آیا قضا و قدر امرى حتمى و تغییرناپذیر است یا ما مى‏توانیم..............
ساعت ۱٢:٤٤ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٩ شهریور ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آیا قضا و قدر امرى حتمى و تغییرناپذیر است یا ما

آیا قضا و قدر امرى حتمى و تغییرناپذیر است یا ما مى‏توانیم با دعا، صدقه و ... آن را تغییر دهیم؟

 

در پاسخ قبلى نوشتم که قضا و قدر الهى به این معناى است که خداوندعلت‏ها و سبب‏هایى را قرار داده و مقرر کرده است که این علت‏ها نتیجه‏هاى خودشان را بدهند و به قول یکى از شاعران:

          از مکافات عمل غافل مشو             گندم از گندم بروید جو ز جو

 

پس، قضا و قدر الهى بر این تعلق گرفته که علت به وجود آمدن گندم، دانه گندم باشد، نه دانه جو. پس اگر دانه گندمى در جاى مناسب قرار گیرد و شرایط فراهم باشد به بوته گندم تبدیل مى‏شود.

قضا و قدر الهى دو گونه است: الف- قضا و قدر حتمى و غیر قابل تغییر. ب- قضا و قدر مشروط.

براى آن که فرق این دو را بدانید، به مثال زیر توجه کنید.

سمّ کشنده است، پس اگر کسى سم بخورد و مقدار سم به اندازه‏اى باشد که موجب مرگ مى‏شود، چنین شخصى خواهد مرد. اما اگر کسى سم بخورد و فوراً دارویى که اثر سم را ازبین مى‏برد بخورد آیا باز هم خواهد مرد؟ پاسخ روشن است. اگر کسى را مار نیش بزند و او فوراً به دکتر مراجعه کند و دکتر داروى ضد سم به او تزریق کند چنین شخصى نخواهد مرد.

پس سم مار همیشه کشنده نیست بلکه در صورتى کشنده است که داروى ضد سم مصرف نشود. در این مثال، کشنده بودن سم، قضا و قدر غیر حتمى است، حال اگر سم خورده شد و داروى ضد سم مصرف نشد کشته شدن حتمى خواهد بود و به اصطلاح جایش در لوح محفوظ است.

سرنوشت ما نیز همین گونه است و صدقه دادن و سایر کارهاى خوب مانند داروى ضد سمّ است. پس ممکن است قضا و قدر غیر حتمى الهى به این تعلق گرفته باشد که براى ما حادثه‏اى اتفاق بیفتد، حال اگر صدقه بدهیم. صدقه مانند پادزهر جلوى آن حادثه را مى‏گیرد. «1»

__________________________________________________

 (1). المیزان، ج 11، ص 35- 380

                        سرسفره خدا، ص: 38