ابعاد گوناگون حج
ساعت ٩:٢۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢ فروردین ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: ابعاد گوناگون حج

1- بعد عبادى (توجّه به خداى متعال و اداى مناسک).

2- بعد سیاسى (نفى همه طاغوتها و بردگیها).

3- بعد انسانى (درهم‏آمیزى صمیمانه انسانها از سراسر عالم).

4- بعد اجتماعى (اطلاع یافتن از احوال و آداب و افکار و فرهنگهاى اقوام).

5- بعد اخلاقى (رعایت آداب لازم و ضرورت سلوک متعالى در این سفر).

و جوهر چهار بعد اخیر نیز توحیدى است، از جمله بعد سیاسى، زیرا نفى طاغوت نیز یک تکلیف الهى است، و باید در آن تکلیف (تظاهرات و شعار دادنها) نیز قصد قربت کرد تا به صورت عبادت واقع شود. و یکى از حکمتهاى امن بودن حرم الهى (وَ مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً) همین است که مسلمانان بتوانند در آنجا همه مسائل و مصالح خویش و جامعه و کشور خویش را و چگونگى حکومتهاى خود را مطرح کنند، و مسلمانان حاضر در حج را در باره مسائل مختلف جهان اسلام آگاه و بیدار سازند. و این همان چیزى است که استعمارگران از آن بسختى مى‏هراسند، زیرا بیدارى مسلمانان جهان به معناى سقوط آنان است.

در سالهاى اخیر، از سوى حاجیان ایرانى (و حاجیان برخى کشورهاى دیگر که به آنان مى‏پیوندند)، اقدامى در این باره صورت مى‏گیرد. و مى‏نگریم که همین اقدام ساده و محدود (و فاقد برنامه‏ریزى دقیق و لازم)، تا چه اندازه مایه نگرانى جنایتکاران جهانى و فرمانبران آنان- در داخل حجاز- مى‏شود، تا جایى که به جنایتى بزرگ و تاریخى دست مى‏یازند، و خون زائران خانه خدا را (و به تعبیر خودشان: «ضیوف الرّحمن «میهمانان خداى مهربان» را) در جوار «مسجد الحرام» (و در حرم امن الهى) بدان گونه بر زمین مى‏ریزند. و این همه از همان هراس بزرگى است که استعمارگران جنایتکار و دست‏نشاندگان بیمقدار آنان، از بیدارى و آگاهى و اتحاد مسلمانان جهان، دارند.

در باره حج- این عمل عظیم و جامع، و ابعاد عمیق احکام آن، و اسرار ژرف این مناسک- از نظرگاههاى گوناگون، باید در جاى خود بحث بشود، به ویژه از بعد روحانى- جسمى، و جسمى- روحانى آن، و صیرورتى که حج‏گزار مى‏تواند از این راه به آن نایل گردد، اگر تعلیم دیده باشد و غفلت نورزد.]

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص: 448