بوى دهان نشانه بیمارى است
ساعت ۸:٤۳ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: بوى دهان نشانه بیمارى است

همیشه وقتى همکلاسى هایش دور هم جمع مى شدند، مى رفت به نقطه اى دور و در خود مچاله مى شد .ردیف آخر کلاس همیشه جاى او بود. دلش نمى خواست نزدیک معلم و بچه ها باشد. شب ها در خواب هذیان مى گفت. انگار یک نفر مرتب داد مى زد: «دهانت بو مى ده.» بوى تند آمونیاک؛ تو رو خدا نزدیکتر از این نیا. اما شاید نمى دانست بوى بد دهانش علامتى از بیمارى ها و امراض موجود در بدنش است. علامت هایى که اگر بدون خجالت کشیدن و مشورت با پزشک شناسایى مى شد حالا کار به اینجاها نمى رسید.وقتى همکلاسى ام مى خواد از کنارم بگذرد غصه ام مى گیرد. انگار یه تندباد خشن بى صدا از روى دندون هاى درشتش پس مى ره و دیگه نمى تونم تحمل کنم.

راستش روم نمى شه بهش بگم که دهنش چه بوى بدى مى ده.

اینهاگفته هاى برخى از بچه مدرسه اى ها، کارمندان و انسان هایى است که در مقابل افرادى با بیمارى «بدبویى دهان» مواجه هستند.کسانى که مجبورند در طول شبانه روز مدتها پهلو به پهلوى یکدیگر بنشینند و شاید سال ها از زجرى که مى کشند دم برنیاورند.به اعتقاد دکتر جاوید قهرمانى دندانپزشک، عوامل موضعى، بافت هاى نرم و سخت دندان ها مى توانند در ایجاد این بیمارى دخالت داشته باشند.او ادامه مى دهد: «بیمارى هاى لثه اى، پوسیدگى و نامرتبى دندان ها نیز مى تواند در تشدید بوى بد دهان تأثیرگذار باشد.»

جابه جایى دندان ها، جلو و یا عقب تر قرار گرفتن دندان ها هم مى تواند علاوه بر ایجاد پوسیدگى هاى زودرس بوى بد دهان را تشدید کند. به همین دلیل بسیارى از انسان هایى که دندان هاى پوسیده ندارند به خاطر حفره هاى میانى دندانى و بدشکلى آنها دهانشان بوى بد مى دهد.

دکتر قهرمانى مى افزاید: در صورتى که بیمارى هاى اولیه و پیشرفته لثه اى - مانند قرمزى و خونریزى این بافت نرم دهانى - مورد معاینه دقیق قرار نگیرد بافت هاى نگهدارنده آن آسیب پذیر شده و منجر به این بیمارى خواهد شد.

متخصص دندانپزشکى ترمیمى و زیبایى تأکید مى کند: بیمارى هاى سینوسى، لوزه و گوارش عوامل دورتر پدید آمدن این بو هستند. اما این نکته را هم باید در نظر داشت که این بوى بد بیشتر نشانگر ناراحتى هاى روده اى است تا معده اى.

در بسیارى از موارد، مواد سمى روده وارد خون شده و خود را به حفره هاى دهانى مى رسانند.

به اعتقاد قهرمانى، بیمارى هاى عمومى و رایج نیز مى توانند در بروز این بیمارى مؤثر باشند.

او ضمن هشدار جدى به خانواده ها بر مراجعه دائم به دندانپزشک تأکید کرده و ادامه مى دهد: بهتر است دهان شویه ها با توصیه پزشکان مصرف شوند. مردم هم نباید استفاده از مسواک و نخ دندان را پس از هر وعده غذایى فراموش کنند.

برخلاف نظر عده اى که نوشیدن آب زیاد را عامل از بین بردن بوى دهان مى دانند این متخصص دندانپزشکى معتقد است: این امر مى تواند به عنوان عاملى مهم عمل کند. اما از بین برنده کامل بوى دهان نیست.

دکتر قهرمانى مصرف آدامس هاى بدون قند را براى از بین بردن بوى دهان در دنیا علم پزشکى پذیرفته شده مى داند.

 بیمارى در راه است

 گاهى اطرافیانم مى گویند دهانت بوى سولفور مى دهد. اتفاقاً به من هم مى گویند وقتى نفس مى کشى بوى آمونیاک بلند مى شود.واى از لحظه اى که بچه ام مى گوید بابا دهانت بوى استون (لاک پاک کن) مى دهد، دلم مى خواهد زمین دهان باز کند و مرا ببلعد.این واژه هاى کنار هم چیده شده بخش تلخى از واقعیات زندگى خیلى از مردم است.

دکترمحسن نراقى،متخصص گوش و حلق و بینى در این باره مى گوید: نارسایى هاى کبدى نفس افراد را سولفورى و مشکلات کلیوى تنفس را آمونیاکى مى کند و بیمارى دیابت، تنفس را با بوى «استون» همراه مى سازد.

استاد دانشگاه علوم پزشکى شهید بهشتى ادامه مى دهد: بیمارى هاى گوارشى و عمومى در موارد زیادى بابوى بد دهان همراه هستند.

وى باتوجه به آزار بوى دهان براى خود اشخاص و اطرافیان آنها، مشکلات مجارى تنفسى، سینوس هاى حفره حلقى و دهانى، حنجره و ناى را علت این بو معرفى مى کند.

نراقى یادآور مى شود: تا ?? درصد بوى دهان در داخل حفره هاى دهانى جمع مى شود. بهداشت ناکافى دهان، پوسیدگى ها، پلاک هاى دندانى، ذرات ریز غذایى و موارد مشابه کانون هاى مساعد افزایش رشد باکترى ها را فراهم آورده و به تولید گازهاى بدبوى دهانى منجر مى شوند.

