیل آیه 2 سوره حجرات‏    (2). شعراء، 98      (3). اعلى، 1

2. کتاب خدا نیز احترام و قداست ویژه‏اى دارد. وقتى خداوند قرآن را عظیم مى‏داند، «1» پس ما باید آن را تعظیم کنیم، وقتى قرآن را کریم مى‏داند، «2» ما باید آن را تکریم کنیم، و چون قرآن را مجید مى‏داند، «3» ما باید آن را تمجید کنیم.

3. رهبران الهى، تمام انبیا و جانشینان بر حقّ آن بزرگواران به خصوص حضرت محمّد صلى الله علیه و آله و اهل‏بیت او، داراى مقام مخصوصى هستند که در این سوره پاره‏اى از آداب برخورد با آن حضرت بیان شده است: بر آنان پیشى نگیریم، بلندتر از آنان صحبت نکنیم و در آیات دیگر، فرمان صلوات بر پیامبر داده شده است. «4»

البتّه باید به این نکته توجّه کنیم که پس از رحلت پیامبر نیز، زیارت آن حضرت‏ «5» و زیارت و احترام جانشینان و ذریّه آن بزرگوار و تمام کسانى که به نحوى به آن حضرت نسبت دارند، به خصوص علماى ربّانى و فقهاى عادل و مراجع تقلید، که به فرموده‏ى روایات، جانشینان پیامبرند، بر ما لازم است. چنانکه در حدیث مى‏خوانیم: کسى که سخن فقیه عادل را رد کند، مثل کسى است که سخن اهل‏بیت پیامبر علیهم السلام را رد کرده و کسى که سخن آنان را رد کند، مثل کسى است که سخن خدا را رد کرده باشد. «6»

نه تنها شخص پیامبران، بلکه آنچه مربوط به آنان است، قداست و کرامت دارد. در قرآن مى‏خوانیم: صندوقى که موسى علیه السلام در زمان نوزادیش در آن نهاده و به دریا انداخته شده بود و بعداً یادگارهاى موسى و آل‏موسى در آن نگهدارى مى‏شد، به قدرى مقدّس بود که فرشتگان آن را حمل مى‏کردند و باعث پیروزى بر دشمنان مى‏شد. «7» 4. در اسلام، والدین از کرامت و قداست خاصّى برخوردارند. در قرآن پنج مرتبه بعد از سفارش‏

______________________________
(1). حجر، 87.    (2). واقعه، 77      (3). ق، 1     (4). احزاب، 56         (5). در کتب متعدّد مانند کتاب تبرّک الصحابه نوشته آیةاللَّه احمدى میانجى صدها نمونه از احترام اصحاب پیامبر به رسول‏خدا صلى الله علیه و آله در زمان حیات وبعد از رحلت ایشان ذکر شده است‏      (6). بحار، ج 27، ص 238      (7). بقره، 248

به یکتاپرستى، احسان به پدر و مادر مطرح شده‏ «1» و تشکّر از آنان، در کنار تشکّر از خداوند آمده است. «2»احترام والدین تا آنجا است که نگاه همراه با محبّت به والدین عبادت است و به ما سفارش شده صداى خود را بلندتر از صداى آنها قرار ندهید، سفرى که سبب اذیّت آنان مى‏شود، حرام است و باید در آن سفر نماز را کامل خواند.

5. در اسلام، بعضى زمان‏ها مثل شب قدر، بعضى مکان‏ها مثل مسجد، بعضى سنگ‏ها مثل حجرالاسود، بعضى آبها مثل زَمزم، بعضى خاک‏ها مثل تربت امام حسین علیه السلام، بعضى لباسها مثل لباس احرام، مقدّس شمرده شده است و باید براى آنها احترام خاصّى قائل شد.

در قرآن مى‏خوانیم: حضرت موسى به احترام وادى مقدّس، هنگام ورود به آنجا کفش خود را بیرون آورد. «فَاخلَع نَعلَیک انّک بِالوادِ المقدّس طُوى‏» «3»

مسجدالحرام مکان مقدّسى است که مشرک، حقّ ورود به آنجا را ندارد. «انّما المشرکون نجس فلایَقربوا المسجد الحرام» «4»

محلّ عبادت و مساجد مقدّس است و هنگامى که به مسجد مى‏روید، زیبا و پاکیزه بروید.

«خُذوا زینَتکم عند کلّ مسجد» «5» و فرد جُنُب و ناپاک، حقّ توقّف در مسجد را ندارد. «و لاجُنباً الّا عابرى سبیل» «6»

مسجد به قدرى عزیز است که افرادى مثل حضرت ابراهیم، اسماعیل، زکریّا و مریم علیهم السلام مسئول تطهیر آن بوده‏اند. «طَهّرا بَیتى» «7» حتّى مادر مریم که خیال مى‏کرد فرزندش پسر

______________________________
(1). بقره، 83؛ نساء، 38؛ انعام، 151؛ اسراء، 23؛ احقاف، 15      (2). لقمان، 14     (3). طه، 12     (4). توبه، 28    (5). اعراف، 31     (6). نساء، 43      (7). بقره، 1

است، نذر کرد او را خادم مسجدالاقصى قرار دهد. «انّى نَذَرتُ لَک ما فى بَطنى مُحرّراً» «1»

6. انسان با ایمان نیز داراى قداست وکرامت است، تا آنجا که آبروى مؤمن از کعبه بیشتر است و آزار و غیبت او حرام و دفاع از حقّ او واجب و حتّى بعد از مرگ نیز نبش قبر او حرام است.

                                                   چهار صد نکته از تفسیر نور، ص: 325