آیا احیاء در شب قدر تأثیری در فشار قبر دارد؟
ساعت ۱٠:٥۸ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٥ امرداد ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آیا احیاء در شب قدر تأثیری در فشار قبر دارد؟

پاسخ:

برای آگاهی از امور غیبی و ماوراء طبیعی انسان نیازمند به وحی است و با راهنمایی های رهبران الهی که پیامبران و امامان معصوم می باشند اطلاع به امور غیبی میسّر است.
وجود بهشت با جزئیات آن یا مسأله صراط در قیامت و یا مسئله تجسم عمل از جمله اموری است که در حوزه دین و در سایه وحی برای بشر روشن می شوند و از طریق هدایت گری انبیاء عظام امکان فهم و درک آنها وجود دارد. از جمله امور غیبی که در روایات معصومین ـ علیهم السّلام ـ بدان اشاره شده است مسأله عذاب و فشار قبر است. برای اینکه اصل مسأله و جزئیات آن برای ما معلوم شود و اینکه چه کسانی گرفتار عذاب قبر و چه کسانی از این صحنة دهشت بار در امان هستند باید به روایات معصومین ـ علیهم السّلام ـ مراجعه کرد.
در روایات ما مواردی را برای در امان بودن از فشار قبر بیان کرده اند لکن در میان آنها شب زنده داری در شب قدر نیامده است یعنی رابطة مستقیمی بین شب زنده داری و احیاء شب قدر با رفع فشار قبر ذکر نشده است، ولی از باب تأثیرات معنوی و بهره مندی از شب قدر، در نهایت، امکان رهایی از خیلی گرفتاری ها برای انسان ممکن است از جمله همین فشار قبر. همین که انسان در شب قدر قلب خود را از کینه نسبت به مؤمنین خالی می کند و اگر باعث اذیت و آزار دیگران شده عزم و تصمیم بر جبران گذشته می کند، خود راهی برای ترمیم گذشته است و در گرو همین توبه که ندامت از گذشته و عزم بر ترک عمل خلاف در آینده است و سعی در جبران آن است می تواند بهره های، معنوی فراوانی ببرد از جمله رهایی از فشار قبر.

آنچه در متون روایی بیان شده، سبب فشار قبر چند امر است1. سخن چینی 2. بی مبالاتی نسبت به نجاست (بول و ادرار) 3. کناره گیری و بی توجهی نسبت به خانواده 4. غیبت 5. دروغ.
در روایتی است از پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ که فرمودند: عذاب القبر من النمیمة و الغیبة و الکذب(1) عذاب قبر از ناحیه سه عمل است: 1. سخن چینی 2. غیبت 3. دروغ
در روایت دیگری است از امام علی ـ علیه السّلام ـ که حضرت فرمودند: عذاب القبر یکون فی النمیمة و البول و عزب الرجل عن اهله(2) عذاب قبر از ناحیه سه عمل است: 1. سخن چینی 2. بول (بی مبالاتی نسبت به نجاست و ادرار) 3. کناره گرفتن مرد از خانوادة خود. البته لازم به ذکر است که فشار قبر منحصر به این امور نیست و لکن این گونه عمل و رفتار آدمی تأثیر به سزایی در گرفتاری فشار قبر دارند.
به طور کلی رهایی از تمام عذاب های برزخی و اخروی در گرو توبه است و چون بهترین عمل در شب قدر بازگشت به رحمت الهی است لذا می توان شب زنده داری و احیاء در شب قدر را به عنوان نجات آدمی از گرفتاری های پس از مرگ معرّفی کرد امّا اینکه صرف بیداری و احیاء گرفتن در شب قدر بدون حال توبه تأثیری در رفع عذاب قبر داشته باشد، اینچنین نیست.
لازم است این نکته را متذکر شویم که برای رهایی از عذاب و فشار قبر دو نکته را باید متوجه باشیم.
1. سعی کنیم آن اعمالی که باعث فشار قبر می شوند انجام ندهیم. یعنی همان اعمالی که در بالا ذکر کردیم.
2. سعی کنیم آن دستور العمل هایی که در روایات آمده اند که باعث رفع عذاب قبر می شوند در حدّ توان انجام بدهیم.

برخی از آن دستورات عبارتند ازالف ـ محبّت اهل بیت عصمت و طهارت (پیامبر در روایتی فرمود: هر کسی می خواهد از عذاب قبر نجات پیدا کند باید به اهل بیت من محبت بورزد.)(3)
ب ـ خواندن سورة تبارک «ملک» (رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: «تبارک» هی المانعة من عذاب القبر)(4) سوره تبارک مانع از عذاب قبر است.
ج ـ خواندن نمازهای مخصوص از جمله اینکه پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: هر کسی در شب جمعه دو رکعت نماز بخواند در هر رکعتی 50 بار سورة توحید را بخواند و در آخر نماز بخواند (اللهم صلّ علی النبی العربی و آله) (از جمله آثاری که این نماز برای او دارد این است که) عذاب قبر از او رفع می شود.(5)

                                                                                نرم افزار پاسخ


پاورقی:

1. ر.ک: مجلسی، بحارالانوار، ج 72، ص 259.
2. ر.ک: همان، ج 77، ص 167.
3. ر.ک: همان، ج 27، ص 116.
4. همان، ج 89، ص 314.
5. ر.ک: همان، ج 86، ص 327.