دکتر نراقى مى گوید: کاهش ترشحات بزاقى (به هر دلیلى که باشد) از پاکیزگى دهان کاسته و بر بوى آن مى افزاید. خشکى محدوده صحبت و مکان ورود غذا به درون بدن نیز عامل مهمى در ایجاد این بو به شمار مى رود.

افرادى که در تمام مدت شبانه روز و بویژه شب ها تنفس دهانى دارند بیش از سایرین در معرض خطر بوى دهان قرار دارند.

نراقى، سرماخوردگى، انحرافات تیغه اى و پلیپ هاى داخل بینى، سینوزیت ها و گرفتگى هاى مزمن بینى را از عمده دلایل تنفس هاى دهانى مى داند.

استاد دانشگاه علوم پزشکى شهید بهشتى مى افزاید: سوراخ بینى بسیارى از افراد به دلیل جراحى هاى زیبایى نامناسب کیپ شده و تنگى بیش از حد آن موجب تنفس دهانى و در نتیجه خشکى و بوى بد این محل مى شود.

این متخصص گوش و حلق و بینى تأکید مى کند: افزایش سن و پرتودرمانى هاى مختلف فعالیت غدد بزاقى را کاهش داده و خشکى طولانى مدت و بدبویى دهان را به دنبال خواهد داشت.

وى حفره هاى دهانى را در ایجاد این مشکل مهم دانسته و تأکید مى کند: ممکن است حفره هاى لوزه اى در سنین مختلف عمیق شده و ناهموارى هایى را به وجود آورند. اما گاهى عمق زیاد این حفره ها بستر مساعدى براى رشد باکترى ها پدید آورده و بوى بدى در دهان به وجود مى آورند. اما با این حال باید به دنبال ریشه هاى شایع این بیمارى بود. زیرا لوزه ها عموماً نمى توانند تنها دلیل بوى بد دهان باشند.

او با اشاره به تومورها و زخم هاى طولانى مدت دهانى از ناحیه اى در پشت بینى نام مى برد که حلق بینى نام دارد و مى تواند محل رشد باکترى ها باشد.

نراقى ادامه مى دهد: عفونى شدن لوزه سوم کودکان و ترشح هاى چرکین در سینوزیت هاى مزمن تنفس بویناکى به وجود مى آورد. این چرک ها ممکن است در پشت حلق وجودداشته باشد و بوى بد دهان را به وجود آورد.

 ساخت وسیله اندازه گیرى بوى دهان

 شاید روزى تصور ساخت وسیله اى براى سنجش بوى بد دهان دور از ذهن بود. اما چندى پیش مهندسان زیستى دانشگاه پزشکى و دندانپزشکى توکیو در ژاپن موفق به ساخت وسیله اى شدند که دوبرابر میزان حساسیت بینى به بوى دهان حساس هستند.

محققان ژاپنى ابداع این وسیله را در تشخیص انواع و اقسام بیمارى هاى لثه و دندان مؤثر عنوان کرده اند.

به گفته پزشکان بوى دهان در خانم ها بیشتر از آقایان شایع است. حال آن که تولید این بو با گرماى معده نیز ارتباط زیادى دارد. از این رو، براى درمان این بیمارى باید به حل مشکلات گوارشى توجه ویژه اى نشان داد.

 

اهمیت توجه به دستگاه گوارش

 

دکتر مسعود کیمیاگر، متخصص تغذیه در این باره مى گوید: استفاده از ترکیباتى مانند تخم مرغ هاى سفت و لایه لایه (لاستیکى) هضم آن را در معده دچار مشکل کرده و پس از چند روز حالتى شبیه عفونت در معده به وجود مى آورد.

استاد دانشگاه علوم پزشکى شهید بهشتى مى افزاید: برخى ازغذاهاى نشاسته اى مانند نان راحت تر در معده هضم شده و بوى خاصى پدید نمى آورند. این درحالى است که چربى ها و گوشت ها دیرهضم بوده و مشکلات دستگاه گوارش را چندبرابر مى کنند.

وى خوردن غذا را درمحیطى مطبوع و در کنار افرادى که دوستشان داریم توصیه کرد و از مردم مى خواهد به سلامت دهان و دندان خود توجه ویژه نمایند.

 

اگر زبان باردار شود

 

دکتر رعنا محمدى، دندانپزشک عمومى نیز مى گوید: سفیدى زبان و اصطلاحاً باردارى آن مى تواند دهان را بودار کند.

وى تصریح مى کند: بیمارى هاى لثه اى، مسواک زدن نامرتب، عفونت هاى حاد و آبسه هاى دهانى، چرک و خونابه پس از کشیدن دندان مى تواند از عوامل مؤثر این بو باشد.

دکتر محمدى مى افزاید: بیمارى هایى مانند آنفولانزا، ترش کردن معده، یبوست و انگل هاى روده اى از دیگر علل این بیمارى بدنى و اجتماعى اشخاص به شمار مى رود.

وى تأکید مى کند: درطول روز مصرف مایعات مختلف مى تواند تاحدزیادى از بوى دهان کم کند و رفع کننده عوامل پوسیدگى زا باشد.

بنابراین مسواک زدن شبانه (قبل از خواب) مهم ترین توصیه جلوگیرى از جمع شدن غذاهاى شیرین و بوآور دهانى است.

در هرحال اگر اهل سیر و پیازخوردن مداوم نیستید و فکر مى کنید دهانتان بى دلیل و به دلایل ناشناخته اى بومى دهد، سخت در اشتباهید. چون این بو مى تواند نشانه اى از بیمارى هاى درون باشد. پس آن را جدى بگیرید.

                                          نرم افزار دانشنامه پزشکی