جامعه مهدوی چه ویژگی ها و خصویاتی دارد؟
ساعت ۱٠:٠٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٦ فروردین ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: جامعه مهدوی چه ویژگی ها و خصویاتی دارد؟

پاسخ:

جامعه مهدوی را در یک نگاه کلی می توان به: 1. جامعه مهدوی، قبل از ظهور امام عصر ـ علیه السلام ـ . 2. جامعه مهدوی بعد از ظهور امام عصر ـ علیه السلام ـ به تصویر کشید.

جامعه مهدوی، قبل از ظهوربارزترین خصوصیت جامعه قبل از ظهور امام عصر ـ علیه السلام ـ ، انتظار می باشد. و بیشترین اثرگذاری انتظار در بعد تعهدها و مسؤولیت های اجتماعی و احساس دیگرخواهی و انسان دوستی، عینیّت می یابد. امام موعود، غمگسار راستین غمزدگان و یار و یاور واقعی مظلومان و حامی حقیقی مستضعفان است. پس جامعه منتظِر و انسان های دارای خصلت انتظار باید در زمینه خواست ها و هدف های امام شان عمل کنند و اگر چنین شد، در قلمرو جامعه منتظر، محروم تهی دست و بیمار بی درمان و دلتنگ و افسرده و اندوهگین و گرفتاری باقی نخواهند ماند.(1)
دیگر از ویژگی های جامعه مهدویت قبل از ظهور، صبر و استقامت و پایداری می باشد.
سیدالشهداء ـ علیه السلام ـ فرمود: «... آگاه باشید که صبرکننده در غیبت او بر اذیّت و تکذیب (دشمنان) به منزله جهادبا شمشیر است در پیش روی پیغمبر ـ صلی الله علیه و آله ـ»(2) صبر و ثابت قدم بودن، خصوصیتی مهم برای جامعه مهدوی، می باشد، چرا که به سبب طولانی شدن غیبت امام، بسیاری ریزش کرده و دست از اعتقاد و دین خویش، می شویند.
از دیگر خصوصیت های جامعه مهدوی، زمینه سازی برای ظهور، دعا برای حفظ ایمان و دعا برای تعجیل فرج می باشد. از آنجا که روز به روز هجمه دشمنان و شبهه افکنی ها علیه مذهب تشیّع رو به افزایش است، چه بسیار از سست ایمان ها از اعتقاد خود برگشته، منحرف می شوند. لذا در روایات، دعاهایی برای حفظ خود، از بلاهای زمانه وارد شده، همچنین، جامعه مهدوی، بی صبرانه مشتاق حضور امام ـ علیه السلام ـ در جامعه می باشد، چرا که با ظهور آن حضرت، تمام خوبی ها و برکات از آسمان و زمین به سوی مردم، سرازیر می شود.(3)

