میراث امام هادی ـ علیه السلام ـ و پیام امام به مسئولین کشور چیست؟
ساعت ۱۱:٢٢ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٤ خرداد ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: میراث امام هادی ـ علیه السلام ـ و پیام امام به

پاسخ:

امام ابوالحسن علی النقی الهادی علیه السلام ، پیشوای دهم شیعیان در نیمه ذی الحجه سال 212ق در اطراف مدینه، محلی به نام «صُریا» به دنیا آمده، نام پدرش امام جواد ـ علیه السلام ـ نام مادرش سمانه بانویی با فضیلت و با تقوی، مدت امامت آن حضرت 33 سال بوده و در این مدت با این حاکمان عباسی معاصر بود.
1ـ معتصم، 2ـ هارون، 3ـ متوکل، 4ـ منتصر، 5ـ مستعین، 6ـ معتز.
سال شهادت امام 254 بود. امام حدوداً در سن 42 سالگی به شهادت رسید. آن حضرت به ابوالحسن ثالث علیه السلام در منابع روایی شهرت دارد. آن حضرت هم نام جدش امام علی و کنیه اش ابوالحسن نیز کنیه امیر مومنان علیه السلام بود.
هر یک از ائمه هدی علیهم السلام در عصر خود در بالندگی و رشد علوم و تمدن اسلامی و شکوفایی آن نقش آفرینی داشته اند، ائمه با علوم الهی خود اساس دین را از آلوده شدن به خرافات و انحراف باز داشته و اعتدال بخشیده اند.

آثار عینی امام علیه السلام 1ـ روایات در علوم مختلف : روایات زیادی در زمینه علوم مختلف از این امام همام به دست ما رسیده است علاوه بر این که میراث ائمه پیشین نیز توسط امام هادی و از طریق آن حضرت به آیندگان و علمای اسلام و روات احادیث منتقل شده، میراث های گران بهای فراوان که محتوای آن ها دارای پیام های معنوی بسیار عمیق و دقیق فلسفی، کلامی، معرفتی، اخلاقی که زینت بخش فرهنگ تشیع است اکنون در دست ماست.
2ـ زیارت جامعه کبیره ( مجموعه امام شناسی) : از میراث های گران بهای دیگر که از آن حضرت بر جای مانده، متن زیارت جامعه کبیره است، که یک دوره کامل امام شناسی می باشد، مضامین عالی این زیارت نامه بیانگر جایگاه معنوی و هدایتی ائمه علیهم السلام در جامعه می باشد، اوصاف و ویژگی های ائمه علیهم السلام در این متن به عالی ترین عبارات و رساترین بیانات تبیین و تفاوت مکتب امامت با مکاتب دیگر در این راستا به خوبی روشن گردیده است.(1)
3ـ بیان احکام الهی : صدها روایت در ابواب مختلف فقهی و فرهنگی در منابع روایی زینت بخش احکام فقهی شیعه است.(2)

درس ها و پیام های کاربردی از سیره امام هادی علیه السلام 1ـ قاطعیت : برخورد آن حضرت با حاکمان که با قاطعیت تمام از گفتن حق هیچ ابایی نداشت.
2ـ قرآن و اهل بیت محوری : احکام اسلام را با استناد به قرآن و سیره نبوی و امیر مومنان و ائمه پیشین با قاطعیت بیان می کرد.
3ـ انجام وظیفه و جلوگیری از انحرافات: در شرایط سخت حکومت نظامی و استبداد عباسیان از انجام وظیفه خود لحظه ای کوتاهی نکرد و از انحرافات عقیدتی و دینی جلوگیری کرد.
4ـ گفتگو : آن حضرت بین رهبران ادیان و فرقه های اسلامی با منطق به گفتگو می پرداخت و با علوم الهی خود در هدایت آن ها نیز کوشش می کرد و از غلو درباره امامت و نبوت بر حذر می داشت، وحدت و انسجام جامعه اسلامی را با گفتگو قابل تحقق می دانست.
5ـ امر به معروف و نهی از منکر : در هر شرایط از امر به معروف و نهی از منکر بالاترین مسئول کشور امتناع نمی کرد و مسئولان حکومتی را از اسراف و تبذیر و ساختن خانه های مجلل و کاخ های متعدد در ضمن امر به معروف و نهی از منکر بر حذر می داشت و این رفتار آنان را مایه حسرت ابدی اعلام می کرد. و روشن می نمود که کاخ نشینی و عدم توجه به طبقات محروم برای مسئول در قلمرو اسلام ناشایسته است.(3)
6ـ شایسته سالاری به جای رابطه سالاری : از سیره آن حضرت بر می آید که بر شایسته سالاری و سپردن کارهای مهم به کاردانان متعهد تاکید داشته اند.
7ـ ابتکار عمل : از سیره آن حضرت چنین اقتباس می شود که در شرایط سخت و بحرانی می توان به شیوه های ابتکاری جهت پیشبرد اهداف و حفظ اصول ها و ارزش های دینی استفاده کرد. (مثل ابتکار نهاد وکالت در شرایط بحرانی شیعه).
8ـ حل مشکلات فرهنگی : امام از طریق نامه به مشکلات مردم آگاه شده و به نامه های آنان توجه می کرد و هیچ نامه ای را بی پاسخ نمی گذاشت. (مثل نامه به مردم اهواز).(4)
9ـ مردمی بودن : در فرصت های به دست آمده از پذیرفتن مردم به حضورش هرگز امتناع نمی کرد و از این شیوه استقبال می نمود، از این شیوه آن حضرت نیز مسئولان می توانند الگو بگیرند.
10ـ حل مشکلات مادی جامعه : در حل مشکلات معیشتی شیعه و مسلمانان اقدامات مقتضی و ممکن را انجام می داد گاهی برای امرار معاش آنان کمک مالی می کرد و قرض های آنان را می پرداخت.(5)
11ـ هدایت جامعه به آررامش و دوری از فتنه : شیعه را از درگیری های قومی و عقیدتی و مذهبی منع می کردند، ما با الگوگیری از سیره آن حضرت باید کوشش کنیم که توان خود را در راه نشر اندیشه امامت متمرکز کنیم و از درگیری های فرقه ای و تنش های قومی پرهیز کنیم.

نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. ر.ک: ابن قولویه، کامل الزیارات، ص114. و کفعمی، مصباح، ص431.
2. موسوعة امام هادی ـ علیه السلام ـ ، چاپ سازمان تبلیغات اسلامی، در این کتاب بیش از دویست حدیث از امام نقل شده.
3. مسعودی، مروج الذهب، بیروت، دارالمعرفه، ج4، ص86، متوکل را امام موعظه می کرد.
4. طبرسی، احتجاج، بیروت، مؤسسه اعلمی، چاپ دوم، 1403ق، ص450.
5. شیخ مفید، الارشاد، قم، آل البیت، چاپ اول، 1413ق، ج2، ص298 .