تشویق مردم به وقف اموال از طریق آیات قرآن
ساعت ۱:۱٢ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۸ فروردین ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: تشویق مردم به وقف اموال از طریق آیات قرآن

در قرآن سوره و یا آیه‌ای در مورد خصوص وقف و امثال آن نیامده است، بلکه به صورت کلی آیاتی درباره انفاق داریم که شامل وقف و صدقات جاریه نیز می‌شود که به نمونه‌های اشاره می‌شود:
1. لن تنالوا البرّ حتّی تنفقُوا مما تحبّون(1) هرگز به (حقیقت) نیکوکاری نمی‌رسید مگر این که از آنچه دوست می‌دارید (در راه خدا) انفاق کنید، و آنچه انفاق می‌کنید، خداوند از آن آگاه است. این آیه شامل انفاقی که به طریق وقف و صدقة جاریه می‌باشد نیز می‌شود.
2. و ما تقدّموا لانفسکم من خیرٍ تجدوهُ عندالله هو خیراً و اعظمَ اجراً(2) آن چه را از کارهای نیک برای خود از پیش می فرستید نزد خدا به بهترین وجه و بزرگترین پاداش خواهد یافت، و از خدا آمرزش بطلبید. عمومیت آیة فوق نیز وقف را شامل می‌شود.
3. و اتی المال علی حبّه ذوی القربی و الیتامی و المساکین و ابن السبیل و السائلین و فی الرقاب(3) نیکی آن است... و مال (خود) را با همه علاقه‌ای که به آن دارد، ‌به خویشاوندان و یتیمان و مسکینان و در راه‌ماندگان در راه و سائلان و بردگان انفاق می‌کند.
این آیه هم با عمومیتش شامل وقف می‌شود، و به همین دلیل علماء از جمله فاضل مقداد به آیات فوق برای وقف استدلال نموده است.(4)
مصادیق متعددی برای وقف وجود دارد که گاهی مصداق خاص وقف بدون نام بردن وقف، در قرآن بیان شده است، مانند آیاتی که مربوط به مسجد می‌باشد،‌ و روشن است که از بارزترین مصداق وقف مسجد است، دربارة مسجد گاهی می‌فرماید: مسجدی که بر اساس تقوا بنا شده بهتر است،(5) و در آیة دیگر می‌فرماید: مسجد را کسانی تعمیر (و می‌سازد) که ایمان به خدا و روز قیامت داشته باشد.(6)
و آیاتی که دستور به اخذ زینت برای مسجد نموده و منهدم کنندگان مسجد را سرزنش نموده است.(7)
ولی در روایات مسأله وقف به صورت روشن بیان شده است. از جمله پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: اذا مات الانسان انقطع عمله الا من ثلاث علم ینتفع به او صدقه تجری له او یدعوله. وقتی انسان از دنیا رفت عملش قطع می‌شود مگر از سه چیز: 1. علمی که از آن بهره برده می‌شود. 2. صدقه جاریه (و وقف مالی) که برای او به جا مانده است. 3. و فرزند صالحی که برای او به جا مانده است.

 


پاورقی:

1. آل عمران:92.
2. مزمل:20.
3. بقره:177.
4. مقداد، جمال الدین، کنز العرفان، تهران، مکتبه المرتضویه، 1385، ج 2، ص 113.
5. بقره.:108.
6. توبه:18.
7. حج:22.