عاقبت‏اندیشى در کارها
ساعت ۱٢:٤٥ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٧ اسفند ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: عاقبت‏اندیشى در کارها

قرآن‏

1 وَ الَّذِینَ صَبَرُوا ابْتِغاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ، وَ أَقامُوا الصَّلاةَ، وَ أَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْناهُمْ سِرًّا وَ عَلانِیَةً، وَ یَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّیِّئَةَ، أُولئِکَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ* « سوره رعد (13): 22- 19» خردمندان که پیمان خدایى را نگاه مى‏دارند ... و در طلب رضاى خدا صبر پیشه مى‏سازند، و نماز به پاى دارند، و از دارایى خویش- آشکارا و نهان- به این و آن مى‏بخشند، و پاسخ بدى را با خوبى مى‏دهند همانانند که عاقبتى خوش در انتظار ایشان است* 2 .. وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِینَ* « سوره اعراف (7): 128، سوره قصص (28): 83.» ... عاقبت نیک از آن پرهیزپیشگان است* 3 .. وَ الْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى‏* « سوره طه (20): 132» ... عاقبت نیکو در گرو پرهیزپیشگى و تقوى است*

حدیث‏

1 الامام الباقر «ع»: قال رسول اللَّه «ص»: .. إذا هممت بأمر فتدبّر عاقبته، فإن یک خیرا و رشدا فاتّبعه، و إن یک غیّا فدعه. ««بحار» 77/ 130»

امام باقر «ع»: پیامبر اکرم گفت: چون در اندیشه انجام دادن کارى برآیى، در عاقبت آن تدبّر کن، تا اگر نیک است و در راه درست، به آن دست یازى، و اگر مایه گمراهى است آن را فروگذارى.

2 الامام علی «ع»: المؤمنون هم الذین عرفوا ما أمامهم. ««بحار» 78/ 25»

امام على «ع»: مؤمنان آن کسانند که آنچه را در پیش دارند بشناسند.

3 الامام علی «ع»- فیما کتب الى أمراء الخراج: أمّا بعد! فإنّه من لم یحذر ما هو صائر الیه، لم یقدّم لنفسه و لم یحرزها. و من اتّبع هواه و انقاد له فیما لم یعرف نفع عاقبته، عمّا قلیل لیصبحنّ من النّادمین. ««بحار» 75/ 355»

امام على «ع»- در نامه‏اى به تحصیلداران خراج: آن کس که پرواى چیزى نداشته باشد که رو به آن روان است، پیشبینى براى نفس خود و نگاهبانى از آن نکرده است. و آنکه پیروى هواى خود کند و در کارى که نمى‏داند پایانى سودمند دارد به فرمان هوى رود، به زودى پشیمان خواهد گشت.

4 الامام علی «ع»- لولده الحسین «ع»: .. و من تورّط فی الأمور بغیر نظر فی‏ العواقب، فقد تعرّض للنّوائب .. ««تحف العقول»/ 66»

امام على «ع»- به فرزندش حسین: آن کس که بدون نگریستن در عاقبت کار دست به اقدام زند، خود را گرفتار پیشامدها سازد.

5 الامام علی «ع»: الفکر فی الأمر- قبل ملابسته- یؤمن الزّلل. ««غرر الحکم»/ 47»

امام على «ع»: اندیشیدن در کار، پیش از اقدام کردن به آن، سبب ایمنى از لغزشها است.

6 الامام الصادق «ع»: .. قف عند کلّ امر، حتّى تعرف مدخله من مخرجه قبل- أن تقع فیه فتندم. ««تحف العقول»/ 224»

امام صادق «ع»: پیش از پرداختن به هر کار، اندکى در باره آن درنگ کن، تا قبل از اینکه به آن درافتى و پشیمان شوى، از راه ورود و خروج آن آگاه باشى.

7 الامام الصادق «ع»: إنّ صاحب الدّین فکّر، فعلته السّکینة، و استکان فتواضع .. و ابصر العاقبة، فأمن النّدامة .. ««بحار» 2/ 53»

امام صادق «ع»: مرد دیندار مى‏اندیشد، به آرامش دست مى‏یابد، و به فروتنى در خود مى‏نگرد، به مقام تواضع مى‏رسد، ... و پایان کار را مى‏نگرد، از پشیمانى در امان مى‏ماند.

8 الامام الصادق «ع»: لیس بحازم من لم ینظر فی العواقب. و النّظر فی العواقب، تلقیح للقلوب. ««بحار» 72/ 197»

امام صادق «ع»: هر کس در عاقبت هر کارى نیندیشد کاردان (و دوراندیش) نیست. عاقبت‏اندیشى به دل (و عقل) مدد مى‏رساند (و به تشخیص درست امور کمک مى‏کند).

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص: 276