تأثیر تربیت دینى در رشد اجتماعى‏
ساعت ٥:٢٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢۸ اسفند ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: تأثیر تربیت دینى در رشد اجتماعى‏

حدیث‏

1 النبی «ص»- فیما رواه الامام الصادق، عن آبائه، من وصیّة النبیّ للامام علیّ بن أبی طالب: لا تعرّب بعد الهجرة .. « «وسائل» 11/ 75»

پیامبر «ص»- به روایت امام صادق، از پدرانش، در وصیت پیامبر اکرم «ص» به امام على بن ابى طالب «ع»: بعد از هجرت دیگر تعرّب (بازگشت به بادیه‏نشینى) نیست و نباید باشد،

«لا تعرّب بعد الهجرة».

2 الامام الرضا «ع»- فیما نقله فضل بن شاذان: .. و حرّم التّعرّب بعد الهجرة، للرّجوع عن الدّین، و ترک المؤازرة للانبیاء و الحجج- علیهم السّلام- و ما فی ذلک من الفساد، و إبطال حقّ کلّ ذی حقّ، لا لعلّة سکنى البدو.و لذلک لو عرف الرّجل الدّین کاملا، لم یجز له مساکنة اهل الجهل. و الخوف علیه [أنّه‏] لا یؤمن أن یقع منه ترک العلم، و الدّخول مع اهل الجهل، و التّمادی فی ذلک. ««علل الشرائع» 2/ 481»

امام رضا «ع»- به نقل فضل بن شاذان: تعرّب پس از هجرت حرام شد، تا کسى از دین بازنگردد، و یارى رسانى و مشارکت در نهضتهاى پیامبران و حجتهاى خدا- علیهم السلام- را فرو نگذارد. همچنین تعرّب مایه فساد است و از بین بردن حق صاحب حق. علت نهى از تعرّب این امور است، نه سکنى در بادیه. و به همین جهت است که اگر شخصى دین را کاملا بشناسد، براى او همخانه شدن با اهل جهل روا نیست، زیرا بیم آن مى‏رود که طلب علم را واگذارد، و در جرگه اهل جهل داخل شود، و بر این حال بماند.

* مقصود از

«لا تعرّب بعد الهجرة

پس از هجرت دیگر تعرّبى نباید باشد»، این است که چون کسى از بادیه هجرت کرد و به شهر آمد و جزء جامعه اسلامى شد، و به اعتقادات اسلامى گروید، و به آداب دینى عمل کرد، نباید دیگر «تعرّب» کند، یعنى به خوى و آداب اعراب باز گردد و به میان آنان رود، و از اسلام و مسلمانى دور افتد. آنچه از تعرّب نکوهیده است خود سکونت در بادیه نیست- چنان که در حدیث گفته شده است- بلکه فرو گذاشتن عقاید و تربیت اسلامى و بازگشت به حالت و عادت بادیه‏نشینى و بیابانسرایى است. گفته‏اند که هر کس بدون عذر از میان مسلمانان خارج مى‏شد و به بادیه بازمى‏گشت او را به منزله «مرتد» مى‏دانستند.

3 الامام علی «ع»: ... خیر النّاس فیّ حالا، النّمط الأوسط فالزموه، و الزموا السّواد الأعظم! فإنّ ید اللَّه على الجماعة. و ایّاکم و الفرقة! فإنّ الشّاذّ من النّاس للشیطان، کما أنّ الشّاذّ من الغنم للذّئب .. ««نهج البلاغه»/ 392»

امام على «ع»: حال بهترین مردمان در حق من، حال میانه روان است، پس شما هم همان را برگزینید؛ و در شهر بزرگ منزل کنید، که دست خدا با جماعت است. و از اختلاف و پراکندگى بپرهیزید، که انسان جدامانده از جماعت نصیب شیطان مى‏شود، همان گونه که گوسفند جدامانده از گله نصیب گرگ است.

4 الامام علی «ع»: .. اسکن الأمصار العظام، فإنّها جماع المسلمین. «1»

امام على «ع»: در شهرهاى بزرگ منزل کن، که مرکز اجتماعات مسلمین است.

* در تعالیم اسلامى بر حضور در جامعه‏هاى بزرگ تأکید شده است، تا بدین وسیله انسان از محیطهاى بسته بیرون آید و به زمینه‏هاى رشد دست یابد.

و روشن است که محیطها و جامعه‏هاى سالم مى‏توانند زمینه رشد باشند. و یکى از عوامل مهم سلامت هر جامعه و محیط، حضور «عدالت» است در آن.

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص:427 -  429