وقتی امام زمان ظهور می‌کند چه کسانی زنده می‌شوند؟
ساعت ۱٠:٠٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٦ فروردین ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: وقتی امام زمان ظهور می‌کند چه کسانی زنده می‌شوند؟ ،امام زمان از کجا می‌فهمد که ما طرفدار او هستیم ؟

وقتی امام زمان ظهور می‌کند چه کسانی زنده می‌شوند؟ اگر ما نباشیم امام زمان از کجا می‌فهمد که ما طرفدار او هستیم ؟

پاسخ:

در این سؤال دو مسأله مورد پرسش واقع شده است:
1. معرفی اشخاصی که در زمان ظهور امام زمان (عج) رجعت می‌کنند.
2. شناخت طرفداران و نحوه آگاهی امام ـ علیه السّلام ـ از عقیده و افکار اشخاصی که طرفدار آن حضرت بوده اند و از دنیا رفته اند.
آنچه نیاز به بررسی بیشتر دارد، بخش نخست سؤال است. به همین جهت ما در این جا، ابتداءً به پاسخ قسمت دوم سؤال می‌پردازیم. آن گاه اشاره ی به بخش اول سؤال می کتیم.

شناخت طرفدارانپاسخ این فقره از سؤال واضح است، زیرا داشتن علم غیب و آگاهی از اسرار انسان و جهان، از شئونات امام معصوم ـ علیه السّلام ـ می‌باشد و امام کسی است که علم گذشته و آینده را دارا است و بر اعمال بندگان، اشراف و احاطه دارد. اگر چنین نباشد نمی‌تواند امام و حجت میان خلق و خالق باشد. خود حضرت در توقیعی شریف که به شیخ مفید (ره) صادر فرموده است، پاسخ این سؤال را به بهترین وجه یادآور شده است، می‌فرماید: «انا نحیط علماً بانبائکم و لایعذب عنا شیء من اخبارکم... انا غیر مهملین لمراعاتکم و لاناسین لذکرکم...».(1) ما احاطه و اشراف کامل بر اخبار شما داریم و هیچ چیزی از اخبار شما از دید ما پنهان نمی‌باشد. ما مواظب اوضاع و احوال شما هستیم و هیچ گاه یاد شما را از خاطر نمی‌بریم. بنابراین از این نظر جای نگرانی وجود ندارد، زیرا حضرت نسبت به شیعیان و دشمنان خود هرگز بی‌تفاوت نمی‌باشد و تمام جریانات را نیز باخبر است. هر کس به میزان ایمان و معرفت خود، ‌در میان پیروان حضرت، جایگاه خاص خود را دارد.

ضرورت اعتقاد به رجعتبر اساس روایات، این مسأله اجمالاً قطعی و مسلم است که ائمه ـ علیهم السّلام ـ وعده‌ای از مؤمنین و کفار در زمان ظهور مهدی ـ علیه السّلام ـ دوباره زنده می‌شوند. و این موضوع به عنوان «رجعت» جزء معتقدات شیعه و ضروری مذهب می‌باشد.
توضیح مطلب این است که زنده شدن مردگان و بازگشت آنان به دنیا، چون از امور غیبی مربوط به آینده است، لذا اعتقاد به آن متوقف است بر وجود دلائل معتبر نقلی از معصومین ـ علیهم السّلام ـ . در روایات مربوط به این موضوع گرچه خصوصیات آن به طور کامل بیان نشده است ولی اصل مسأله رجعت در حد تواتر از ائمه ـ علیهم السّلام ـ نقل شده است. مرحوم سید مرتضی در این رابطه می‌فرماید: شیعه امامیه بر این اعتقاد است که خداوند به هنگام ظهور امام زمان (عج) گروهی از شیعیان آن حضرت را که پیشتر مرده‌اند، باز می‌گرداند تا به ثواب یاری و کمک به آن حضرت برسند و حکومتش را ببینند. و هم چنین گروهی از دشمنان او را باز می‌گرداند تا از آنان انتقام بگیرد و شیعیان از مشاهدة ظهور حق و بالا گرفتن کلمه اهل آن، خشنود گردند.(2)
علامه مجلسی (ره) نیز می‌فرماید: یکی از موضوعات اجماعی شیعه، بلکه از ضروریات مذهب حقه، حقانیت «رجعت» است که پیش از رستاخیز، در زمان حضرت قائم (عج) خواهد بود و گروهی از مؤمنان که دارای ایمان خالص بوده‌اند و نیز گروهی از کافران که دارای کفر محض بوده‌اند، به دنیا باز می‌گردند تا حکومت ائمه ـ علیهم السّلام ـ را ببینند.(3)
در روایات نیز از موضوع «رجعت» به عنوان ایام الله تعبیر شده است. امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید: ایام الله ـ که مایة سرور و عزت مؤمنین است ـ سه مرحله دارد که رجعت یکی از آن است. «ایام الله ثلاثة: یوم یقوم القائم و یوم الکره و یوم القیامه».(4) و در حدیث دیگر نیز امام صادق ـ علیه السّلام ـ ایمان به رجعت را ضروری شمرده و می‌فرماید: «از ما نیست کسی که اعتقاد به بازگشت ما نداشته باشد.»(5)
امّا اعتقاد به جزئیات و خصوصیات رجعت مثل زمان و تعداد افراد و... ضرورتی ندارد و در روایات نیز به روشنی بیان نشده است، آن چه قطعی و ضروری مذهب است اصل اعتقاد به رجعت فی الجمله است.

