شناخت مردم با آزمایش‏
ساعت ۱٢:٤٥ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٧ اسفند ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: شناخت مردم با آزمایش‏

حدیث‏

1 الامام علی «ع»: لا یعرف النّاس الّا بالاختبار. ««بحار» 78/ 10»

امام على «ع»: مردمان جز با آزمودن شناخته نشوند.

2 الامام الحسن «ع»- لبعض ولده: یا بنیّ! لا تواخ أحدا حتى تعرف موارده و مصادره، فإذا استنبطت الخبرة، و رضیت العشرة، فآخه على إقالة العثرة و المواساة فی العسرة. ««بحار» 78/ 105»

امام حسن «ع»- به یکى از فرزندانش: فرزندم! پیش از آنکه از چگونگى ورود و خروج کسى در کارها آگاه شوى، دست برادرى به او مده. پس هر گاه کسى را آزمودى، و آمیزش با او را پسندیدى، با او دست برادرى بده بدان شرط که لغزشهاى یک دیگر را نادیده گیرید، و به هنگام تنگدستى چیزى از یک دیگر دریغ نداشته باشید.

3 الامام علی «ع»: من اتّخذ أخا بعد حسن الاختبار، دامت صحبته و تأکّدت مودّته. ««غرر الحکم»/ 292»

امام على «ع»: هر کس کسى را پس از آزمایش به برادرى برگزیند، همنشینى با او دوام پیدا مى‏کند و دوستى مستحکم مى‏شود.

4 الامام علی «ع»: من لم یقدّم فی اتّخاذ الإخوان الاختبار، دفعه الاغترار الى صحبة الفجّار. « «غرر الحکم»/ 292»

امام على «ع»: آن کس که پیش از گزینش دوستان و برادران آزمایش نکند، فریب خواهد خورد، و به همنشینى بدان کشیده خواهد شد.

5 الامام علی «ع»- من عهده للاشتر النّخعی: ... ثم لا یکن اختیارک ایّاهم على‏

فراستک و استنامتک و حسن الظّنّ منک، فإنّ الرّجال یتعرّفون لفراسات الولاة بتصنّعهم، و حسن خدمتهم. و لیس وراء ذلک من النّصیحة و الأمانة شی‏ء. و لکن اختبرهم بما ولّوا للصّالحین قبلک، فاعمد لأحسنهم کان فی العامّة أثرا، و أعرفهم بالأمانة وجها، فإنّ ذلک دلیل على نصیحتک للَّه، و لمن ولّیت أمره ... ««نهج البلاغه»/ 1015، عبده 2/ 102»

امام على «ع»- در «دستورنامه حکومتى» مالک اشتر: مبادا همکاران خویش را بر پایه هوشیارى و اعتمادیابى و خوش‏گمانى برگزینى! چه مردان با ظاهر سازى و حسن خدمت، فراست والیان را مى‏فریبند، و در آن سوى این ظاهر آراسته از خیرخواهى و امانتدارى خبرى نیست. بلکه آنان را، از روى پرونده‏اى که در حکومتهاى صالح پیشین داشته‏اند، بشناس، تا بدین گونه هر کس توده‏ها از او راضى‏تر بوده‏اند، و به رعایت امانت مشهورتر بوده است، همان را به کار بگمارى. اگر چنین کردى دلیل آن است که تو براى رضاى خدا خیرخواهى مى‏کنى، و خیر توده‏هایى را که فرمانرواى آنانى مى‏خواهى ...

6 الامام الجواد «ع»: من انقاد إلى الطّمأنینة قبل الخبرة، فقد عرض نفسه للهلکة، و للعاقبة المتعبة .. ««بحار» 78/ 364»

امام جواد «ع»: آن کس که پیش از آزمودن (اشخاص به آنان) اطمینان حاصل کند، خود را در معرض هلاکت درآورده و به عاقبتى پردرد و رنج گرفتار گردیده است.

 

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص: 253