جامعه مهدوی، بعد از ظهور1. رشد تربیت انسانی: روشن است که جزء اصلی در تشکیل اجتماع صالح انسانی، خود انسان است. اصلاحات و تحولات و انقلاب ها، نخست باید از درون انسان آغاز گردد و سپس به برون جامعه سرایت کند. اقتصاد، سیاست، جنگ، صلح، اخلاق،... همه و همه به انسان برمی گردد. از این رو، ساختن انسان و پرورش و رشد انسانیت انسان و تربیت اصولی افراد مقدمه اصلی تشکیل هر نظام صالح و انسانی است. بنابراین یکی از مهم ترین اهداف امام مهدی ـ علیه السلام ـ تربیت انسان های صالح خواهد بود. بر این اساس در جامعه مهدوی بعد از ظهور، سینه ها مالامال از صفا و صمیمیت شده و کینه ها از دل ها بیرون می رود.(4)
2. مساوات: از خصوصیاتی که جامعه مهدوی، بعد از ظهور برخوردار می شود مساوات می باشد. مساوات و برابری در نظام تکوین و آفرینش در هر رنگ، نژاد، زبان، شکل و... برابری در برابر قانون، برابری در بهره برداری از مواهب طبیعی (معادن، طبیعت، جنگلها،...) برابری در تقسیم بیت المال،(5) به نحوی که در همه زمینه ها، جامعه از تبعیض و بی عدالتی خالی شده و مساوات برقرار می گردد.
3. عدالت اجتماعی: انسان ها، تشنه عدالت اند و خواهان آرمان و ایدئولوژی و مکتبی که این تشنگی را فرو بنشاند و آتش بیدادگری را خاموش کند و عدالت را ـ در عینیّت و عمل ـ در جامعه حاکم سازد و گمشده بشریت را برای انسان ها به ارمغان آورد. بر اصل عدل، آسمان ها و زمین برپا شده است. عدالت، زمینه حیات اجتماعی تنها، در بخش ویژه ای از جامعه نیست، بلکه در همه ابعاد حیات فردی و اجتماعی، عامل اصلی حیات و زندگی انسانی، اصل عدالت و عدل است(6) و جامعه مهدوی از چنین اصل مهمی برخوردار می گردد.
4. رفاه اقتصادی و معیشتی: جامعه مهدوی بعد از ظهور، از رفاه کامل اقتصادی برخوردار است. جامعه بشری واحدی، تشکیل می گردد که مانند خانواده ای زندگی می کنند و مسئله ناهنجار دسته بندی جوامع به جامعه پیشرفته و ابرقدرت، و جامعه در حال رشد، و جامعه عقب مانده و محروم، از میان می رود و بشریت به طور کلی به رفاه اقتصادی و بی نیازی دست می یابد و همین یگانگی زمینه رشد و تعالی معنوی و فکری انسان را می سازد.(7)
5. امنیت اجتماعی: امنیت اجتماعی، زمینه همه فعالیت های درست و مفید اجتماعی است و شرط لازم رشد و تکامل فرد و جامعه. با امنیّت اجتماعی، منافع همه تأمین می شود و حق هر حق داری تأمین می گردد. تضاد و درگیری به حداقل می رسد، و در صورت بروز تضاد و درگیری، هر کس در محدوده حقوق خویش محدود می گردد و قانون مانع تجاوز و دست درازی اوست. جامعه مهدوی در اثر مدیریت بی بدیل امام معصوم ارواحنافداه پیاده شدن اصول انسانی و بر طرف شدن عوامل دلهره، نگرانی و ترس از امنیت اجتماعی در همه عرصه ها بهره مند می گردد.(8)
6. سامان یابی زندگی: اجتماعات انسانی پیش از ظهور، دارای چنین ویژگیهایی است: 1. انحراف در معیارها برای شناخت حق، 2. گسیختن روابط انسانی. 3. گسستن روابط خانوادگی. 4. انگیزه های غیرانسانی در روابط اجتماعی. 5. روابط سودجویانه و استثماری. 6. حاکمیت معیارهای سرمایه داری. 7. تضییع عبادات. 8. جدایی و تفرقه. 9. کنار گذاشتن اصول و چنگ زدن به فروع. در چنین دوره و زمانه ناهنجار و آشفته، زندگی سراسر درد و رنج است که به دست امام منجی، همه این علل و عوامل و راه و روش های مرگ آور و ویرانگر، نابود می گردد، و جامعه از اصول و آرمان های حیات بخش بهره مند می گردد.(9)
7. رشد عقلی و تکامل علم: در روزگار رستاخیز امام مهدی ـ علیه السلام ـ نقطه های ابهام و تردید و سرگردانی، محو می شود و انسان، دوران تکرار اشتباه ها و تجربه های پیاپی را پشت سر می گذارد. هر روز به شناخت های تازه و اصیل، دست پیدا می کند و بدینسان، هر روز او و هر گام او در همه مسائل حیات و ابعاد زندگی، گامی به پیش است و واپس گرایی و تکرار در آن راه ندارد و در آن زمان است که بشر به مرز نهایی و آرمانی تکامل شناخت و خردورزی، دست می یابد.(10)
8. وحدت عقیدتی و مرامی: جهان بینی های گوناگون و متضاد، بطور قطع تفرقه و دوگانگی و ناسازگاری اجتماعی پدید می آورد، و از وحدت و یگانگی مردمان مانع می گردد. اما در دوران ظهور امام ـ علیه السلام ـ ، جهان بینی واحدی بر جهان حاکم می گردد، و یکپارچگی و یگانگی واقعی در عقیده و مرام مردم، پدید می آید. و مردمان همه یک دل و یک زبان به سوی سعادت و صلاح، حرکت می کنند.(11)
9. حکومت مستضعفان: برای اجرای عدالت راستین، حاکمیت فرودستان محروم، ضرورت دارد، زیرا که در تمامی دوران گذشته تاریخ، مورد اصلی ظلم و بی عدالتی، طبقات محروم بوده اند و سرانجام باید پدیده ناهنجار و ضدبشری «استضعاف» از میان برود. روشن است که زورمندان و زر به دستان، دو عامل اصلی استضعاف بخش های عظیم انسانی در گذشته و اکنون بوده اند و هستند. دفاع از حقوق پایمال شده فرودستان و مستضعفان آنگاه امکان دارد که حاکمیت به دست آنان سپرده شود. از این رو، حاکمیت مستضعفان، از شاخه های اصلی اجرای عدالت مطلق است و از ویژگی های جامعه مهدوی، حاکمیت مستضعفان می باشد.(12)

 


پاورقی:

1. حکیمی، محمد، عصر زندگی، ص 9-278 (با تلخیص و تصرف).
2. خراسانی، محمدجواد، مهدی منتظر، ص 453.
3. مهدی منتظر، ص 3-462، (با تلخیص و تصرف).
4. عصر زندگی، ص 6-205، (با تلخیص و تصرف).
5. همان، ص 142-133، (با تصرف).
6. همان، ص 33-23 (با تصرف).
7. همان، ص 107.
8. همان، ص 199-197 (با تخلیص و تصرف).
9. همان، ص 259-238، (با تصرف و تلخیص).
10. همان، ص 190-188، (با تصرف و تلخیص).
11. همان، ص 101-99 (با تصرف و تلخیص).
12. همان، 174-173، (با تلخیص و تصرف).