امّا چه کسانی دوباره زنده می‌شوند و به دنیا باز می‌گردند؟روایات در این باره دو دسته اند:

1. روایات عامبرخی روایات بصورت عام خصوصیات و ویژگی های گروه هایی که به دنیا بر می گردند را بیان کرده اند، این دسته از روایات به سه گروه اشاره نموده اند:
الف- ائمه (علیهم السلام) روایاتی وجود دارد که به طور عام قائل به رجعت همه ائمه شده اند امام صادق(ع) می فرماید: «هیچ امام و پیشوایی نیست مگر این که مجدداً در زمان خودش در آینده به دنیا باز می گردد...»(6).
ب- مومنین خالص و مشرکین خالص: امام صادق می فرماید: «بازگشت مردگان به دنیا همگانی و فراگیر نیست بلکه مربوط به عده ای خاص است، بر نمی گردد به دنیا مگر کسانی که از ایمان خالص بر خوردارند یا به حد شرک خالص رسیده باشند».
علاوه بر روایت فوق روایات دیگری بر بازگشت مشرکین که به حد شرک خالص رسیده باشند و نیز دشمنان ائمه(ع) که عناد و دشمنی را به اوج رسانده اند دلالت می کند امام صادق(ع) می فرماید: «فقط کسانی در زمان ظهور قائم ما به سوی دنیا باز می گردند که ایمان شان را خالص کرده باشند یا به مرز کفر خالص رسیده باشند...» و نیز فرمودند: «زمانی که مهدی ما ظهور نماید خداوند کسانی که به اذیت و آزار بندگان مومن می پرداختند را با همان قیافه قبلی شان به دنیا باز می گرداند تا مومنین از آنان انتقام بگیرند»(7)

2. روایات خاص:پاره ای از روایات به صورت خاص نام افراد را برده و مصداق کسانی که رجعت می کنند را بیان کرده اند که در این قسمت به ذکر این مصادیق می پردازیم:
الف- پیامبر اکرم(ص) و امیرمومنان(ع)(8) و امام حسین(ع)(9)
ب- شهدای کربلا به همراه امام حسین(ع) و هفتاد نفر پیامبری که با حضرت موسی بن عمران مبعوث شدند(10)
ج- اصحاب کهف، یوشع بن نون، سلمان فارسی، مقداد، ابودجانه و مالک اشتر بعنوان وزراء و معاونان حضرت ولی عصر(عج) (11)
د- مفضل بن عمر(12) داود بن کثیر الرقی(13)، عبدالله بن شریک عامری(14) اسماعیل فرزند امام صادق(ع)(15) حمران بن اعین و میسر بن عبدالعزیز(16)
کلام آخر: اینکه، روایات مربوط به رجعت، هرگز درصدد برشمردن تعداد و آمار افراد و یا ذکر اسامی آنان، نمی باشند بلکه این روایات ضمن اشاره به اسامی برخی از افراد گروه‌ها، مسأله رجعت مردگان به دنیا را، محدود و مختص کسانی می دانند که قبل از مرگ از درجه بالای ایمان برخوردار بوده و در حمایت از دین الهی و اطاعت از ائمه ـ علیهم السّلام ـ کوتاهی ننموده‌اند و یا کسانی که در راه کفر و عناد با اهلبیت ـ علیهم السّلام ـ از هیچ تلاشی فروگذار ننموده اند. اما غیر از این دو گروه ـ چنانچه قبلاً اشاره شد ـ بازگشت به دنیا نخواهند داشت.
بنابراین آنچه مهم و تعیین کننده است خلوص ایمان در پرتو عمل به دستورات الهی و اعتصام به ولایت ائمه معصوم ـ علیهم السّلام ـ است تا در اثر چنین پیوندی خداوند نیز وی را از چنین فوز عظیمی در ایام الله ظهور مهدی و رجعت اهلبیت ـ علیهم السّلام ـ برخوردار نماید.

 


پاورقی:

1. الطبرسی، ابی منصور، الاحتجاج، قم، اسوه‌، چاپ دوم، 1416 هـ .ق، ج2، ص599.
2. الطبسی النجفی، محمد رضا، شیعه و رجعت، ترجمه و تلخیص از سید محمد میرشاه ولد، قم، دار النشر اسلام، چ اول، 1376، ص 250.
3. همان، ص 259.
4. الکورانی، علی، معجم الاحادیث الامام المهدی (عج)، قم، موسسة المعارف الاسلامیه، چاپ اول، 1411 هـ .ق، ج 4، ص 82. حدیث 1152.
5. همان، ص 84، ح 1154.
6. مغیثی، غلامرضا، رجعت از دیدگاه عقل و دین، قم، چاپ اول، 1380، ص94.
7. کورانی، علی، معجم احادیث الامام المهدی(عج)، موسسه المعارف الاسلامی، ج4، ص95، ح1163.
8. همان، ج5، ص327، ح1763.
9. همان، ص328، ح1766، و محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمه، مکتب الاعلام، 1362ش، ج4، ص58، ح6932.
10. معجم احادیث الامام المهدی(عج)، ج3، ص89، ح1158.
11. مجلسی ، محمد باقر، بحارالانوار، ج53، ص90، ح95.
12. معجم احادیث المهدی(عج)، ج4، ص98، ح1165.
13. الاردبیلی الغروی ، محمد بن علی، جامع الرواه، کتابخانه مرعشی نجفی، 1403ه‍ ق، ج1، ص308.
14. الحر العاملی، محمد بن الحسن، اثبات الهداه، بی تا، ج3، ص561.
15. طبسی، نجم الدین، چشم اندازی به حکومت مهدی(ع)، دفتر تبلیغات اسلامی(بوستان کتاب)، ویرایش دوم، چاپ سوم، 1380، ص95.
16. میزان الحکمه، ج4، ص58، ح6934.